К содержанию
РецензированоRU2026

ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ И ПРАКТИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ИНСТИТУТА ДОКАЗАТЕЛЬСТВ И ДОКАЗЫВАНИЯ В УГОЛОВНОМ СУДОПРОИЗВОДСТВЕ

VA AMALIY JIHATLARI (JINOYAT PROTSESSIDA DALILLAR VA ISBOTLASH INSTITUTINING NAZARIY) · Normamat Ramazonovich Mallayev (JINOYAT PROTSESSIDA DALILLAR VA ISBOTLASH INSTITUTINING NAZARIY) · Qayumova Etibor Haydar qizi (JINOYAT PROTSESSIDA DALILLAR VA ISBOTLASH INSTITUTINING NAZARIY)

Современная наука и исследования · 2 · 2026

Аннотация

В статье анализируются содержание, правовые основы и практическое значение доказательств и доказывания в уголовном судопроизводстве, освещаются понятие доказательств, понятия экспертов и их виды на основе Уголовно- процессуального кодекса Республики Узбекистан, изучаются такие средства доказывания, как показания свидетеля, заключение эксперта, вещественные доказательства, письменные и электронные документы. Также раскрываются стадии процесса доказывания - порядок представления, закрепления, проверки и оценки доказательств. В статье анализируются принципы законности и достоверности доказательств, их роль в принятии судебных решений, а также практика доказывания электронными доказательствами по опыту зарубежных стран и в нашей стране. Результаты исследования свидетельствуют о том, что становление института доказательств и доказывания играет неоценимую роль в обеспечении правосудия и справедливости при рассмотрении уголовных дел. Ключевые слова: доказательства, доказывание, уголовное судопроизводство, показания свидетелей, экспертиза, вещественные доказательства, электронные доказательства, судебная практика. THEORETICAL AND PRACTICAL ASPECTS OF THE INSTITUTION OF EVIDENCE AND PROOF IN CRIMINAL PROCEEDINGS Annotation. This article analyzes the content, legal foundations and practical significance of evidence and proof in criminal proceedings, sheds light on the concept of evidence, the concepts of experts and its types based on the Criminal Procedure Code of the Republic of Uzbekistan, and studies such means of proof as witness testimony, expert opinion, material evidence, written and electronic documents. It also explains the stages of the proof 159 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 10 process - the procedure for presenting, strengthening, verifying and evaluating evidence. The article analyzes the principles of legality and reliability of evidence, their role in making court decisions, and the practice of proving electronic evidence in the experience of foreign countries in our country. The results of the study indicate that the formation of the institute of evidence and proof plays an invaluable role in ensuring justice and fairness in the consideration of criminal cases. Keywords: evidence, substantiation, criminal proceedings, witness testimony, examination, physical evidence, electronic evidence, judicial practice. Dalil tushunchasi dalil va isbot qilishning asosiy tushunchasi hisoblanadi. Ba’zi olimlar bu ikkita tushunchani bitta tushuncha sifatida qarashadi, lekin bu ikkisi alohida tushuncha hisoblanib quyidagi olimlarning konsepsiyalarida bilib olishingiz mumkin. Dalillarni arxaik konsepsiyasi. {A.Y.Vishinskiy va L.Y.Vladimirovlar}. Sud dallilariga odatiy faktlar, hayotdagi hodisalar, narsalar, odamlar, odamlarning harakatlari deb qaralgan. Dalillarning mantiqiy modeli. {S.A.Golunskiy, S.M.Kaz va M.A. Chelsovlar}. Real voqelikda mavjud bo’lgan ma’lumotlarni jinoyat ishlari bo’yicha dalilllar deb qaraydi. Dalillarning “ikki yoqlamalik” konsepsiyasi. {A.I.Trusov, V.D. Arsenov}. Dalil deb faktlarga ular olingan manbalarga aytiladi. Dalillarning information modeli. {V.Y.Doroxov, L.M. Karneyeva A.A. Xmirovlar}. Dalil deb ma’lumot [axborot] va uning tashuvchisi birligiga aytiladi. Dalillarning aralash (sintezlashgan) konsepsiyasi. {Y.K.Orlov, I.I. Muxin va F.N. Fatkulinlar}. Dalil deb faktlarga ham ular to’risdagi ma’lumotlarga ham, shuningdek, ularning manbalariga ham aytiladi. JPKda esa dalil va isbot qilish tushunchasiga alohida ta’rif berilib ikkalasi alohida institut ekanligi keltirib o’tilgan. Dastavval dalil tushunchasiga ijtimoiy xavfli qilmishning yuz bergan-bermaganligini, shu qilmishni sodir etgan shaxsning aybli-aybsizligini va ishni toʻgʻri hal qilish uchun ahamiyatga molik boshqa holatlarni surishtiruvchining, tergovchining va sudning qonunda belgilangan tartibda aniqlashiga asos boʻladigan har qanday faktik maʼlumotlar jinoyat ishi boʻyicha dalil hisoblanadi (81-m 1-q), isbotlash tushunchasi esa bu maʼlumotlar guvohning, jabrlanuvchining, gumon qilinuvchining, ayblanuvchining, sudlanuvchining koʻrsatuvlari, ekspertning xulosasi, ashyoviy, yozma va raqamli dalillar, ovozli yozuvlar, videoyozuvlar, kinotasvir va fotosuratlardan iborat materiallar, tergov va sud harakatlarining bayonnomalari va boshqa hujjatlar bilan aniqlanadi (81-m 2-qism). Bundan shunday fikrga kelish kerakki, jinoyat ishi uchun har qanday faktik ma’lumot dalil sifatida e’tibof etilavermaydi, qachonki ular tezkor- qidiruv tadbirlarining natijalari faqat qonun talablariga muvofiq olingan boʻlsa, JPK normalariga muvofiq tekshirilgan va baholanganidan keyin hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlarining yoki tezkor-qidiruv tadbirida ishtirok etgan boshqa shaxslarning harakatlariga bogʻliq boʻlmagan holda shaxsda jinoyat sodir etish uchun shakllangan qasd mavjud boʻlganligidan dalolat bersa, ushbu natijalar dalil sifatida tan olinishi mumkin. Dalillarning xususiyati shunday zarur belgilarki, ularsiz

Доказательный фрагмент

«В статье анализируются содержание, правовые основы и практическое значение доказательств и доказывания в уголовном судопроизводстве, освещаются понятие доказательств, понятия экспертов и их виды на основе Уголовно- пр…»

Образец извлечения

Демо-превью

В статье анализируются содержание, правовые основы и практическое значение доказательств и доказывания в уголовном судопроизводстве, освещаются понятие доказательств, понятия экспертов и их виды на основе Уголовно- пр… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
evidence, substantiation, criminal proceedings, witness testimony, dalil, jinoyat protsessi, показания свидетелей, вещественные доказательства, sud amaliyoti., доказывание, electronic evidence, доказательства, physical evidence, elektron dalil, examination, ekspertiza, isbotlash, экспертиза, ashyoviy dalil, судебная практика., guvoh ko’rsatuvi, judicial practice., уголовное судопроизводство, электронные доказательства
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники