К содержанию
РецензированоUZ2026

UMUMTA’LIM MAKTABLARIDA TEXNOLOGIYA FANINI O‘QITISH METODIKASI

Ibodov Alohidin Anvar o'g'li

Современная наука и исследования · 2 · 2026

Аннотация

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishning nazariy va amaliy asoslari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan metodik yondashuvlar hamda innovatsion pedagogik texnologiyalar yoritiladi. Texnologiya fanining o‘quvchilarda kasbiy kompetensiyalarni shakllantirishdagi o‘rni, mehnat ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, xorijiy mamlakatlarda texnologiya fanini o‘qitish tajribasi o‘rganilib, ularning ijobiy jihatlarini O‘zbekiston ta’lim tizimida qo‘llash bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan. Maqola ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan muhim bo‘lib, ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan. Kalit so‘zlar: Texnologiya fani, metodika, pedagogik yondashuv, ta’lim sifati, innovatsion metodlar, amaliy mashg‘ulotlar, loyiha asosida ta’lim, STEAM, kasbiy kompetensiya, umumta’lim maktablari. Kirish: XXI asrda ta’lim sohasida yuz berayotgan o‘zgarishlar har bir fanning o‘qitilish metodikasini qayta ko‘rib chiqishni, uni zamon talablari darajasiga moslashtirishni taqozo etmoqda. Shu nuqtai nazardan, umumta’lim maktablarida o‘qitiladigan texnologiya fani alohida e’tiborga loyiqdir. Chunki texnologiya fani nafaqat o‘quvchilarda nazariy bilimlarni, balki amaliy ko‘nikmalarni ham shakllantirishga xizmat qiladi. Bugungi kunda mamlakatimizda ta’lim tizimini isloh qilish jarayoni jadallik bilan olib borilmoqda. Davlatimiz rahbarining qaror va farmonlarida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etish, o‘quv dasturlarini takomillashtirish, maktablarda fanlarni o‘qitish samaradorligini oshirish masalalariga alohida urg‘u berilmoqda. Texnologiya fanining ham o‘quv jarayonidagi o‘rni yangicha yondashuvlarni talab qilmoqda. Texnologiya fani o‘quvchilarda mehnat madaniyatini, kasbiy ko‘nikmalarni, ijodiy yondashuvni shakllantiradi. Ayniqsa, bugungi kunda yoshlarning bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobatbardosh kadr bo‘lib yetishishida ushbu fan muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki texnologiya darslari orqali o‘quvchilar oddiy buyum yasashdan tortib, zamonaviy ishlab chiqarish jarayonlariga oid tushunchalarni ham egallaydilar. Maktab ta’limida texnologiya fanini samarali tashkil etish uchun avvalo uning metodikasini chuqur o‘rganish zarur. Metodika – bu dars jarayonida qo‘llaniladigan vositalar, usullar va yo‘llar majmui bo‘lib, o‘qituvchi faoliyatining asosiy poydevorini tashkil etadi. Agar metodika ilmiy asoslangan bo‘lsa, o‘quvchilarning bilim sifati va qiziqishi ham yuqori bo‘ladi. Shuningdek, texnologiya fanini o‘qitishda innovatsion yondashuvlar alohida ahamiyatga ega. Bugungi kunda interfaol metodlar, loyiha asosida o‘qitish, STEAM yondashuvi, axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish orqali darslarni qiziqarli va samarali tashkil etish mumkin. Bu jarayonda o‘quvchilar nafaqat tayyor bilimlarni egallaydilar, balki mustaqil izlanishga, ijodkorlikka va muammoli vaziyatlarni hal qilishga o‘rganadilar. Kirish qismida yana bir muhim masalani qayd etish joiz: texnologiya fanini o‘qitishda o‘qituvchining shaxsiy roli. Chunki bu fan faqat nazariy bilim emas, balki amaliy ko‘nikmalarni ham talab qiladi. O‘qituvchi o‘z tajribasi, kasbiy mahorati, darsni tashkil etish uslubi bilan o‘quvchilarni qiziqtirishi, ularni faol o‘quv jarayoniga jalb qilishi lozim. 225 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 9 Shu sababli, mazkur maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitish metodikasining nazariy va amaliy jihatlari, innovatsion texnologiyalardan foydalanish imkoniyatlari, xorijiy tajriba va istiqboldagi yo‘nalishlar keng yoritiladi. Tadqiqot natijalari esa nafaqat o‘qituvchilar, balki metodistlar, ta’lim siyosatini ishlab chiquvchilar uchun ham foydali bo‘lishi mumkin. Asosiy qism: Umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitish metodikasining nazariy asoslari. Texnologiya fanini o‘qitish metodikasi pedagogika fanining tarkibiy qismi sifatida shakllangan bo‘lib, u o‘quv jarayonini samarali tashkil etish, o‘quvchilarda mehnat ko‘nikmalarini shakllantirish va kasbiy yo‘nalishga tayyorlash vazifalarini bajaradi. Metodikaning nazariy asoslari, avvalo, didaktika qoidalariga asoslanadi. Didaktik tamoyillar – ta’limning ilmiyligi, tizimliligi, izchilligi, ko‘rgazmaliligi va amaliyot bilan bog‘liqligi texnologiya fanini o‘qitishda ham asosiy o‘rin tutadi. Texnologiya fanida o‘quvchilarga faqat nazariy bilim berish emas, balki ularni amaliy faoliyatga tayyorlash ham muhim. Shu bois metodika o‘quvchilarni ishlab chiqarish jarayonlariga yaqinlashtirishi, ularning texnik tafakkurini rivojlantirishi lozim. Bu jarayonda mehnat vositalari bilan ishlash, chizmalarni o‘qish, loyihalash kabi mashg‘ulotlar asosiy o‘rin tutadi. Metodik yondashuvda o‘quvchilarning yosh xususiyatlari ham hisobga olinishi kerak. Boshlang‘ich sinflarda texnologiya darslari oddiy buyumlar yasash, materiallarni tanish orqali amalga oshirilsa, yuqori sinflarda ishlab chiqarish asoslari, kasblar haqida kengroq ma’lumotlar beriladi. Shu bois, o‘qituvchi metodikani tanlashda o‘quvchilar yoshini, q

Доказательный фрагмент

«Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishning nazariy va amaliy asoslari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan metodik yondashuvlar hamda innovatsion pedagogik texnologiyalar yoritiladi.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ushbu maqolada umumta’lim maktablarida texnologiya fanini o‘qitishning nazariy va amaliy asoslari, ta’lim jarayonida qo‘llaniladigan metodik yondashuvlar hamda innovatsion pedagogik texnologiyalar yoritiladi. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Texnologiya fani, pedagogik yondashuv, umumta’lim maktablari., metodika, ta’lim sifati, kasbiy kompetensiya, loyiha asosida ta’lim, innovatsion metodlar, amaliy mashg‘ulotlar, STEAM
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники