AXBOROT-KUTUBXONA MARKAZLARINI RIVOJLANISHIDA XUSUSIY (UY) KUTUBXONALARNI O‘RNI

Аннотация

В данной статье роль домашних библиотек в развитии Информационно-библиотечных центров является одним из актуальных и важных вопросов. Ниже будут освещены основные аспекты этой темы. Посвящена Домовой библиотеке имени Тураева Норргика, проживающего в Наврузском махалле Ангорского района Сурхандарьинской области, члена Творческого дома журналистов Узбекистана. Ключевие слова: Информационно-библиотечные центры, домашние библиотеки, Сурхандарьинская, Художественная литература, фонд, энциклопедия Özet: Bu yazıda ev kütüphanelerinin bilgi-kütüphane merkezlerinin gelişimindeki rolü acil ve önemli konulardan biridir. Aşağıda bu konunun ana 39 Jоurnаl оf Аnаlyticаl Synergy аnd Scientific Hоrizоn ISSN: 3060-5261 Impаct fаktоr: 9.9 Vоlume 1, Issue 6 yönleri bulunmaktadır. Özbekistan Gazeteciler Yaratıcı Birliği üyesi, Surhandarya bölgesinin Angor ilçesine bağlı Navroz mahallesi sakini Torayev Norquq ev kütüphanesine adanmıştır. Anahtar kelimeler: Bilgi-kütüphane merkezleri, ev kütüphaneleri, Surkhandarya, Kurgu, fon, ansiklopedi Respublikada ijtimoiy-iqtisodiy sohani isloh qilishning hozirgi sharoitida axborot-kutubxona faoliyatini rivojlantirishning maqsad va vazifalari mamlakatda amalga oshirilayotgan o‘zgarishlarga va xalqaro amaliyotga mos bo‘lishi zarur. Shu munosabat bilan fuqarolarning axborotdan erkin foydalanish bo‘yicha konstitutsiyaviy huquqlarini, shu jumladan, milliy qadriyatlar va jahon madaniyati, amaliy va fundamental bilimlardan bahramand bo‘lishini ta’minlaydigan aholiga axborot-kutubxona xizmatlari ko‘rsatishning sifat jihatdan yangi tizimini yaratish, kutubxonalarda saqlanayotgan milliy madaniy merosni asrab-avaylash va boyitish, axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish hisobiga axborot- kutubxona muassasalari faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish ustuvor vazifaga aylanmoqda. Axborot-kutubxona markazlarini rivojlanishida uy kutubxonalarining o‘rni dolzarb va muhim masalalardan biridir. Quyida bu mavzu yuzasidan asosiy jihatlar yoritiladi: Uy kutubxonalari jamiyatda kitobxonlik madaniyatining shakllanishida muhim o‘rin tutadi. Avvalo, ular oilada kitobga bo‘lgan mehrni uyg‘otuvchi ilk muhit sifatida e’tirof etiladi. Farzandlar yoshligidan boshlab uylarida turli kitoblar, ensiklopediyalar, ertaklar va ilmiy-adabiy asarlar bilan tanishib ulg‘ayadilar. Bu jarayon ularning kitobxonlik madaniyatini shakllantirib, keyinchalik axborot- kutubxona markazlariga faol murojaat qilishlariga zamin yaratadi. Uy sharoitida kitoblar mavjud bo‘lishi insonning barcha intellektual ehtiyojlarini to‘liq qondira olmaydi. Zamon va ilm-fan taraqqiyoti bilan bir qatorda yangi bilim va axborotlarga bo‘lgan talab kengayib boradi. Shu sababli kitobxon asta-sekin kengroq va boyroq 40 Jоurnаl оf Аnаlyticаl Synergy аnd Scientific Hоrizоn ISSN: 3060-5261 Impаct fаktоr: 9.9 Vоlume 1, Issue 6 fondlarga ega bo‘lgan axborot-kutubxona markazlariga murojaat qilishni boshlaydi. Demak, uy kutubxonalari axborot markazlariga bo‘lgan ijtimoiy talabni shakllantiruvchi muhim omil hisoblanadi. Shuningdek, uy kutubxonasidan boshlangan o‘qish odati inson hayoti davomida saqlanib qoladi va kutubxona markazlari orqali chuqurlashadi. Bu markazlar kitobxonlikni kengaytirib, uni ilmiy izlanish va axborot qidirish jarayoniga aylantiradi. Shu bilan birga, uy kutubxonalarining tarkibi oilaviy yoki mahalliy miqyosdagi ehtiyojlarni aks ettiradi. Axborot-kutubxona markazlari esa ana shu ehtiyojlardan kelib chiqib, o‘z fondini shakllantirishi yoki xizmat turlarini rivojlantirishi mumkin. Masalan, bolalar adabiyotiga qiziqish kuchli bo‘lgan hududlarda kutubxonalarda bolalar bo‘limiga alohida e’tibor qaratiladi. Bugungi kunda uy kutubxonalari faqat bosma kitoblar bilan chegaralanib qolmay, elektron kitoblar, audiokitoblar va turli onlayn resurslardan ham foydalanish imkoniyatini beradi. Bu esa o‘z navbatida, kitobxonlarni axborot- kutubxona markazlarida taklif etilayotgan zamonaviy raqamli xizmatlarni tezroq qabul qilishga tayyorlaydi. Shunday qilib, uy kutubxonalari nafaqat kitobxonlik madaniyatining ilk poydevorini yaratadi, balki axborot-kutubxona markazlarining rivojlanishi va ular tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlarning samaradorligi uchun ham muhim tayanch vazifasini bajaradi. Uy kutubxonalari bu axborot-kutubxona tizimining ildizi, asosiy boshlang‘ich bo‘g‘inidir. Ular orqali jamiyatda o‘qish madaniyati shakllanadi, kutubxonalarga bo‘lgan ehtiyoj kuchayadi va axborot makonining rivojlanishiga asos yaratiladi. Shu bois, uy kutubxonalarini rivojlantirish va ularni targ‘ib qilish orqali axborot- kutubxona markazlari faoliyatini ham samarali yo‘lga qo‘yish mumkin. Respublikada ijtimoiy-iqtisodiy sohani isloh qilishning hozirgi sharoitida axborot- kutubxona faoliyatini rivojlantirishning maqsad va vazifalari mamlakatda amalga oshirilayotgan o‘zgarishlarga va xalqaro amaliyotga mos bo‘lishi zarur. Shu munosabat bilan fuqarolarning axborotdan erkin foydalanish bo‘yicha 41 Jоurnаl оf Аnаlyticаl Synergy аnd Scientific Hоrizоn ISSN: 3060-5