Текст научной работы на тему Историко-правовые основы организации судопроизводства в древнегреческом государстве: научно-теоретический анализ

Аннотация

в данной статье с историко-правовых 1. Малько А.В. Теория государства и права. – М.: позиций проведен анализ организации и развития Кнорус, 2009. – С.305. уголовного судопроизводства в государстве Древней 2. Исломов З.М. Давлат ва ҳуқуқнинг умумназарий Греции, видов производства по уголовным делам и их муаммолари: ҳуқуқни тушуниш, ҳуқуқий онг ва ҳуқуқ взаиморазличающих признаков, их места и значения в ижодкорлиги. – Т.: ТДЮИ, 2005. – Б. 154. интенсификации уголовного судопроизводства. 3. Таджиханов У., Саидов А. Ҳуқуқий маданият Ключевые слова: Древняя Греция, уголовное назарияси. 2- томли. 2- том.–Т.: Ўзбекистон судопроизводство, суд Ареопага, судебные законы Республикаси ИИВ Академияси, 1998. –Б. 206. Гортина, суды эфетов, судопроизводство Гелиэна, 4. Гойман В.И. Правовая информированность дела “графе” (государственного значения), дела “дикэ” граждан: состояние, пути улучшения //Советское госу- (частного обвинения), интенсификация судебного дарство и право. – Москва, 1988. -№9. -С. 33. процесса. 5. Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 й., 9-сон, 227-модда. Annotation: In this article author had analyzed by the 6. Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўп- historical-legal aspects the organization and evolution of лами, 2012 й., 52-сон, 583-модда; 2014 й., 50-сон, 588- the criminal proceeding in the Ancient Greece states, the модда. types of criminal proceedings and had comparative ana- 7. Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари lyzed of their elements, the role and meaning on the inten- тўплами, 2015 й., 5-сон, 52-модда. sification of the criminal proceeding. 8. Изоҳ: Фармоннинг 3- банди 3- хатбошисида – Key words. Ancient Greece, the criminal proceeding, “иқтисодиёт тармоқлари ва соҳаларига ахборот- the court of Areopag, the laws of the Gorteen, the efets коммуникация технологиялари ҳамда интерактив courts, the “grafe” cases (the state crimes), the “dicke” давлат хизматлари татбиқ этилиши даражаси, cases (the private crimes). самарадорлиги ва сифатига баҳо бериш натижалари вазирликлар, идоралар, компаниялар, уюшмалар, йирик корхоналар ва бирлашмалар, маҳаллий давлат Европанинг қадимги давлатлари ижтимоий-сиёсий ҳокимияти органлари раҳбарларининг эгаллаб турган тузумларида мавжуд бўлган судлов юритувлари анча лавозимларига муносиб эканликларини кўриб чиқиш оқилона асосга эга ҳолда, уларнинг самарадорлиги учун асос бўлиб ҳисобланиши белгиланган. кўпинча процесс иштирокчиларининг иқтидори ва 9. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2010 ақлий салоҳиятига боғлиқ бўлган. йил 12 ноябрдаги “Мамлакатимизда демократик Бу борада қадимги Шарқ мамлакатларининг ислоҳотларни янада чуқурлаштириш ва фуқаролик ижтимоий-маданий тафаккури таъсирида шаклланган жамиятини ривожлантириш концепцияси” номли ҳамда дунё тамаддунига демократик қадриятлар маърузаси. тушунчасини олиб кирган Юнон жамияти Болқон 10. Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари ўлкасида вужудга келган шаҳарларнинг-полисларнинг тўплами, 2014 й., 19-сон, 209-модда. бирлашиши натижасида эрамиздан аввалги XII асрдан 11. Каримов И.А. Хавфсизлик ва барқарор VI асрларгача Тессей, Солон ва Клисфенларнинг тараққиёт йўлида. – Т. 6. – Т.: Ўзбекистон, 1998. – ижтимоий-сиёсий ислоҳотлари асосида ташкил топди Б.156-157. [1, 46- бет.]. Хусусан, фақат Тесей амалга оширган ислоҳотлар туфайли тўрт шаҳар бир давлатга бирлашганди. Энг қадимги Юнон давлатида ҳуқуқнинг асоси манбасини жамият муносабатларида шаклланган одатлар ташкил қилганди. Аммо полисларнинг бирлашишидан кейинги даврда одатлар ўрнини ёзма ҳуқуқ эгаллади [2, 62-бет.]. 10 2015 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА Мана шу ёзма ҳуқуқ манбаларида, жумладан Бундан ташқари, Афина полислари қонунларига Гортин суд қонунларида [3, 98-бет.] Юнонистон судлов биноан жиноят процесси асосан хусусий айблов юритувидаги процессуал муносабатлар тартибга шаклига эга бўлса-да, лекин жиноий таъқиб функцияси солинган эди. Юнонистонда суд тизими бир нечта икки турга ажратилганди. Биринчиси, давлатга даражадаги судлардан ташкил топган бўлиб, уларнинг алоқадор ишлар– “Grafe” (“ графе”), яъни омма судловига тегишли ишлар аниқ белгилаб қўйилганди. манфаатига тааллуқли ишларни юритиш; иккинчиси, Жумладан, Ареопаг деб номланувчи суднинг хусусий шахсларга алоқадор ишларни юритиш – “Dike” судловига: қасддан одам ўлдириш, оғир жароҳат ва (“дикэ”). тан жароҳати етказиш, мол-мулкка ўт қўйиш ёки Ушбу тартибда ишларни юритиш ўртасидаги заҳарлаш каби жиноятлар тааллуқли эди. Мазкур фарқлар қуйидагилардан иборат бўлган: судда ишларни муҳокама қилишнинг қатъий тартиби – “Grafe” процесси фақат давлатнинг ўрнатилган бўлиб, ушбу суд ҳайъати ҳар ойнинг сўнги манфаатларига тегишли жиноят ишлари бўйича уч кунида фақат кечқурун очиқ майдонда йиғилиб ишни қўзғатилса, “Dike” тартибида ишларни судда юритиш муҳокама қиларди. Ишни кечқурун муҳокама бевосита шахснинг хусусий манфаатларига таалл