Правовая природа института трансграничного банкротства

Аннотация

мазкур мақолада юридик фанлар этмоқда. Умуман олганда, асосли равишда процессуал тизимида трансчегаравий банкротлик институтининг фан халқаро банкротликни ҳал қилиш муаммосига ҳуқуқий табиатига тўхталиб ўтилади. катта эътибор бериб келмоқда. Бу мавзу 2007 йилда Калит сўзлар: трансчегаравий банкротлик, ҳуқуқий Сальвадор-да-Байяда (Бразилия) бўлиб ўтган, табиат, халқаро хусусий ҳуқуқ, халқаро фуқаролик Процессуал ҳуқуқ бўйича XIII Бутунжаҳон конгрессида процесси, моддий ва коллизион нормалар, кредитор, ҳам энг асосий масалалардан бири сифатида қайд қарздор, банкротликни тан олиш. этилган эди [1, 5-бет]. Аслини олганда, кўриб чиқилаётган вазият чет эл Аннотация: в данной статье рассматриваются во- доктринасида умум тан олинган бўлмаса-да, бироқ просы правовой природой института трансграничного “cross-border insolvency” (трансчегаравий банкротлик) банкротства в системе юридических наук. тушунчаси ўзлашганлигини эътироф этишади. Бу Ключевые слова: трансграничное банкротство, соҳада, хусусан, “multinational bankruptcy ” (кўп правовая природа, международное частное право, миллатли банкротилк) [16, 662- бет], “international международный гражданский процесс, материальный insolvency” (халқаро банкротлик) [12, 224- бет], “global и коллизионный нормы, кредитор, должник, признание insolvency” (глобал ночорлик) [19, 499- бет], банкротства. “transnational bankruptcy” (трансмиллий банкротлик) [2, 13-бет] ва шу каби тушунчалардан фойдаланилади. Annotation: in this article the issues of legal nature Вазиятга нисбатан атамаларни турли эканлигига and aspects of cross-border bankruptcy institutes in the қарамай, одатда улар ўзида чет эл элементи билан system of law science are discussed. мураккаблашган банкротликни назарда тутади. Қоида Key words : cross-border bankruptcy, legal nature, тариқасида, чет эл элементи тоифасига хорижий international private law, international civil procedure, кредиторлар ва қарздорнинг чет элда жойлашган мол- subtantive and conflict rules, creditor, debtor, bankruptcy мулклари киради[12, 25- бет]. М.М.Богуславский recognition. банкротлик муносабатларини чет эл элементи билан мураккаблашиш жараёнига қўшимча қилиб, Ҳозирги кунда давлатлар ўртасида жадаллик билан “банкротлик жараёни битта шахсга нисбатан бир нечта ривожланаётган ўзаро ҳамкорлик алоқалари борган давлатларда қўзғатилишини” ва “банкротликка оид сари мустаҳкамланиб бормоқда. Бундай чиқарилган суд қарори, қарор чиқарилган давлат жараёнларнинг жадаллашуви халқаро майдонда ташқарисида ҳам ижро этилиши лозимлиги”ни янгидан янги муносабатларни вужудга келитириб, таъкидлаган [2, 544 – 545-бет]. уларни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солишни, уларни Шу йўсинда, трансчегаравий банкротлик муаммоси назарий асососларини ишлаб чиқиш заруратини қуйидаги масалаларга аниқлик киритишни талаб этади: вужудга келтирмоқда. Шундай муносабатлардан бири - аниқ ишнинг қайси давлат юрисдикциясига бу трансчегаравий банкротликдир. Трансчегаравий киришини аниқлаш зарурати; банкротлик категорияси, чет эл элементи билан - қўлланиладиган ҳуқуқни аниқлаш; мураккаблашган фуқаролик-ҳуқуқий характердаги - очилган банкротлик жараёнининг ҳуқуқий муносабатларни тартибга солувчи халқаро хусусий оқибатларини чет давлатда тан олиниши; ҳуқуқнинг институти сифатида талқин қилиш масаласи - турли давлатлар судларининг банкротлик юзасидан ҳозирги кунга қадар цивилист олимлар жараёни юзасидан ҳамкорлиги ва мувофиқлиги; томонидан ягона тўхтамга келинмаган. Шундан келиб - чет эл суди қарорини тан олиш ва ижро этишни чиқиб, бозор муносабатлари шароитида банкротлик халқаро механизмининг трансчегаравий банкротлик институтини иқтисодий-ҳуқуқий жиҳатларига масалаларига нисбатан татбиқ этилмаслиги [2, 544 – тўхталишдан аввал, давлатнинг иқтисодни тартибга 545-бет]. солиш (ёки давлатнинг иқтисодни тартибга солишда Келтирилган масалалардан келиб чиқиб, уларни иштирок этмаслиги) борасида шу кунга қадар бўлган ечими моддий ва процессуал ҳуқуқ соҳаси билан муаммолар юзасидан бораётган мунозараларни, чамбарчас боғлиқ, деган хулосага келиш мумкин. шунингдек, ўзида банкротлик институтини ифода Шу ўринда, А.Б.Летинанинг билдирган фикри жуда этувчи иқтисодий муносабатларни айтиб ўтиш лозим. ўринли ҳисобланиб, унинг фикрича, “банкротликка оид Дунёнинг кўплаб мамлакатларида ушбу муаммо, қонунчилик ўзига хос мураккабликка эга бўлиб, ўзида иқтисодий позицияни барқарорлаштириш, сақлаш ҳам моддий ҳуқуқ, ҳам процессуал ҳуқуқ нормаларини борасидаги йўл ва воситаларини топишга оид мужассамлаштирганлиги, уни у ёки бу ҳуқуқ соҳасига тортишувларнинг асосини ташкил этиб келмоқда. тегишли деган ягона хулосани чиқаришни имкони Бу тоифадаги ҳуқуқий муносабатларнинг йўқлигини англатади” [7, 43- бет]. Шундай қилиб, муаммолилиги ҳам доктринал, ҳам мазкур соҳани “банкротлик деб аталмиш мураккаб объект, ҳуқуқ тартибга солишга доир норматив ҳужжатлар соҳасида тизими иститути сифатида, қонунчиликни комплекс акс этганлиги ушбу концепцияни ҳозирги кунга қадар институти сифатида, банкротлик жараёни тизими долзарб, деган хулосага кел