ПРЕПОДАВАНИЕ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА НА ОСНОВЕ МЕЖДИСЦИПЛИНАРНОЙ ИНТЕГРАЦИИ: МЕТОД CLIL

Аннотация

The article discusses in detail innovative methods such as the communicative approach, game technologies, CLIL method, the use of digital resources and multimedia tools. It also considers issues of interdisciplinary integration, assessment and monitoring. This article serves to improve the quality of English teaching in primary grades, improve the professional skills of teachers and increase students’ interest in learning the language. Keywords: primary education, English language teaching, modern methods, innovative approaches, game technologies, CLIL, interdisciplinary integration, learner-centered learning. ПРЕПОДАВАНИЕ АНГЛИЙСКОГО ЯЗЫКА НА ОСНОВЕ МЕЖДИСЦИПЛИНАРНОЙ ИНТЕГРАЦИИ: МЕТОД CLIL Аннотация. В статье подробно рассматриваются такие инновационные методы, как коммуникативный подход, игровые технологии, метод CLIL, использование цифровых ресурсов и мультимедийных средств. Также рассматриваются вопросы межпредметной интеграции, оценки и мониторинга. Данная статья направлена на повышение качества преподавания английского языка в начальных классах, повышение квалификации учителей и интереса учащихся к изучению языка. Ключевые слова: начальное образование, преподавание английского языка, современные методы, инновационные подходы, игровые технологии, CLIL, междисциплинарная интеграция, личностно-ориентированное обучение. Zamonaviy ta’lim tizimida fanlararo integratsiya tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ayniqsa, chet tillarini o‘qitishda bu yondashuv juda samarali natijalar bermoqda. Ushbu paragrafda biz Content and Language Integrated Learning (CLIL) metodi haqida batafsil ma’lumot beramiz va uning boshlang‘ich ta’limda ingliz tili o‘qitishdagi ahamiyatini ko‘rib chiqamiz. CLIL metodi - bu til va boshqa fanlarni integratsiyalashgan holda o‘qitish usulidir. Bu metod orqali o‘quvchilar bir vaqtning o‘zida ham ingliz tilini, ham boshqa fanlarni o‘rganadilar. CLIL metodining asosiy g‘oyasi shundaki, til o‘rganish jarayoni kontekstga asoslangan bo‘lishi kerak va til shunchaki o‘rganish predmeti emas, balki bilim olish vositasi sifatida xizmat qilishi lozim. 334 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10 CLIL metodining nazariy asoslari bir qator pedagogik va tilshunoslik nazariyalariga tayanadi. Jumladan, Krashenning "Tushunish gipotezasi" (Comprehensible Input Hypothesis) CLIL metodining asosiy tamoyillaridan biri hisoblanadi. Bu nazariyaga ko‘ra, til o‘rganuvchilar tushunarli va ma’noli kontekstda taqdim etilgan til materiallarini yaxshiroq o‘zlashtiradilar. Shuningdek, Vygotskyning "Yaqin rivojlanish zonasi" (Zone of Proximal Development) nazariyasi ham CLIL metodining nazariy asoslaridan biri hisoblanadi. Bu nazariyaga ko‘ra, o‘quvchilar o‘zlarining mavjud bilim darajasidan biroz yuqoriroq bo‘lgan materialni o‘rganganlarida eng yaxshi natijaga erishadilar. CLIL metodi orqali o‘quvchilarga aynan shu tarzda yangi bilimlar taqdim etiladi. O‘zbekistonda ham fanlararo integratsiya va CLIL metodini joriy etish bo‘yicha bir qator ishlar amalga oshirilmoqda. Xususan, O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligining 2021- yil 15-apreldagi "Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida fanlararo integratsiyani kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi 115-sonli buyrug‘i qabul qilingan. Ushbu buyruqda chet tillarini o‘qitishda fanlararo integratsiyani kuchaytirish va CLIL metodidan foydalanish masalalari alohida ta’kidlangan. CLIL metodining to‘rtta asosiy tamoyili mavjud: CLIL metodining bir qator afzalliklari mavjud: 1. Til va fan integratsiyasi: O‘quvchilar bir vaqtning o‘zida ham til, ham fan bo‘yicha bilim olishadi. Bu esa vaqtni tejaydi va o‘quvchilarning bilim olish jarayonini yanada samarali qiladi. 2. Autentik konteks: CLIL metodi orqali o‘quvchilar tilni real hayotiy vaziyatlarda qo‘llash imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Bu esa tilni o‘zlashtirish jarayonini tezlashtiradi va samaraliroq qiladi. 3. Motivatsiyani oshirish: CLIL darslari odatda an’anaviy til darslariga qaraganda qiziqarliroq va hayotiy bo‘ladi. Bu esa o‘quvchilarning motivatsiyasini oshiradi. 4. Kognitiv rivojlanish: CLIL metodi o‘quvchilarning fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradi, chunki ular murakkab mavzularni chet tilida o‘rganishlari va muhokama qilishlari kerak bo‘ladi. 5. Madaniy kompetensiyani oshirish: CLIL darslari orqali o‘quvchilar turli madaniyatlar haqida bilim oladilar va global masalalarga nisbatan keng qarashlarni shakllantirishadi. CLIL metodini boshlang‘ich ta’limda qo‘llash o‘ziga xos xususiyatlarga ega. Kichik yoshdagi o‘quvchilar uchun CLIL darslari sodda va qiziqarli bo‘lishi kerak. Quyida boshlang‘ich ta’limda CLIL metodini qo‘llashning bir necha usullarini ko‘rib chiqamiz: 335 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10 O‘zbek olimi A. Ismoilov o‘zining "Boshlang‘ich ta’limda fanlararo integratsiya" nomli kitobida CLIL metodini qo‘llashning amaliy jihatlari haqida qimmatli ma’lumotlar bergan. U, xususan, boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining yosh xususiyatlarini inobatga olgan holda CLIL darslari