Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
PARA UZUNLIKKA SAKROVCHI QIZLARDA CHIDAMLILIK, KUCH VA KOORDINATSIYA SIFATLARINI TAKOMILLASHTIRISH USULLARI
Xolbekova D.N.
Современная наука и исследования · 2 · 2026
Аннотация
В статье рассматриваются методы совершенствования физических качеств – выносливости, силы и координации – у прыгуний в длину с паралимпийцев. Показаны пути совершенствования техники прыжков и общей физической подготовки спортсменок посредством специальной подготовки, силовых упражнений и координационных движений. Также анализируется важность правильного распределения нагрузки и индивидуального подхода в процессе тренировки. В результате усовершенствованная система подготовки будет способствовать устойчивому улучшению результатов спортсменок. Ключевые слова: Паралимпийская легкая атлетика, прыжки в длину, прыгуньи в длину с паралимпийцами, физическая подготовка, выносливость, силовые качества, координация, техническая подготовка, специальная подготовка, восстановительные упражнения, адаптивная спортивная тренировка, методы тренировки, развитие физических качеств, двигательные навыки, мышечная сила, техника прыжков, методика подготовки спортсменов, программа подготовки спортсменок-паралимпийцев, физическая нагрузка, мотивация в спорте. Ключевые слова: прыжки в длину с паралимпийцами, физические качества, сила, скорость, выносливость, координация, методика тренировки, факторы развития. Annotation. This article examines methods for improving physical qualities endurance, strength, and coordination—in Paralympic long jumpers. It demonstrates ways to improve jumping technique and overall fitness through specialized training, strength exercises, and coordination exercises. The importance of proper load distribution and an individualized approach during training is also analyzed. As a result, an improved training system will contribute to sustainable improvement in athletes' performance. Keywords: Paralympic athletics, long jump, Paralympic long jumpers, physical fitness, endurance, strength, coordination, technical training, specialized training, recovery exercises, adaptive sports training, training methods, physical development, motor skills, muscle strength, 152 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11 jumping technique, athlete training methods, training program for female Paralympic athletes, physical activity, motivation in sport. Boshlang‘ich O‘lchov 8-haftadan so‘ng O‘sish № Test turi natija birligi natija (%) (O‘rtacha) 1 30 m yugurish soniya 6.5 s 5.8 s 10.7 % 2 Vertikal sakrash sm 32 sm 39 sm 21.8 % 3 Uzunlikka sakrash (joyidan) sm 148 sm 165 sm 11.5 % 4 Arqon sakrash (30 sek.) marotaba 48 60 25 % Koordinatsion test (to‘siqlar 5 soniya 12.3 s 10.9 s 11.4 % orasida yugurish) Para uzunlikka sakrovchi qizlarda jismoniy sifatlarni rivojlantirishning ilmiy- metodik asoslari. Para yengil atletika turlari orasida uzunlikka sakrash jismoniy tayyorgarlikning murakkab ko‘rinishlaridan biridir. Bu sport turi sportchidan yuqori darajadagi kuch, koordinatsiya va chidamlilikni talab etadi. Ayniqsa, jismoniy imkoniyati cheklangan sportchilar uchun har bir sifatni individual yondashuv asosida shakllantirish muhim ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, para uzunlikka sakrovchi qizlarda bu sifatlarni rivojlantirishda maxsus moslashtirilgan mashg‘ulot tizimi samarali natija beradi. Chidamlilik sifatini takomillashtirish. Para sportchilarda chidamlilikni rivojlantirishda aerob mashqlar, uzluksiz past intensivlikdagi ish va intervallar asosidagi mashg‘ulotlar muhim rol o‘ynaydi. Mashg‘ulot dasturiga yugurishning o‘rnini bosuvchi harakat turlari — masalan, aravachada yurish mashqlari, suzish elementlari va statik mashqlar kiritiladi. Shuningdek, har bir sportchining sog‘lig‘i holatiga qarab mashg‘ulot intensivligi bosqichma-bosqich oshiriladi. Amaliy kuzatuvlarga ko‘ra, haftasiga 3–4 marotaba 30–40 daqiqalik o‘rtacha yuklamali mashg‘ulotlar chidamlilikni 12–15% ga oshiradi. Bu esa sakrash masofasining barqarorligini ta’minlaydi hamda sportchining musobaqa davomida kuchni to‘g‘ri taqsimlashiga yordam beradi. Kuch sifatini oshirish usullari Kuchni rivojlantirishda asosiy e’tibor oyoqlarning portlovchi kuchi, bel va yadro mushaklari faoliyatini kuchaytirishga qaratiladi. Para sportchilarda bu mashqlar individual imkoniyatlarga moslashtirilgan holda bajariladi. Masalan: Rezina lentalar yordamida oyoq mushaklarini kuchaytirish; Yengil og‘irliklar bilan yarim o‘tirish mashqlari; “Step-up” va “box jump” turidagi past balandlikdagi sakrash mashqlari; Harakatlanish imkoniyati cheklangan sportchilar uchun aravachada bosim mashqlari. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, kuch mashg‘ulotlarini 6–8 haftalik siklda qo‘llash natijasida sportchilarning sakrash oldi tezlanishi 8–10% ga, uchish fazasidagi barqarorlik esa 6% ga yaxshilangan. Koordinatsiya sifatini rivojlantirish Koordinatsiya — harakatlarning aniqligi va uyg‘unligini belgilovchi muhim sifat bo‘lib, para uzunlikka sakrashda uchish, turtinish va qo‘nish fazalarida katta ahamiyatga ega. Uni rivojlantirish uchun quyidagi mashqlar tavsiya etiladi: 153 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11 Ritmik mashqlar va muvozanat doskalarida ba
Доказательный фрагмент
«В статье рассматриваются методы совершенствования физических качеств – выносливости, силы и координации – у прыгуний в длину с паралимпийцев.»
Образец извлечения
Демо-превьюВ статье рассматриваются методы совершенствования физических качеств – выносливости, силы и координации – у прыгуний в длину с паралимпийцев. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Paralympic athletics, long jump, Paralympic long jumpers, physical fitness, strength, koordinatsiya, mushak kuchi, выносливость, adaptive sports training, maxsus mashg‘ulotlar, motor skills, sifatlarni rivojlantirish, sportchilarni tayyorlash metodikasi, para sportchilar uchun mashg‘ulot dasturi, kuch sifatlari, technical training, факторы развития., физические качества, jismoniy yuklama, скорость, uzunlikka sakrash, physical development, координация, сила, harakat ko‘nikmalari, para uzunlikka sakrovchi qizlar, Para atletika, recovery exercises, sakrash texnikasi, adaptiv sport mashg‘ulotlari, muscle strength, jismoniy, trening usullari, jismoniy tayyorgarlik, training methods, chidamlilik, specialized training, coordination, sportda motivatsiya., прыжки в длину с паралимпийцами, endurance, методика тренировки, reabilitatsion mashqlar, texnik tayyorgarlik
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026