Имущественные основы деятельности органов самоуправления граждан

Аннотация

мазкур мақолада фуқароларнинг ўзини Ўзбекистон Республикасининг 1991 йил 19 ноябрда ўзи бошқариш органлари фаолиятининг мулкий қабул қилинган “Давлат тасарруфидан чиқариш ва асослари таҳлил қилиниб, мулкни шакллантиришнинг хусусийлаштириш тўғрисида”ги Қонунининг 5- қонуний асослари, мазмун-моҳияти, хусусийлаштириш моддасига асосан давлат тасарруфидан чиқариш ва жараёнларидаги иштироки, ўз мулкини суд орқали хусусийлаштириш жараёнида мулкни олувчи ҳимоя қилиш масалалари, шунингдек солиқлар ва субъектлар қаторига нодавлат юридик шахслар ҳам бошқа мажбурий тўловларни тўлашда қонун киритилган. Демак, фуқароларнинг ўзини ўзи ҳужжатларида белгиланган тартибда имтиёзлар ва бошқариш органлари ушбу жараёнда иштирок эта преференциялардан фойдаланиш ҳуқуқи атрофлича олади. ўрганилган ва қонунчиликни такомиллаштириш бўйича Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг фикр ва мулоҳазалар билдирилган. 191-моддасига асосан, “эгасиз кўчмас ашёлар тегишли Калит сўзлар: фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш давлат органининг ёки фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари, маҳалла, мулк, мулк ҳуқуқи, органининг аризасига мувофиқ, кўчмас мол-мулкни хусусийлаштириш, солиқ ва имтиёзлар. давлат рўйхатига олувчи орган томонидан ҳисобга олинади. Аннотация: в данной статье проанализировав эко- Эгасиз кўчмас ашё ҳисобга олинганидан кейин уч номические основы деятельности органов самоуправ- йил муддат ўтгач, давлат мол-мулкини бошқаришга ления граждан, детально изучены законодательные ваколати бўлган орган ёки фуқароларнинг ўзини ўзи основы формирования собственности, и их значение, бошқариш органи бу ашёни давлат мулкига ёки участие их в процессе приватизации, вопросы защиты фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи мулкига собственности посредством суда, в том числе право кирган деб ҳисоблаш тўғрисидаги талаб билан судга пользования преференциями и льготами в установ- мурожаат этиши мумкин”лиги мустаҳкамланган. ленном порядке при уплате налогов и обязательных Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларинин г платежей, и высказаны мнения и предложения по со- мулкини шакллантиришга замин яратган тегишли ҳуқуқий вершенствованию законодательства в этой сфере. асослар мавжудлигини эътироф этган ҳолда, фуқаролар Ключевые слова: органы самоуправления граж- ўзини ўзи бошқариш органларинин г мулки қандай дан, махалля, собственность, право собственности, асосларда шаклланади, деган ўринли савол туғилади. приватизация, налоги и льготы. Биринчи навбатда мазкур мулкнинг шаклланиш негизи бу маҳалла аҳолисинин гўзаро ташаббускорлиги натижасида Annotation: The economic fundamentals of the activi- амалга оширилган меҳнат фаолияти, яъни ҳашар йўли ties of self-government organs of citizens was analyzed, билан қурилган иншоотлар, ёки уларнинг муштарак and the legislative fundamentals of ownership formation даромадларини бирлаштириш натижасида вужудга келган and their meaning, their participation in the privatization мол-мулкинин гпайдо бўлиши назарда тутилади. process, the protection of property in a court, including the Иккинчидан, юридик ва жисмоний шахсларнинг right to use the preferences and privileges in accordance ихтиёрий бадаллари, моддий ва хайрия йўсинидаги with established procedure for the payment taxes and ёрдамлари, шунингдек маҳалланинг мол мулкидан obligatory payments, and expressed their views and sug- хўжалик мақсадларида фойдаланишдан келган тушумлар gestions to improve the legislation in this area were stud- натижасида шакллантирилган мулк тушунилади. ied. Учинчидан, фуқаролар ўзини ўзи бошқариш Key words: self-government organs of citizens, ma- органлари мулкини шакллантиришнинг қонуний khalla, property, ownership, privatization, taxes and bene- қуйидаги асослари мавжуд: fits. а) Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунларида белгиланган олди-сотди, совға қилиш ёки бошқа шартномалар асосида; Мулкчилик масалаларининг дастлабки б) қонунда белгиланган тарзда фуқаролар ўзини фундаментал негизларини Ўзбекистон ўзи бошқариш органларига давлат мулки объектини Республикасининг Конституцияси мустаҳкамлайди. ўтказиш асосида; Конституциянинг 53- моддасига асосан[1], бозор в) жисмоний шахсларнинг мулк объектларини муносабатларини ривожлантиришга қаратилган фуқаролар йиғини органлари мулкига ўтказиш Ўзбекистон иқтисодиётининг негизини хилма-хил асосида; шакллардаги мулк ташкил этади. Давлат ... барча мулк г) фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари шаклларининг тенг ҳуқуқлилигини ва ҳуқуқий жиҳатдан ҳудудининг қўшилиши, тугатилиши, бўлиниши баб-баравар муҳофаза этилишини кафолатлайди. асосида шакллантирилган мулкни бошқариш Мазкур конституциявий нормани ривожлантириш натижасида амалга оширилиши мумкин. мақсадида мулкий муносабатларга тегишли Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органлари мулкинин г масалалар “Ўзбекистон Республикасида Мулкчилик мавжудлиги фуқаролар йиғини мустақил фаолият тўғрисида”[2]ги Қонун, Фуқаролик Кодекси[3], “Давлат юритишинин гасосий шартларидан бири ҳисобланади. тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш Фуқаролар ўзини ўзи бошқариш органларин