Цифровое правительство: автоматизация обращений граждан роль ИКТ

Аннотация

В статье анализируется система работы с обращениями граждан в нашей стране, процессы их приема и рассмотрения, а также роль современных информационных технологий, в частности Виртуальной приемной и портала «Murojaatlar», в этих процессах. Обсуждается внедрение автоматизированных систем с целью обеспечения прав граждан, повышения прозрачности и минимизации человеческого фактора. Статья подчеркивает важность платформ электронного правительства в улучшении взаимодействия между государством и гражданами. Ключевые слова: Обращения граждан, Виртуальная приемная, электронное правительство, портал «Murojaatlar», прозрачность, автоматизация, информационные технологии. Jismoniy va yuridik shaxslarning qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud hokimiyatiga murojaatchilarning huquqlarini ta’minlash va muhofaza qilishning muhim vositasi sifatida ko‘rib chiqilishi zarur. Tahliliy ko‘rsatkichlardan shuni ko‘rish mumkinki keyingi yillarda aholining AKT savodxonligi oshayotganligi va haq-huquqlarini yanada yaxshiroq talab qilayotganligi sababli ularning davlat boshqaruvida va o‘z ehtiyojlarini qondirish yo‘lida elektron hukumat platformasi orqali elektron ishtiroki ortib bormoqda. Bu esa davlat islohotlarining nechog‘lik to‘g‘ri ekanligini ko‘rsatadi. Bunda murojaatlar bilan ishlashni tashkil etish O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va bir qator Qonunlariga muvofiq amalga oshiriladi [0;0]. Davlatimizda murojaatlar bilan ishlash va ularning ustidan nazorat o‘rnatish yuzasidan bir qator me’yoriy-huquqiy hujjatlar amaliyotga tatbiq qilingan [0;0;0;0;0]. Mazkur hujjatlarda asosiy tushunchalar ta’riflari, murojaat turlari va shakllari (1-rasm), murojaat etish huquqlari va xavfsizligi ta’minoti, murojaatlarga qo‘yiladigan talablar, murojaat aylanish jarayonidagi tartibotlar belgilangan. 185 Современные проблемы интеллектуальных систем. Республиканская научно-практическая конференция. Джизак, 18-19 апреля 2025 г. Murojaat shakllari Og‘zaki Yozma Elektron MUROJAATLAR Murojaat turlari Arizalar Takliflar Shikoyatlar 1-rasm. Fuqarolar murojaatlarining shakllari va turlari Murojaatlarni qabul qilish vositalari turlicha tashkil qilinadi. Jumladan, rahbarlarning qabuli, ishonch va/yoki tezkor aloqa telefonlari, videokonferensaloqa, ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlar, ommaviy va sayyor qabullar, Virtual qabulxonalar, Xalq qabulxonalari va boshqalar. Fuqarolar murojaatlari bilan Internet tarmog‘ida ishlash vositalariga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti virtual qabulxonasi (pm.gov.uz), tashkilotlarning virtual qabulxonalari, rasmiy veb-saytlarni kiritish mumkin. Xalq bilan davlat o‘rtasida eng ishonchli va shaffof ko‘prik bu Virtual qabulxona bo‘ladi. Virtual qabulxona tizimida kelib tushgan murojaatlar qayd etiladi va belgilangan tartibda ko‘rib chiqiladi [0]. Virtual qabulxona jamiyat va davlatning o‘zaro muloqotini yangi bosqichga o‘tkazadi, chunki davlat idoralariga qatnash, telefondan qo‘ng‘iroq qilish va yozma murojaatlarni jo‘natish o‘rnini bosadi. Virtual qabulxona bu barcha davlat organlari va tashkilotlarni tuzilmasi bilan yagona nuqtaga ulaydi. Ya’ni bir nuqtadan qabul qilingan murojaatlar tizim tomonidan tegishli tashkilotlarga taqsimlanadi va nazorati reglament asosida olib boriladi. Murojaatlarni ko‘rib chiqish vazifasini amalga oshirishda hokimiyat va davlat organlari harakatlarining izchilligi: 1. Murojaatlarini qabul qilish va birlamchi ishlov berish. 2. Kelib tushgan murojaatlarni ro‘yxatdan o‘tkazish. 3. Murojaatlarni ko‘rib chiqishga yo‘naltirish. 4. Murojaatlarga javob tayyorlash. 5. Fuqarolarni shaxsiy qabul qilishni tashkil etish. 6. Murojaatlar bajarilishini nazorat qilish. Hokimiyat va davlat organlariga murojaat qilish uchun fuqarolarning huquqlarini ta’minlash: 1. Murojaatning ko‘rib chiqilishi borishi to‘g‘risida arizachilarga ma’lumotli axborotni taqdim etish tartibi. 2. Murojaatni qabul qilishni yoki ko‘rib chiqishni qonunga xilof ravishda rad etganlik ustidan bo‘ysunuv tartibida yuqori turuvchi organga yoki bevosita sudga shikoyat qilish tartibi. Fuqarolar murojaatlariga ishlov berishni tashkil etishning namunaviy jarayoni 2-rasmda keltirilgan. 186 Современные проблемы интеллектуальных систем. Республиканская научно-практическая конференция. Джизак, 18-19 апреля 2025 г. Vazirlik va idoralar Murojaatlar bilan Murojaat ishlash bo‘limi уццу цууцу цуцу цуцу цуу Departamentlar Ro‘yxatdan o‘tkazish Ijro nazorati Murojaatchi Javob Javob yo‘llash уццу цууцу ijro цуцу цуцу цуу 2-rasm. Murojaatlarga ishlov berishni tashkil etishning namunaviy jarayoni Mazkur jarayon quyidagi asosiy bosqichlarni o‘z ichiga oladi: ✓ mavjud axborot tizimlarida Internet tarmog‘idan foydalanuvchining elektron murojaatini shakllantirish; ✓ murojaatni u bilan ishlash bo‘limiga yetkazish va uni elektron hujjat aylanish tizimida qayd qilish; ✓ murojaatni ijrochilarga yetkazish va unga javob tayyorlashni tashkil qilish; javobni qayddan o‘tkazish va uni murojaatchiga yo‘llash. Yuqorida sanab o‘tilgan bosqichlardan tashqari o‘zaro muloq