MULTIMEDIA VOSITALARI ASOSIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARI NUTQINI O‘STIRISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA

Аннотация

This article examines the role and importance of multimedia tools in developing the speech of primary school students. The possibilities of increasing interest and motivation in the educational process, facilitating learning, and developing students' speech skills through multimedia tools, including audio, video, and interactive materials, are analyzed. The article also discusses pedagogical problems that arise in the process of using multimedia tools, such as technological difficulties, lack of resources, and individual differences of students. The results of this study will help develop recommendations for the effective use of multimedia tools in the educational process. Keywords: multimedia tools, primary school, speech development, pedagogical problems, educational process, interactive materials, students, interest and motivation. РАЗВИТИЕ РЕЧИ УЧАЩИХСЯ НАЧАЛЬНОЙ ШКОЛЫ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ МУЛЬТИМЕДИА КАК ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ ПРОБЛЕМА Аннотация. В статье рассматриваются роль и значение мультимедийных средств в развитии речи учащихся начальной школы. Анализируются возможности повышения интереса и мотивации к образовательному процессу, упрощения обучения и развития речевых навыков учащихся с помощью мультимедийных средств, включая аудио-, видеоматериалы и интерактивные материалы. В статье также рассматриваются педагогические проблемы, возникающие в процессе использования мультимедийных средств, такие как технологические трудности, нехватка ресурсов и индивидуальные особенности учащихся. Результаты данного исследования помогут разработать рекомендации по эффективному использованию мультимедийных средств в образовательном процессе. Ключевые слова: мультимедийные средства, начальная школа, развитие речи, педагогические проблемы, образовательный процесс, интерактивные материалы, учащиеся, интерес и мотивация. 2 91 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 10 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Zamonaviy ta’lim tizimida multimedia vositalarining o‘rni tobora oshib bormoqda. Ular nafaqat o‘quv jarayonini qiziqarli va samarali qilish, balki o‘quvchilarning nutq ko‘nikmalarini rivojlantirishda ham muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada multimedia vositalarining boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining nutqini o‘stirishdagi roli va bu jarayonda yuzaga keladigan pedagogik muammolar ko‘rib chiqiladi Bugungi shiddat bilan rivojlanib kelayotgan zamonda boshlang‘ich ta'lim sifati va samaradorligini oshirish maqsadida kompyuter va turli zamonaviy axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish pedagoglarning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda Uchinchi Renessans vakillarini ta‘lim-tarbiya toptirish jarayonida boshlang‘ich ta'limga alohida e'tibor qaratilmoqda. Boshlang‘ich ta‘lim tizimida ko‘plab ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda. Ta'lim sifatini oshirish uchta eng asosiy tarmoqlarni birdek takomillashuviga bog‘liq bo‘lib, umumta'lim muassasalarining moddiy texnika bazasini rivojlantirish, o‘quv metodik adabiyotlar bilan boyitish, o‘quv jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalar va multimedia vositalaridan foydalanishdan iborat.[4] Zamonamizda o‘quvchilarni yangiliklar, g‘aroyibotlar, ilg‘or xalqaro tajribalar qiziqtiradi. Zamon bilan birgalikda o‘quvchi yoshlarning ongi, fikrlash tezligi ortib bormoqda. Ayni damda yoshlarni tarqatma materiallar emas, kompyuterda bajariladigan, animatsiyalarga boy mashg‘ulotlar ko‘proq qiziqtiradi. Zamon zayli degandek, ayni vaqtda boshlang‘ich ta'lim sifat va samaradorligini oshirishda axborot texnologiyalaridan foydalanish katta ahamiyatga ega. Shu sababdan ko‘p jihatlarni o‘zida ifodalovchi "Multimediali darslar", "Taqdimotlar asosida o‘tiladigan darslar" va " Seminar dars"laridan foydalanish tavsiya etiladi. Seminar dars o‘quvchilarni dars davomida faol qatnashishlariga, o‘zlari ustida ishlashga va dars davomida bahsmunozaralar bilan o‘tishini ta‘minlashga xizmat qiladi.[3] Multimedia - kompyuter tizimida matn, tovush, videotasvirni va turli animatsiyalarni mujassamlashtirish imkonini beruvchi zamonaviy axborotlar texnologiyasidir. Darslarda multimedia vositalaridan foydalanish jarayonida o‘qituvchi: - o‘quv materiallarini ko‘rgazmali tarzda taqdim etadi; - yangi materiallarni tezlik bilan yetkazadi; - axborotlar tezligi va hajmini animatsiyalar yordamida boshqara oladi;[3] Boshlang'ich sinflarda o'quv jarayonini qiziqarli, asosiy va zarur foydali bilimlarga boy jarayon sifatida o’tish ishlari sezilarli darajada e’tiborni torta oldi. Bu sinflarda multimedia vositalarining o'rni va foydasini ko'rib chiqish juda muhimdir.[4] Quyidagi misollar orqali multimedia vositalarining sinf darslaridagi o'rni haqida batafsil ma’lumotga egaa bo’lish mumkin: 1. Audio va videodarsliklar: Ushbu darsliklar ma’lumotlarni ko’rish va ko’rsatish masalalari, ularni idrok etish va analiz-sintez qiladigan, ilg’orlashishga undovchi, maqsadli va aniq jarayonlarni yodda tutish uchun ham yordam beradi. Bu turlar o'quvchilarning ma'lumot olish va ularni samar