Анализ уголовного законодательства: проведенные реформы и их перспективы

Аннотация

в данной статьи автором проводится ретроспективный анализ Уголовного кодекса Республики Узбекистан, а также выдвинуты предложения и рекомендация по его совершенствованию. В частности в статье проведен анализ, внесенных изменений и дополнений в Уголов- ный кодекс Республики Узбекистан, в результате кото- рого этапы уголовно-правовой политики государства в сфере либерализации уголовного закона по направле- ниям: криминализация, декриминализация, пенализация, депенализация, дифференциация ответственности и индивидуализация наказания. Ключевые слова: уголовный закон, либераллизация, криминализация, декриминализация, пенализация, депенализация. Annotation: in this article, the author conducted a ret- rospective analysis of the Criminal Code and put forward suggestions and recommendations for improvement. In particular, the article analyzes, changes and additions to the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan, in which the steps of the criminal law policy of the state in the sphere of liberalization of criminal law in areas: criminali- zation, decriminalization, penalization, decriminalization, differentiation and individualization of responsibility pun- ishment. Keywords: criminal law, liberalization, criminalization, decriminalization, penalization, decriminalization. Мамлакатимиз Президенти И.А.Каримов ташаббуслари билан юртимизда барча соҳалардаги каби, суд-ҳуқуқ ислоҳотлари ҳам изчиллик билан амалга оширилмоқда. Хусусан, суд-ҳуқуқ ислоҳотлари жараёнида жиноят қонунчилиги босқичма-босқич либераллаштирилиши ҳам унинг яққол исботидир. Суд-ҳуқуқ тизимини, жумладан, жиноят қонунчилигининг либераллаштирилиши – бу нафақат қонун талабининг юмшатилиши, балки аксинча, бу ундаги инсонпарварлик, одиллик ва демократик асосларнинг янада мустаҳкамланишидир. 26 2015 №3 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА Маълумки, давлатнинг жиноят-ҳуқуқий сиёсати бир жавобгарликнинг муқаррарлиги тамойиллари қатор йўналишларни ўз ичига қамраб олган. белгиланган бўлиб, бу қонун нормаларининг ушбу Жумладан, криминализация, декриминализация, тамойилларга асосланган ҳолди тузилди. пенализация, депинализация, жавобгарликни Юқоридаги тамойилларга таянган ҳолда янги дифференциация қилиш ва жазони таҳрирдаги Жиноят кодексида жиноий жазо тизими индивидуаллаштириш. қайтадан кўриб чиқилиб, ўзини оқламаган жамоат 1995 йил 1 апрелда қонуний кучга кирган иззаси, сургун ва бадарға жазолари чиқариб ташланди Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексига 2015 йил ва уларнинг ўрнига хизмат бўйича чеклаш ва қамоқ 1 октябрга қадар 300 дан ортиқ ўзгартиш ва жазолари пенализация қилинди. қўшимчалар киритиш юзасидан 56 та қонун қабул Эски таҳрирдаги жиноят қонунида асосан давлат қилинган. мулкини ҳимоя қилиш белгиланган бўлса, амалдаги Ўзбекистон Республикаси Президенти И.Каримов Жиноят кодексида давлат мулки билан биргаликда таъкидлаганларидек, жиноят-ҳуқуқий соҳани турли хил мулк шакллари, шу жумладан хусусий мулк либераллаштиришнинг бош мақсади - инсон омили ҳам муҳофазага олинди. Илгари жиноят деб бўлиб, давлатнинг жиноятчиликка қарши курашдаги ҳисобланган ижтимоий хавфли қилмишлар янги одил сиёсати орқали адолат ҳамда қонун Жиноят кодексига киритилмади. Жумладан, устуворлигини таъминлашдан иборат. чайқовчилик учун жиноий жавобгарлик ҳам жиноят Илгари сурилган ушбу инсонпарвар ғоя, ўз қонунидан чиқариб ташланди. навбатида, жиноий жавобгарлик ва жазо тизимини 1998 йил 1 майда Жиноят кодексига Ўзбекистон такомиллаштиришга хизмат қилиб, жиноят ва жазонинг Республикаси қонуни [1] билан фаолияти таъқиқланган белгиларини ўзида акс эттирган нормаларни тубдан жамоат бирлашмалари ва диний ташкилотлар қайта кўриб чиқиш ва уларни такомиллаштиришни фаолиятида қатнашишга ундаш (216 1-модда), диний тақозо этди. ташкилотлар тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш, Бугунги кунга қадар Жиноят-ҳуқуқий соҳада амалга диний таълимотдан сабоқ бериш тартибини бузиш оширилган ислоҳотларни шартли равишда тўрт (2292-модда), жамоат хавфсизлиги ва жамоат босқичга бўлишимиз мумкин: тартибига таҳдид соладиган материалларни тайёрлаш Биринчи босқич, 1991-2001 йиллар – бу давр ёки тарқатиш (244 1-модда) учун жавобгарлик жиноят қонунчилигининг киритилди. дастлабки ҳуқуқий асосларини яратилишини ўз 1999 йил 28 августда қабул қилинган “Ўзбекистон ичига олган бўлиб, 1995 йил Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига 1 апрелдан Ўзбекистон Республикаси Жиноят ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги кодексини амалга киритилиши ҳамда унга ўзгартиш ва Қонуннинг [2] қабул қилиниши муносабати билан ЖК қўшимчалар киритиш билан боғлиқ 10 та қонуннинг Махсус қисми 132, 173, 180, 181, 184- моддаларига қабул қилинишидан иборат; рағбатлантирувчи норма киритилган бўлиб, унга Иккинчи босқич, 2001-2008 йиллар – мазкур мувофиқ етказилган зарар қопланган тақдирда шахсга даврда жиноят қонунчилигини либераллаштиришнинг қамоқ ёки озодликдан маҳрум қилиш жазоси ҳуқуқий асослари