ВОЗНИКНОВЕНИЕ И РАЗВИТИЕ ЮРИДИЧЕСКОЙ ПРОФЕССИИ

Аннотация

This article discusses advocacy: its history, significance, and notable aspects. It also covers the contemporary history of its development, its current problems, the history of its development, and practical steps to resolve these issues. Keywords: advocacy, history of advocacy, its significant aspects. Advokatlarning maqomi va himoyasi O‘zbek qonunchiligidaO‘zbekiston qonunchiligida advokatlar va ularning professional faoliyati Davlat himoyasi ostida. Davlat advokatlarning kasbiy vazifalarini bajarish imkoniyatlarini ta’minlashi, yurt ichida va chet elda yuridik yordam so‘rab murojaat qilgan shaxslarga maslahat berish imkoniyatini himoya qilishi va advokatlarning hayoti yoki sog‘lig‘i xavf ostida qolganda zarur himoyani tashkil qilishi majburiydir. Advokatlarning uy-joylari, ish joylari, transport vositalari, aloqa vositalari, xatlari, jihozlari va hujjatlari qonun bilan himoyalangan. Advokatning kasbiy huquqlari buzilganda, buning uchun javobgarlik ko‘zda tutilgan. Davlatning advokatlarga nisbatan majburiyatlari Davlat quyidagi majburiyatlarni bajarishi shart: Advokatlarga faoliyat yuritish tartibini belgilash, faoliyatni to‘xtatish yoki bekor qilish tartibini o‘rnatish;Advokatlarning yaxlitligini ta’minlash; Advokat mijoz bilan bo‘lgan sirlarni oshkor qilinishining oldini olish; Advokat mijoz sirlarini oshkor qilishga majbur qilinmasligi; Advokatlarning faoliyatlari va ijtimoiy ta’minoti bo‘yicha kafolatlar yaratish; Advokatlarning ishlariga aralashmaslik; Advokatning yaxlitligini buzmaslik. Advokatlarning kasbiy huquqlariAdvokatlar o‘z faoliyatida quyidagi huquqlarga ega: Har qanday davlat organlari yoki nodavlat tashkilotlar oldida shaxslarning manfaatlarini himoya qilish; Sud va boshqa organlarda dalil sifatida ishlatilishi mumkin bo‘lgan faktlarni yig‘ish; Davlat organlari yoki nodavlat tashkilotlardan ma’lumot, ma’lumotnomalar va boshqa hujjatlarni so‘rash va olish; Mijoz ruxsati bilan ekspert baholarini olish;Sudda yoki organlarda ishga aloqador shaxslarni so‘roq qilish, yozma bayonot olish (rozi bo‘lsa); Ekspert tomonidan yig‘ilgan materiallarni sud va davlat organlariga taqdim etish; Mijoz bilan maxfiy va 3 25 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ cheklanmagan uchrashuvlar o‘tkazish, shu jumladan hibsda bo‘lgan mijoz bilan;Davlat mulozimlariga shikoyat yoki so‘rov yuborish va yozma asosli javob olish; Kasbiy javobgarlik sug‘urtasini tuzish. Advokatlar ish hujjatlaridan nusxa olish va texnik qurilmalar yordamida yozib olish huquqiga ega, faqat davlat siri yoki tijorat siri oshkor qilinmasa. Zarurat bo‘lsa, advokatlar sirli ma’lumotlarni ish yuritishda bilib olish huquqiga ega. Advokatlarga nisbatan ta’qiq va cheklovlar Advokat faoliyatiga nisbatan har qanday noqonuniy ta'sir, aralashuv va bosim taqiqlangan. Qonun quyidagilarni man etadi:Advokatning professional faoliyatiga aralashish; Advokatlar yoki advokatlik tashkilotlari xodimlaridan kasbiy sirlarni oshkor qilishni talab qilish; Advokat, yordamchi yoki stajyoridan mijoz sirlariga oid bayonot olish yoki ularni sud yoki tekshiruvda ishlatish talabini qo‘yish; Advokatning ish yurituvchi hujjatlarni to‘liq o‘rganishini oldini olish yoki ishonchsiz vaziyatga solish; Maxsus ruxsatnomani talab qilish yoki faoliyatga to‘siq qo‘yish; Mijoz bilan maxfiy uchrashuvlarni cheklash.Advokatga nisbatan tahdid, haqorat, tuhmat, jabr yoki mulkiga zarar yetkazish qonuniy jazoga sabab bo‘ladi. Advokatning himoyasi va javobgarligi Advokat o‘z professional faoliyati doirasida ko‘rsatilgan yuridik yordam uchun jinoyat yoki moliyaviy javobgarlikka tortilishi yoki bunga tahdid qilinishi mumkin emas.Advokatga nisbatan jinoyat ishlarini qo‘zg‘atish faqat yuqori darajadagi prokurorlar tomonidan amalga oshiriladi. Shu prokurorlar advokatning uyiga, ish joyiga, transport vositasiga tintuv, aloqalarni ushlab turish, shaxsiy tekshiruv va boshqa protseduralarni amalga oshirishga ruxsat beradilar. Advokatning hibsga olinishi ham shunday yuqori darajadagi rasmiyslar tomonidan tasdiqlanishi kerak. Advokatning kasbiy etikasiga rioya etishiAdvokat qonunlarga, kasbiy axloq qoidalariga, mijoz sirlariga va advokatlik andiga rioya etishi, shuningdek, huquq va qonunlarga muvofiq mijoz manfaatlarini himoya qilishi lozim. Advokat har uch yilda kamida bir marta kasbiy malakasini oshirib borishi majburiy. Advokatning mijozga bo‘lgan majburiyatlari Advokat har qanday yuridik yoki jismoniy shaxsga ularning huquq va majburiyatlari to‘g‘risida maslahat berishi kerak; mijoz manfaatlariga zid holatda faoliyat yuritmaslik; va agar qonunga xilof qaror qabul qilingan bo‘lsa, uni qonuniy tartibda bekor qilish yoki keskinlash uchun murojaat qilish majburiyatiga ega. Advokat shuningdek, avval bir ishda mijoz manfaatlariga zid bo‘lgan tomonlarga xizmat ko‘rsatgan taqdirda, yangi yuridik yordam ko‘rsatishni qabul qilmasligi lozim. Qadimgi yuridik an’analar O‘zbekistonning yuridik tizimining ildizlari qadimiy d