Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
«ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА РОБОТ-МАСЛАҲАТЧИЛАРНИНГ ТАРТИБГА СОЛИНИШИ»
YOSH OLIMLAR · ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI · ТАРТИБГА СОЛИНИШИ» (in-academy.uz/index.php/yo) · Набираева З.А. (in-academy.uz/index.php/yo)
Молодые ученые · 1 · 20-23 · 2026
Аннотация
Мамлакатимизда сунъий интеллект технологияларини, айниқса робот-маслаҳатчиларни молия соҳасида жорий этиш ва ривожлантириш орқали иқтисодий ўсишни рағбатлантириш ва ижтимоий муаммоларни ечишга интилмоқда. Бироқ, сунъий интеллектни, шу жумладан робот-маслаҳатчилар фаолиятини тартибга солиш учун зарур бўлган замонавий ҳуқуқий база етишмаслиги кўзга ташланади. Мавжуд меъёрий-ҳуқуқий қонунлар сунъий интеллект тизимларининг, айникса машина ўрганиши ва нейрон тармоқлари каби замонавий имкониятларини ҳисобга олмайди ва робот-маслаҳатчилар бозорининг ривожланишига тўсиқ бўлиб туриши мумкин. Шу нуқтаи назардан, муаллиф сунъий интеллект соҳасида, робот- маслаҳатчилар фаолиятида ва уларнинг молия секторида қўлланилишидаги ахлоқий меъёрларни белгиловчи янги махсус қонунчиликни — "Сунъий интеллект тўғрисида"ги қонун, "Робот-маслаҳатчилар фаолияти тўғрисида"ги низом ва тавсия сифатидаги "Ахлоқий меъёрий қоидалар"ни ишлаб чиқиш ва қабул қилишни зарур деб ҳисоблайди. Аннотация: Наша страна стремится стимулировать экономический рост и решать социальные проблемы путем внедрения и развития технологий искусственного интеллекта, особенно роботов-консультантов в финансовой сфере. Однако заметно отсутствие современной правовой базы, необходимой для регулирования искусственного интеллекта, в том числе деятельности роботов-консультантов. Существующие нормативно-правовые акты не учитывают современные возможности систем искусственного интеллекта, особенно машинного обучения и нейронных сетей, и могут препятствовать развитию рынка роботов-консультантов. В этом контексте автор считает необходимым разработать и принять новое специальное законодательство, определяющее этические нормы в области искусственного интеллекта, деятельности роботов-консультантов и их применения в финансовом секторе - Закон "Об искусственном интеллекте," Положение "О деятельности роботов- консультантов" и "Этические нормативные правила" в качестве рекомендательного характера. Annotation: Our country strives to stimulate economic growth and solve social problems by introducing and developing artificial intelligence technologies, especially robo-advisors, in the financial sector. However, there is a lack of a modern legal framework necessary to regulate artificial intelligence, including the activities of robo-advisors. Existing regulatory legal acts do not take into account the modern capabilities of artificial intelligence systems, especially machine learning and neural networks, and can hinder the development of the robo-advisors market. From this point of view, the author considers it necessary to develop and adopt a new special legislation defining the ethical norms in the field of artificial intelligence, the activities of robo-advisors and their application in the financial sector - the Law "On Artificial Intelligence," the Regulation "On the Activities of robo-advisors," and the "Ethical Regulations" as a recommendation. 151 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo Сўнгги йилларда Ўзбекистон сунъий интеллектни ривожлантириш билан боғлиқ глобал жараёнларга қўшилишга интилиши яққол намоён бўлмоқда. Иқтисодий ўсишни жадаллаштириш, аҳоли турмуш даражасини ошириш ва ижтимоий масалаларни самарали ҳал қилишда сунъий интеллектнинг улкан салоҳиятини англаган ҳолда, мамлакат уни жорий этиш ва ривожлантиришга қаратилган дастурларни фаол амалга оширмоқда. Шу билан бирга, зарур ҳуқуқий базани яратиш бўйича ишлар олиб борилмоқда. Бундай ёндашувга мисол сифатида турли соҳаларни модернизация қилиш учун сунъий интеллект имкониятларини намойиш этувчи молия бозорида робот- маслаҳатчиларни жорий этишни келтириш мумкин. Бироқ, афзалликлар билан бир қаторда, сунъий интеллектни жорий этиш янги муаммоларни, шу жумладан ҳуқуқий тартибга солишни талаб қиладиган муаммоларни ҳам келтириб чиқармоқда. Ўзбекистонда Америка Қўшма Штатларидаги “Betterment” каби автоматлаштирилган инвестиция маслаҳатлари бозори энди шаклланмоқда. Автоматлаштириш элементларини таклиф қилувчи алоҳида платформалар мавжудлигига қарамай, робот-маслаҳат хизматларини кўрсатувчи тўлақонли компаниялар ҳозирча мавжуд эмас. Бу фонд бозорининг ривожланмаганлиги, аҳолининг паст инвестицион фаоллиги ва тартибга солиш чекловлари билан боғлиқ. Бироқ, молиявий саводхонликнинг ошиши ва қонунчиликнинг юмшатилиши билан ушбу йўналишнинг ривожланиши кутилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексида дастурий таъминот ва ЭҲМнинг ҳуқуқий жиҳатларини тартибга солувчи бир нечта асосий моддалар мавжуд. Хусусан, ЎзР ФКнинг 1031, 1042, 1059-моддаларида ЭҲМ учун яратилган дастурлар ва маълумотлар базалари интеллектуал мулк объектлари сирасига кириши белгиланган. Кодекс ЭҲМга бўлган муаллифлик ҳуқуқини мустаҳкамлайди ва ҳуқуқий муҳофаза ҳар қандай тилда ва ҳар қандай шаклда ифодаланиши мумкин бўлган ЭҲМ учун яратилган дастурларнинг барча турларига тааллуқли эканлигини белгилайди. Бироқ, ушбу меъёрлар замонавий сунъий интеллект тизимларининг ўзига хос хусусиятларини, жумладан, робот-маслаҳатчиларда қўлланил
Доказательный фрагмент
«Мамлакатимизда сунъий интеллект технологияларини, айниқса робот-маслаҳатчиларни молия соҳасида жорий этиш ва ривожлантириш орқали иқтисодий ўсишни рағбатлантириш ва ижтимоий муаммоларни ечишга интилмоқда.»
Образец извлечения
Демо-превьюМамлакатимизда сунъий интеллект технологияларини, айниқса робот-маслаҳатчиларни молия соҳасида жорий этиш ва ривожлантириш орқали иқтисодий ўсишни рағбатлантириш ва ижтимоий муаммоларни ечишга интилмоқда. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- сунъий интеллект, artificial intelligence, искусственного интеллекта, жорий этиш, сунъий интеллектни, activities robo-advisors, иқтисодий ўсишни
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024