ЗНАЧЕНИЕ ТОЛЕРАНТНОСТИ В ФОРМИРОВАНИИ МЫШЛЕНИЯ МОЛОДЕЖИ

Аннотация

Сегодня одна из важных задач -воспитать молодых людей во всех отношениях зрелыми, высокообразованными и способными, развить их в духе общечеловеческих ценностей. В статье подчеркивается важность толерантности в формировании толерантного мышления у молодежи, защиты от идеологических чужеродных идей, подготовки их к жизни на основе толерантности, а также ряда факторов формирования толерантности. Ключевые слова: толерантность, мышления, оброзование, ценности, семья. THE IMPORTANCE OF TOLERANCE IN FORMING THE THINKING OF YOUTH Annotation. Today, one of the important tasks is to bring up young people in all respects mature, highly educated and capable, to develop them in the spirit of universal values. The article highlights the importance of tolerance in the formation of tolerant thinking in young people, protection from ideological alien ideas, preparing them for life on the basis of tolerance, and a number of factors in the formation of tolerance. Keys words: tolerance, thoughts, education, values, family O’zbeklar azal–azaldan o’zida tolerantlik tuyg’ulariga boy millat hisoblanadi. Tolerantlik bizda umumiy ma’noda “bag’rikenglik” deb qabul qilingan. Tolerantlik o’zida bir necha milliy va umumbashariy ahloqiy normalar va estetik qadriyatlarni, shuningdek ijtimoiy dolzarb tushunchalarni mujassam etadi. Shu bois tolerantlikni ko’p qirrali ijtimoiy-psixologik kategoriya sifatida talqin qilinadi. Bugungi kunda tolerantlik nafaqat bizda balki, butun dunyoda muhim ahamiyat kasb etadigan fenomen desak mubolag’a bo’lmaydi. Murakkab globallashuv jarayoni, komunikatsiyalarning tez va shiddat bilan rivojlanishi, migratsiya va aholining ko’chib yurishi va boshqa bir qancha omillar tolerantlikning nechog’li ahamiyatga ega ekanligini ko’rsatib turibdi. Mustaqillik yillarida tolerantlik tushunchasi mazmunini ilmiy-nazariy jihatdan o’rganish, yoshlarda tolerantlik tafakkurini shakllantirishga doir ilmiy tadqiqotlarga ham keng e’tibor berila boshlandi. Tolerantlik umuminsoniy qadriyatlar tizimida alohida o’ringa egadir. Hozirgi davrda millatlarning o’zligini anglashga o’z manfaatlarini himoya qilishga, urf – odat, an’ana va qadriyatlarini saqlab qolish hamda ularni dunyo xalqlari o’rtasida ommalashtirishga qaratilgan harakat kuchayib bormoqda. 4 30 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O’zbekiston Respublikasida yoshlarda tolerantlik tafakkurini shakllantirish tizimi davlat va shaxs, davlat va fuqarolik jamiyati, davlat va oila ustuvorligi, oila himoyasi, davlat va milliy xavfsizlik, davlat va mafkura, davlat va ta’lim – tarbiya, davlat va aholi salomatligi, davlat va xotin – qizlar, davlat va yoshlar kabi o’zaro aloqador va mutanosib ijtimoiy – siyosiy yo’nalishlardan iborat qilib belgilanadi. Yurtboshimiz Sh. Mirziyoyev tashabbusi bilan ishlab chiqilgan “2017 – 2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha Xarakatlar Strategiyasi” ning beshinchi yo’nalishi diniy bag’rikenglik va millatlararo totuvlikni ta’minlash sohasiga qaratilgan. [1] Aytish joiz, davlatimiz rahbari tomonidan ushbu sohaga qaratilayotgan e’tibor xalqaro me’yoriy hujjatlarda belgilangan vazifalar ijrosining amaliy ifodasi hisoblanadi. Ayniqsa, Prezidentimiz Sh. Mirziyoyevning 2017 – yil 19 – sentabr kuni BMT ning 72 – sessiyasi minbarida turli dunyo hamjamiyatini islom ma’rifatini anglashga, diniy bag’rikenglik ruhida yashashga chaqirib, “Ma’rifat va diniy bag’rikenglik” rezolyutsiyasini qabul qilish taklifi bilan chiqishi va buni dunyo hamjamiyati tomonidan qo’llab–quvvatlashini – o’zbek xalqi, umuman insoniyat uchun bag’rikenglik namunasi hamda ma’rifatga chorlov va ezgulik da’vati bo’ladi. Mazkur rezolyutsiyaga ellikdan ortiq davlatlar hammuallif bo’lish istagini bildirdi. [2] Zero, “Ma’rifat va diniy bag’rikenglik” rezolyutsiyasi barchaning ta’lim olish huquqini ta’minlash, savodsizlik va jaholatga barham berishga ko’maklashish, eng muhumi, bag’rikenglik va o’zaro hurmatni qaror toptirish, muhim xalqaro ahamiyatga ega. Shu jihatdan, yosh avlodni tolerantlik, hamjihatlik, turli millat va din vakillariga hurmat ruhida tarbiyalash bugungi globallashuv davrida har qachongidan muhim va dolzarb hisoblanadi. Bunda, din va jamoat tashkilotlari, o’zini o’zi boshqarish organlari o’rtasida ijtimoiy hamkorlikni yanada kuchaytirish, dinshunoslik, adabiyot, ma’naviyat asoslari, milliy g’oya kabi fanlarni o’qitishda ko’proq tolerantlik tamoyillariga urg’u berish va bu asosida ma’naviy – axloqiy tarbiyani amalga oshirish, yoshlarni respublikadagi baynalmilal madaniyat markaziga tashriflarini uyushtirish va bu orqali turli millat vakillari bilan do’stona muloqotni kengaytirish orqali yoshlar ongiga tolerantlik tuyg’usini yanada chuqur singdirish mumkin. Shu o’rinda ta’kidlab o’tish lozimki, bugungi kunda kelib, mamlakatimizda millatlararo munosabatlarni yo’lga qo’yish borasida o’ziga xos amaliy ishlar qilinib, namuna bo’ladigan