Применение принудительных мер медицинского характера к осужденным, страдающим наркоманией

Аннотация

мақолада гиёҳвандликка йўлиққан Жиноят-ижроия кодексида ҳам гиёҳвандлик маҳкумларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов оқибатида содир этиладиган жиноятларнинг олдини чораларини ижро этиш ва гиёҳвандлик билан олишга қаратилган нормалар мавжуд. Бунда, аввало, касалланган шахсларни мажбурий даволаш ахлоқ тузатиш ишлари, қамоқ, озодликдан маҳрум масалалари таҳлил қилинган. Шунингдек, мақолада қилишга ҳукм этилган, тиббий йўсиндаги мажбурлов ҳуқуқшунос олимларнинг бу борадаги фикрлари баён чоралари қўлланилаётган маҳкумлар назарда қилинган. тутилади. ЖИКнинг 15- моддаси иккинчи қисмига Калит сўзлар: гиёҳвандлик, гиёҳвандлик билан мувофиқ, тиббий йўсиндаги мажбурлов чоралари касалланган шахс, тиббий йўсиндаги мажбурлов алкоголизм, гиёҳвандлик ёки заҳарвандликка йўлиққан чоралари, мажбурий даволаш, гиёҳвандлик оқибатида маҳкумларга нисбатан, соғлиқни сақлаш содир этиладиган жиноятлар. органларининг тиббий муассасалари томонидан, улар озодликдан маҳрум этиш ёки қамоққа ҳукм қилинган Аннотация: в статье проанализированы вопросы тақдирда эса, ички ишлар органларининг тиббий применения принудительных мер медицинского муассасалари томонидан ижро этилади. характера в отношении лиц, страдающих Тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини ижро наркоманией, а также принудительного лечения лиц, этиш масалалари ЖИК 33-бобида тартибга солинган. страдающих наркоманией. Кроме того, в статье Хусусан, ЖИК 182- моддасига мувофиқ, алкоголизм, изложены мнения и воззрения ученых по данному гиёҳвандлик ёки заҳарвандликка йўлиққан вопросу. маҳкумларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов Ключевые слова: наркомания, лицо, страдающее чоралари қуйидаги тартибда қўлланилади: наркоманией, принудительные меры медицинского – жамиятдан батамом ажратиб қўйиш билан боғлиқ характера, принудительное лечение, преступление, бўлмаган жазоларга ҳукм қилинган шахсларга – воздействие наркотических средств. соғлиқни сақлаш органларининг тиббий муассасалари томонидан умумий асосларда; Annotation: in the article author had analysed the – қамоқ ёки озодликдан маҳрум этиш тариқасидаги questions of application of forcibly medicine measures for жазога ҳукм қилинган шахсларга – жазони ўташ the drug addicted person and the compulsory treatment of жойида, озод этилганларидан сўнг даволашни давом these persons. Also, in the article outlined the ideas and эттириш зарурати бўлганда эса – соғлиқни сақлаш means of the scientists about these matters. органларининг тиббий муассасалари томонидан Key words: drug addiction, drug addicted person, the умумий асосларда. forcibly medicine measures, the compulsory treatment, the Шунингдек, мажбурий даволанишдан ўтаётган crimes concerned with the drug addiction. маҳкумлар манзил-колонияларга ўтказилмайди; бир маҳкумга тўғри келадиган яшаш майдони нормаси қуйидаги миқдордан кам бўлиши мумкин эмас: бемор Мамлакатимизда гиёҳвандлик воситалари ва маҳкумлар сақланадиган палаталарда – тўрт квадрат психотроп моддалар билан боғлиқ ҳолда содир метр; даволаш самарадорлигини ва касаллар ёки этилаётган жиноятларга қарши курашиш уларнинг бошқа шахслар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида олдини олиш давлат жиноят-ҳуқуқий сиёсатининг қонун ҳужжатларида белгиланган ҳолларда ва асосий йўналишларидан бирига айланганлиги ҳеч тартибда беморларнинг ҳуқуқлари чекланиши мумкин; биримизга сир эмас. Зотан, гиёҳвандлик воситалари ва беморлар тайинланган муолажани қабул қилиши ва психотроп моддалар билан боғлиқ ҳолда содир ички тартиб қоидаларига риоя этиши шарт. этиладиган жиноятларнинг ижтимоий хавфлилиги ЖИКнинг 194-моддасига мувофиқ, қамоқ жазосига юқори ҳисобланиб, бундай жиноятларнинг шахс, ва озодликдан маҳрум этишга ҳукм қилинган, жамият ва давлатга зарар етказиш даражаси жуда алкоголизм, гиёҳвандлик ва заҳарвандликка йўлиққан юқоридир. шахсларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов Гиёҳвандлик билан касалланган маҳкумларга чораларини қўллаш тартиби Ўзбекистон Республикаси нисбатан жазони ижро этиш, тиббий йўсиндаги Ички ишлар вазирлиги томонидан Ўзбекистон мажбурлов чораларини қўллаш, шу жумладан Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги билан мажбурий даволаш амалиётининг таҳлили, келишилган ҳолда белгиланади. В.В.Чернишов фикрига кўра, камида уч заиф бўғин Мажбурий даволаш ЖИКдан ташқари, идоравий мавжудлигидан далолат беради: биринчидан, аниқ норматив ҳуқуқий ҳужжатлар билан ҳам тартибга қонунчилик базаси мавжуд эмас; иккинчидан, тиббий солинади. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси ички йўсиндаги чораларни озодликдан маҳрум қилишнигина ишлар вазирининг 2002 йил 3 сентябрдаги 21- сон эмас, балки жамиятдан ажратиш билан боғлиқ буйруғи (рўйхат рақами 1182, 2002 йил 24 октябрь) бўлмаган, шунингдек гиёҳвандлик билан касалланган билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси ИИВ ва унинг боисида маъмурий ҳуқуқбузарликлар содир тергов ҳибсхоналари ва жазони ижро этиш этган шахсларга нисбатан тайинланган жазоларни муассасаларида сақланаётган шахслар тиббий ўташ пайтида ҳам ижрони ташкил этишнинг ягона таъминоти бўйича Қоидалар [2] ҳамда 2012 йил 29 тизими йўқ; учинчида