JAS DZYUDOSHI QIZLARDIŃ TEXNIKALIQ TAYARLIQ PROCESIN DÚZIW METODIKASI

Аннотация

Bul maqalada Dzyudoshi qızlardıń texnikasın baqlaw usıllarınıń islep shıǵilıwı olardıń texnikalıq dárejeleri shegaraların muǵdarlıq tegislew hám de tayınlıǵı pedagogikalıq procesine zárúrli tahrirlar kirgiziw ushın múmkinshilik beredi. Dzyudoshi qızlar menen alıp barılatuǵın oqıw shınıǵıwdı kóp jıllıq joybarlawtirsh pútkil shınıǵıw procesin aqılǵa say tashkil etiliwine xızmet etedi. Oqıw shınıǵıwdı joybarlaw bul- jeke mamanlıǵın jetilistiriw programması bolıp tabıladı. Dzyudoshi qızlardıń tayınlıǵınıń túrli táreplerine bolǵan talaplar rejede jıldan-jılǵa asıp barıwı kerek. Trener xar bir qızdıń eń áhmiyetli jarısların belgilep alıwı xamda olardıń xar birinde shınıǵıw procesiniń yonalishini anıqlap alıwı. Sonıń menen birge, trener shınıǵıwdıń tiykarǵı quralların hám usılların tańlap alıw kerek. Tayanish so`zleri: Dzyudoshi qızlardıń texnikasın baqlaw, dzyudoshi qızlardıń tayınlıǵınıń bahası, Tayarlıqtıń ámeldegi dárejesi. Texnikalıq tayarlıq. Dzyudoshi qızlardıń texnikasın baqlaw usıllarınıń islep shıǵilıwı olardıń texnikalıq dárejeleri shegaraların muǵdarlıq tegislew hám de tayınlıǵı pedagogikalıq procesine zárúrli tahrirlar kirgiziw ushın múmkinshilik beredi. Házirde dzyudoshi eterdi bellesiwdagi texnikalıq tayınlıǵın bahalaw tiykarlanıp jarıs iskerligi nátiyjelerine kóre ámelge asıriladı. Bunda kóbinese dzyudoshi qızlardıń tayınlıǵınıń bahası retinde jarısta iyelegen orın esapqa alınadı. Joqarıda kórsetilgen nátiyjeler qolǵa kiritlgandan keyin trener hám dzyudoshi qızlar aldında turǵan jarıstıń qásiyetlerin modellashtirib, málim dárejede arnawlı bir sportshılar Menen bolajaq jarıslar nátiyjelerin boljaw etip, sport tayınlıǵı pedagogikalıq procesine qanday da ózgertiwler kirita baslaydılar. Bunda tiykarlanıp arnawlı bir muǵdarlıq kórsetkishler, olardıń bahaları berilmaydi. Tayarlıqtıń ámeldegi dárejesine tiyisli bunday maǵlıwmatlar yamasa modeller bar eken, qarsilastiń kúshli jixatlari ushın qanday da juwap ilajların kóriw, onıń bos táreplerinen paydalanıp yutib shıǵıwǵa háreket qılıw kerek. Dzyudoda joqarı maxorat shıńın egalash ańsat jumıs emes. Joqarı dárejede fizikalıq sapalardı iyelew, texnikalıq taktik ilmiy tájriybelerine iye bolıwın tárbiyalaw ushın kóp jıl kúsh berip shınıǵıw qılıw kerek. Dzyudoshi qızlar menen alıp barılatuǵın oqıw shınıǵıwdı kóp jıllıq joybarlawtirsh pútkil shınıǵıw procesin aqılǵa say tashkil etiliwine xızmet etedi. Oqıw shınıǵıwdı joybarlaw bul- jeke mamanlıǵın jetilistiriw programması bolıp tabıladı. Dzyudoshi qızlardıń tayınlıǵınıń túrli táreplerine bolǵan talaplar rejede jıldan-jılǵa asıp barıwı kerek. Trener xar bir qızdıń eń áhmiyetli jarısların belgilep alıwı xamda olardıń xar birinde shınıǵıw procesiniń yonalishini anıqlap alıwı. Sonıń menen birge, trener shınıǵıwdıń tiykarǵı quralların hám usılların tańlap alıw kerek. Jas dzyudoshi qızlardı texnikasın rawajlandırıwda tańlap olnngan usıllar hám qurallar texnikalıq maxoratini asırıwda áhmiyetli axamiyatli bolıp tabıladı. Texnikalıq tayarlıq degende sportshına jarıslarda atqarılatuǵın yamasa shınıǵıw quralı retinde xızmet etetuǵın háreketler texnikası tiykarların úyretiw procesi túsiniledi [2;5]. 232 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10 Texnikalıq tayarlıq sportshınıń tańlaǵan sport túri boyınsha bilim kónlikpelerin qáliplestiriwge qaratılǵan. Tap sol háreketlerdiń qayta orınlanıwı turaqlı qural stereotipleriniń qáliplesiwine alıp keledi. Bir qatar qánigelerdiń pikirine kóre, sport hám texnikalıq tayarlıqtıń qásiyetleri saylanǵan sport túrinde uqıpǵa erisiw nızamlarına tiykarlanǵanlıǵı menen belgilenedi [3]. Dzyudoshining texnikalıq arsenali túrme-túr bolıp, duellar texnikalıq hám taktik háreketlerdiń joqarı intensivligi menen ajralıp turadı. Bul jas sportshılardan tez ózgeriwshen ortalıqta texnikalıq háreketlerdi nátiyjeli kórsetiwdi talap etedi. Jas Dzyudoshilardiń sport uqıpı dárejesi kóp tárepten olardıń individual qásiyetleri hám básekige shıdamlı iskerlik dawamında joqarı dárejedegi isenimlilik menen texnikanı nátiyjeli qóllaw qábileti menen belgilenedi [1]. Bul mashqala turaqlı aktuallıqqa yega, bul xalıq aralıq jarıslarda gúressheńlarning turaqlı keskin básekii, texnikalıq háreketler arsenalining keńeyiwi, sportshılardıń texnikalıq tayınlıǵında túrli jónelislerge iye bolǵan kóplegen mekteplerdiń bar ekenligi hám jarıs qaǵıydaların tez-tez jetilistiriw menen anıqlama bernedi. Dzyudo boyınsha oqıtıw metodikası hám oqıw procesin tashkil jetiw máselelerine jergilikli hám shet el qánigeler úlken ye'tibor beriwgen hám beriwip atır (S. F. Matveev, Ya. I. Voloshchuk, 1974; V. S. Daxnovskiy, S. S. Tıran shabaqenko, 1989; A. G. Stankov, 1984, 1997). Ilim hám texnikanıń barǵan sayın artıp baratırǵan múmkinshilikleri joqarı maman Dzyudoshilardiń texnikalıq kónlikpelerin tolıq úyreniw imkaniyatın beredi Dzyudo teoriyası hám ámeliyatın rawajlandırıw boyınsha zamanagóy qarawlarda V. B. Shestakov, S. v. Yeregina, V. v. Putin, A. G. Levitskiy. Soǵan qaramay, túrli mámleketler qánigeleri tárepinen tóplanǵan úl