"AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI ASOSIDA BO`LAJAK PEDAGOGLAR KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISH METODLARI"

Аннотация

This article examines effective methods for developing the professional competencies of future teachers through the use of information and communication technologies (ICT). It highlights the fact that integrating ICT into the modern educational process plays a crucial role in enhancing teaching efficiency, improving learning quality, and fostering students’ independent thinking. The study provides practical recommendations for incorporating 170 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference interactive platforms, digital resources, multimedia tools, and distance learning systems into the teaching process. Key words: globalny, intellect, modernization, communication, kompetentny, integration, strategy, media, kreativny, online platform, cognitivny, interactivny, visualny, multimedia, resource, methodology, concept, strategy. Zamonaviy ta’lim jarayoni raqamli texnologiyalar, global axborot almashinuvi va tezkor kommunikatsiya vositalarining jadal rivojlanishi sharoitida olib borilmoqda. Bu holat pedagog kadrlar tayyorlash tizimiga yangi talablar qo‘yib, bo‘lajak o‘qituvchilarning nafaqat nazariy bilimlari, balki raqamli savodxonligi va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirishni talab etadi. Axborot- kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) ta’lim sifatini oshirish, o‘quv jarayonini individuallashtirish, masofaviy o‘qitish imkoniyatlarini kengaytirish hamda o‘quvchilarning mustaqil bilim olish jarayonini qo‘llab-quvvatlashda muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi. Shu sababli, bo‘lajak pedagoglarning kasbiy kompetensiyalarini shakllantirishda aktdan foydalanish metodlarini ilmiy asoslash va amaliy jihatdan joriy etish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biridir. Bugungi kunda ta’lim tizimlari o‘quvchilarning nafaqat fan mazmunini o‘zlashtirish, balki mavjud ma’lumotlarni qayta ishlash, moslashtirish va foydalanish, yangi g‘oyalarni shakllantirish nuqtai nazaridan ham o‘quvchilarning intellektual salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan. Doimiy ortib borayotgan axborot resurslaridan foydalanishga asoslangan intellektual mehnatning ahamiyati ortib borishi zamonaviy odamlardan, ularning kasbi va faoliyatining o'ziga xos xususiyatlaridan qat'i nazar, axborotni qidirish, qayta ishlash, saqlash va uzatishning elektron vositalari bilan ishlash ko'nikmalariga ega bo'lishni talab qiladi. Ushbu jarayonlarning natijasi axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta'lim faoliyatining turli sohalariga keng kirib borishidir. Bunda ta’lim muassasalarida zamonaviy kompyuter texnikasi va dasturiy ta’minotning keng tarqalishi, ta’limni axborotlashtirish bo‘yicha davlat va davlatlararo dasturlarning qabul qilingani yordam bermoqda. Bu borada respublikamizda ham oliy ta’limni tizimli isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlarini belgilash, zamonaviy bilim va yuksak ma’naviy- axloqiy fazilatlarga ega, mustaqil fikrlaydigan yuqori malakali kadrlar tayyorlash jarayonini sifat jihatidan yangi bosqichga ko‘tarish, oliy ta’limni 171 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference modernizatsiya qilish, ilg‘or ta’lim texnologiyalariga asoslangan holda ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 19-oktyabrdagi PF–5847- sonli “O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni qabul qilindi. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasida Belgilangan vazifalar ijrosini izchil ta’minlash, shuningdek, oliy o‘quv yurtlarining mustaqilligini kengaytirish, ular faoliyatida davlat ma’muriy boshqaruvini keskin kamaytirish hamda shu orqali o‘zgaruvchan mehnat bozori talablariga javob bera oladigan yuqori malakali kadrlar tayyorlovchi otmlarni shakllantirish maqsadida Respublikamiz Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi “Davlat oliy ta’lim muassasalarining akademik va tashkiliy- boshqaruv mustaqilligini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi hamda “Davlat oliy ta’lim muassasalariga moliyaviy mustaqillik berish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlari asosida 2022-yil yanvar oyidan boshlab 35 ta oliy ta’lim muassasasida ushbu tizim joriy etildi. Bugungi kunga kelib dunyoda ta’lim sohasida raqamlashtirish yetakchi o‘rinni egalladi. Ijtimoiy taraqqiyot manbai, madaniy taraqqiyot poydevori bo‘lgan zamonaviy ta’lim innovatsion, axborotlashgan jamiyatda yashab, mehnat qiladigan yoshlarga berilayotgan imkoniyatlar keng ko`lamda yaratilgan. Bunday rivojlanishning asosiy sharti kasblarga qo‘yiladigan talablar va o‘zgaruvchan qiymat yo‘nalishlarini hisobga olgan holda raqamli muhitda yashash va o‘z kasbiy faoliyatini amalga oshirishga qodir bitiruvchini tayyorlashga qaratilgan milliy ta’lim tizimini modernizatsiya qilishdir. Ushbu muammoni hal qilish professor o‘qituvchilarning malakasiga qo‘yiladigan