Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
МЕТОДЫ СЕЙСМИЧЕСКОГО УСИЛЕНИЯ СУЩЕСТВУЮЩИХ ЗДАНИЙ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ КОМПОЗИТНЫХ МАТЕРИАЛОВ
MUSTAHKAMLASH USULLARI · Kosnazarova Aynura Saparbaevna · Asemetov Muratbay Jiyenbaevich · EXISTING BUILDINGS
Современная наука и исследования · 4 · 2025
Аннотация
This article scientifically examines the issues of seismic strengthening of existing buildings using modern composite materials. The study analyzes the technical and economic efficiency of applying Fiber Reinforced Polymer (FRP) composite systems to rehabilitate reinforced concrete structures and eliminate structural defects. The high strength, corrosion resistance, lightweight nature, and ease of installation of FRP materials demonstrate their superiority compared to traditional strengthening methods. During the research, the working mechanisms of GFRP, CFRP and AFRP composite materials with structural elements, their bond behavior, as well as strengthening technologies such as external jacketing and lamellar reinforcement were studied. In addition, the limitations of composite materials, types of loads affecting them and the current state of regulatory documents were analyzed. 3 35 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Considering the high level of seismic risk in Uzbekistan, the article substantiates the prospects of using FRP materials and the advantages of their wider implementation in construction practice. The research results confirm that strengthening technologies using composite materials are an effective solution for improving structural safety in seismically active regions and prolonging the service life of buildings. Keywords: composite materials, seismic strengthening, reinforced concrete structures, external reinforcement, structural safety, polymer resins, concrete strength, deformation, structural rehabilitation, techno-economic efficiency, earthquake resistance, installation technology. МЕТОДЫ СЕЙСМИЧЕСКОГО УСИЛЕНИЯ СУЩЕСТВУЮЩИХ ЗДАНИЙ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ КОМПОЗИТНЫХ МАТЕРИАЛОВ Аннотация. В данной статье научно рассмотрены вопросы сейсмического усиления существующих зданий с использованием современных композитных материалов. В исследовании проанализирована технико-экономическая эффективность применения композитных систем FRP (Fiber Reinforced Polymer) для восстановления железобетонных конструкций и устранения возникших эксплуатационных дефектов. Высокая прочность, коррозионная стойкость, малый вес и удобство монтажа композитных материалов демонстрируют их превосходство по сравнению с традиционными методами усиления. В ходе исследования были изучены механизмы работы композитных материалов GFRP, CFRP и AFRP с несущими элементами конструкций, их адгезионные свойства, а также технологии усиления внешним обоймированием (jacketing) и наклеиваемыми ламелями. Кроме того, были проанализированы ограничения при применении композитных материалов, виды нагрузок, воздействующих на них, а также текущее состояние нормативно-правовых документов в данной сфере. Учитывая высокий уровень сейсмической опасности на территории Узбекистана, в статье обоснованы перспективы применения FRP-материалов и преимущества их широкого внедрения в строительную практику. Результаты исследования подтверждают, что технологии усиления с использованием композитных материалов являются эффективным решением для повышения конструктивной безопасности зданий. Ключевые слова: композитные материалы, сейсмическое усиление, железобетон ные конструкции, внешнее армирование, конструктивная безопасность, полимерные смолы, прочность бетона, деформация, конструктивная реконструкция, технико- экономическая эффективность, сейсмостойкость, технология монтажа. Kirish. Bugungi kunda jahon miqyosida yuzaga kelayotgan tabiiy ofatlar ichida zilzila eng xavfli va oldindan aniq prognozlash qiyin bo‘lgan seysmik hodisa sifatida baholanadi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, har yili dunyo bo‘yicha sodir bo‘ladigan texnogen va tabiiy talafotlarning qariyb 30 foizi zilzilalar bilan bog‘liq bo‘lib, ularning oqibatida millionlab insonlar hayotiga xavf tug‘iladi va katta iqtisodiy zarar yetkaziladi. Markaziy Osiyo, xususan O‘zbekiston ham yuqori seysmik hududlar sirasiga kiradi va bu mintaqada zilzila xavfi 7–9 ballgacha 3 36 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ baholanadi. Ushbu holat mavjud bino va inshootlarning zilzilabardoshligini oshirish masalasini dolzarb ilmiy-amaliy muammolardan biriga aylantiradi. XX asrning o‘rtalariga qadar qurilgan ko‘plab bino va inshootlar bugungi zamonaviy seysmik xavfsizlik me’yorlariga to‘liq javob bermaydi. Respublikamiz hududida ham 1966-yilgi Toshkent zilzilasidan so‘ng faol qurilish boshlanib, ko‘plab turar-joy massivlari, maktablar, kasalxonalar, sanoat obyektlari qurildi. Biroq ushbu binolarning aksariyatida seysmik xavfsizlik darajasi talablarga nisbatan past bo‘lib, ularning konstruktiv elementlari kuchsiz bog‘langan, armaturalari yetarlicha qotirilmagan, hamda devorlar kesish kuchlariga qarshi yetarli mustahkamlikka ega emas. Shuning uchun bugungi kunda mavjud binolarni qayta tiklash va ularni mustahkamlashga oid innovatsion texnologiy
Доказательный фрагмент
«This article scientifically examines the issues of seismic strengthening of existing buildings using modern composite materials.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article scientifically examines the issues of seismic strengthening of existing buildings using modern composite materials. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- composite materials, seismic strengthening, reinforced concrete structures, сейсмостойкость, сейсмическое усиление, polymer resins, concrete strength, deformation, прочность бетона, железобетон ные конструкции, внешнее армирование, zilzilabardoshlik, конструктивная безопасность, earthquake resistance, montaj texnologiyasi., beton mustahkamligi, texnik-iqtisodiy samaradorlik, tashqi armaturalash, strukturaviy tiklash, structural rehabilitation, polimer qatronlar, external reinforcement, конструктивная реконструкция, structural safety, installation technology., полимерные смолы, деформация, techno-economic efficiency, deformatsiya, технология монтажа., kompozit materiallar, konstruktiv xavfsizlik, технико-экономическая эффективность, композитные материалы, seysmik mustahkamlash, temirbeton konstruksiyalar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024