MAKTABLARDA MUSIQA DARSLARIDA XORIJIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH USULLARI

Аннотация

Methods of applying foreign educational technologies in school music lessons Music education plays a vital role in shaping students’ aesthetic taste, developing their creative abilities, and broadening their spiritual worldview. In the era of globalization, the integration of foreign educational technologies into music lessons enhances effectiveness, deepens musical perception, and fosters students’ creative activity. Specifically, the application of the Orff method, Kodály approach, Dalcroze eurhythmics, and modern information and communication technologies defines innovative directions in teaching music. 4 7 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Such approaches encourage students not only to master national musical heritage but also to explore world music culture. Consequently, learners develop interest in music, emotional sensitivity, and creative thinking. Keywords: music education, foreign technologies, Orff method, Kodály approach, Dalcroze eurhythmics, information technologies, creative development. Muzika tálimi balanıń estetikalıq qábiletin rawajlandıradı, dóretiwshilik pikirlewdi qáliplestiredi hám kórkem talǵamın arttıradı. Dástúriy metodlar bolsa geyde monoton bolip qalıwı hám studentlerdi psixologiyalıq jaqtan sharshawı múmkin. Usi kózqarastan, Orff, Kodály, Dalcroze sıyaqlı sırt el pedagogikalıq metodları hám zamanagóy informaciya-kommunikaciya texnologiyaların (AKT/I-KT) integraciyalaw sabaqlardı interaktiv, qızıqlı hám nátiyjeli etedi. 1.Orff Shulverk usılı: Orff metodınıń tiykarǵı koncepciyası - elementar muzikanı, yaǵnıy balalarǵa jaqın hám ápiwayı formadaǵı muzikanı qollanıwda. Bul jantasıwda muzika, háreket, sóz hám dramatizaciya birlestirilip, aktiv qatnas tiykarında bilim beriledi. Dóretiwshilik hám improvizatsiya ústin orin tutadi: balalarga ritm yamasa melodiya jaratiw, óz muzikasın kórsetiw imkaniyatı beriledi. 2.Oqıtıwshı motivaciyası áhmiyetli: IKT qollap-quwatlanıwı bilimlendiriw nátiyjeliligin arttıradı. Izertlewlerge qaraganda, Orff metodinan paydalangan klass oqiwshıları sazlılıq, ritm hám muzikalıq bayanlawda jaqsılanıw kórsetken. Qıtayda ótkerilgen izertlewde, Orff metodına tiykarlanǵan sabaqlar, dástúriy solfeggio hám muzıka teoriyasınan góre, oqıwshılardıń sabaqqa qatnasıwı hám nátiyjeliligin sezilerli dárejede joqarılatıw baqlanǵan. 3. Kodalı usılı: Kodalı usılı uluwma bilim beriwde yeń keń tarqalǵan pedagogikalıq metodlardan biri. Ol vokal dawıstan pedagogikalıq qural sıpatında paydalanıw, milliy xalıq qosıwına erisiledi. 4. Dalkroz evritmikası: Dalcroze metodınıń tiykarģı elementleri: eurhythmics (háreket arqalı ritm úyretiw), solfeggio hám improvizatsiya, yagniy muzikanı deneni seziw arqalı úyreniw tiykarında qurilgan. Izertlewler soni kórsetedi, balalar haqqında háreketke tiykarlanǵan ritmikalıq shınıǵıwlar (eurhythmics) ótkizilgende, ritmikalıq qábilet sezilerli dárejede jaqsılanıwı baqlanǵan. 5. Tradi usıllardı Texnologiyalar menen integraciyalaw - Zamanagóy kózqaraslar. Texnologiyanıń muzika tálimine kirip keliwi oqitiw metodikasın túpten ózgertedi: Synth4kids bagdarlaması Dalcroze, Orff hám Kodály usılların virtual haqıyqatlıq, QR- kodlar, kollaboraciyalıq onlayn tájiriybeler menen birlestirip, STEAM qatnasına tiykarlangan pedagogikalıq qural sipatında jaratılgan. ArchiTone - LEGO ilhamındaǵı interaktiv sistema bolıp, muzıka teoriyasın bloklar arqalı vizuallastıradı hám qıyın teoriyalıq koncepciyalardı ańsatlastıradı. Haptic interfeysler, máselen, "haptic flute," oqıwshılarǵa metodikasın bayıtadı. Muzika sabaqlarında Orff, Kodály hám Dalcroze sıyaqlı sırt el metodların qollanıw bilim beriw nátiyjeliligin sezilerli dárejede arttıradı. Bul metodlar balalardı qatnasıwshı, sezimlerge bay, dóretiwshilik hám interaktiv tárizde oqıtıwǵa imkaniyat beredi. Olardıń nátiyjeliligin zamanagóy texnologiyalar - AR, VR, interaktiv programmalıq támiynatlar hám sensorlı qurılmalar arqalı jáne de kúsheytiw múmkin. Nátiyjede, oqıwshılar tek ǵana muzıka teoriyasın tereń ózlestirip qoymastan, al sezimlik, estetikalıq hám intellektual rawajlanıwǵa erisedi. 4 8 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 9 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1. Oqıtıwshılardıń pedagogikalıq kompetenciyasın arttırıw xalıq aralıq metodlar hám texnologiyalar boyınsha qánigeligin arttırıw kursları arqalı - ásirese, AKT komponentin óz ishine alıp. 2. Jergilikli mádeniyat hám muzika dástúrlerin integraciyalaw - Orff metodınıń lokalizaciya principine tiykarlanıp. 3. Ilimiy tiykarlangan bilim beriw quralların ámeliyatqa engiziw, máselen, Synth4kids yaki ArchiTone sıyaqlı programmalardı klasqa engiziw. 4. Joqarı texnologiyalıq usıllardı sınap kóriw - haptic instrumentler, VR, AR járdeminde dástúriy sabaqlardı bayıtıw. 5. Izertlew hám monitoring - jańa qatnasıqlardıń nátiyjeliligi boyınsha sınaw klassların shólkemlestiriw hám nátiyjelerdi ilimiy tiykarda bahalaw. Mektepler