BUXORO VILOYATIDA OLIY TA’LIMNING O‘RNI VA ROLI (1991-2025 y.y.)

Аннотация

В данной статье анализируются вопросы места и роли высшего образования в Бухарской области в годы независимости в период 1991–2015 годов. В статье также подробно рассматриваются вопросы высшего образования на примере Бухарской области. Кроме того, в статье представлена подробная информация о высших учебных заведениях Бухары. Ключевые слова: Бухарская область, высшее образование, образовательные реформы, студент, научный потенциал, университет, профессор-преподаватель, бакалавр, магистр, институт. THE PLACE AND ROLE OF HIGHER EDUCATION IN BUKHARA REGION (1991-2025) Annotation. This article analyzes the issues of the place and role of higher education in Bukhara region during the years of independence in the period 1991-2025. The article also describes in detail the issues of higher education using the example of Bukhara region. In addition, the article provides detailed information about higher education institutions in Bukhara. Key words: Bukhara region, higher education, educational reforms, student, scientific potential, university, professor, bachelor, master's student, institute. Кириш. Жамиятнинг келажаги таълим тизимининг қай тарзда ривожланганлиги билан белгиланади. Бу борада таълим тизимини ислоҳ қилиш, унга ривожланган хорижий мамлакатларнинг илғор технологияларини жорий этиш, миллий қадриятларимизни сингдирган ҳолда таълимни ташкил этиш, бу жараённи пухта, самарали, сифатли ва замон талабларига мос равишда амалга ошириш ишлари бугунги кунда давлат сиёсати даражасига кўтарилди. 6 7 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Асосий қисм. Ўзбекистон Республикаси мустақилликка эришган 1991 йилдан буён барча соҳалар қатори таълим тизимида ҳам туб ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Айниқса, олий таълим соҳаси мамлакат тараққиётида муҳим стратегик соҳалардан бири сифатида қаралиб, уни такомиллаштиришга катта эътибор қаратилди. Бухоро вилояти мисолида ушбу даврда олий таълимнинг ривожланиш жараёнлари, шаклланиш босқичлари, ютуқ ва муаммоларини таҳлил қилиш бу соҳанинг истиқболларини аниқлашда муҳим аҳамият касб этади. Бухоро вилояти – Ўзбекистоннинг тарихий, маданий ва маънавий марказларидан бири ҳисобланади. Унинг юксак цивилизацияси, илм-фанга бўлган қадимий эътибори бугунги кунда ҳам ўз аҳамиятини йўқотмаган. Айниқса, мустақиллик йилларида олий таълим тизимида амалга оширилаётган ислоҳотлар натижасида Бухоро вилоятидаги олий таълим муассасалари ҳудудий ривожланишда муҳим омилга айланмоқда. Бухорода олий таълим тизимининг ҳолатини батафсил таҳлил қилмоқчи бўлсак, Бухоро вилоятида ҳозирги кунда бир нечта олий таълим муассасалари фаолият юритмоқда. Жумладан: Бухоро давлат университети – кўп йўналишли олийгоҳ бўлиб, фаннинг турли соҳаларида мутахассислар тайёрлайди. Мустақилликнинг дастлабки йилларида Ўзбекистондаги олий таълим тизими совет давридаги марказлашган тизимдан миллий манфаатларга мослаштирила бошланди. Бухоро вилоятидаги энг йирик таълим муассасаси – Бухоро давлат университети бу даврда янги йўналишлар очиш, профессор- ўқитувчилар салоҳиятини ошириш, маҳаллий кадрларни тайёрлашга эътибор қарата бошлади. Бу даврда таълим сифатига эътибор кучайди. Бухоро муҳандислик-технология институти ташкил этилди ва ҳудуддаги техник йўналишлар бўйича кадрлар тайёрлаш имконияти кенгайди. Бухоро муҳандислик-технология институти – саноат, муҳандислик ва технологик соҳаларда етук мутахассислар етиштиришга ихтисослашган. Шунингдек, филиаллар, хусусий олийгоҳлар ва халқаро ҳамкорликда очилган таълим марказлари ҳам мавжуд. Бу таълим муассасалари нафақат вилоят ёшлари, балки мамлакатимизнинг бошқа ҳудудларидан келган талабалар учун ҳам билим манбаи бўлиб хизмат қилмоқда. Олий таълим муассасаларида замонавий лабораториялар, ахборот ресурс марказлари ташкил этилди. Бу йилларда олий таълим муассасалари фаолиятини баҳолаш, ички назорат ва таълим сифати мониторинги жорий этилди. Бухоро вилоятидаги олий таълим муассасаларида янги бакалавр ва магистрлик йўналишлари очилди, шунингдек, маҳаллий ва хорижий иш берувчилар билан ҳамкорлик кенгайтирилди. Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида олий таълим соҳасида кенг қамровли ислоҳотлар бошланди. Бухоро вилоятидаги олий таълим муассасаларида ҳам бу жараёнлар сезиларли бўлди. Бухоро давлат университетига академик автономия берилди, Қўшма таълим дастурлари (2+2, 3+1) ва икки дипломли таълим лойиҳалари, Онлайн таълим ва масофавий ўқитиш имкониятларининг кенгайтирилди. Бухоро туризм салоҳияти юксак ҳудудлардан бири ҳисобланади. Олий таълим муассасаларида туризм, тарих, меъморчилик каби соҳалардаги йўналишлар орқали маҳаллий мутахассисларни тайёрлаш Бухоро туризмини янада жонлантиришга хизмат 6 8 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ қилмоқда. Бухоро давлат университети қошидаги махсус кафедралар бу борада фаол иш олиб бормоқда. Замонавий Бухоро давлат университети — Илм ва маърифат масканидир. Бугунги кунда