QUSHLARNING KELIB CHIQISHI VA IQTISODIY AHAMIYATI

Аннотация

Птицы являются потомками динозавров, и их эволюция имеет долгую историю. Их самым древним представителем является археоптерикс, который отличается способностью летать и жить на земле. На сегодняшний день птицы адаптировались к различным экологическим условиям и играют важную роль в различных областях человечества, включая сельское хозяйство и экологию. Экономическое значение птиц особенно проявляется в производстве яиц и мяса, экотуризме, охране природы и поддержании экологического баланса в экосистемах. Кроме того, птицы помогают бороться с вредителями в сельском хозяйстве и участвуют в опылении растений. В данной статье рассматриваются происхождение птиц и их экономическое значение, а также их роль в природной и экономической среде. Ключевые слова: Археоптерикс, связь между тероподами динозавров и птицами, эволюция крыльев, юрский период, меловой период, производство яиц и мяса, защита полевых культур, экотуризм, опыление, борьба с вредителями, пища и продукты. 49 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Annotation: Birds are descendants of dinosaurs, and their evolution has a long history. Their most ancient representative is Archaeopteryx, which stands out for its ability to fly and live on land.Today, birds have adapted to various ecological environments and play an important role in various fields of human activity, including agriculture and ecology. The economic significance of birds is particularly evident in egg and meat production, ecotourism, conservation of nature, and maintaining ecological balance in ecosystems. Additionally, birds help in pest control in agriculture and in the pollination of plants. This article focuses on highlighting the economic importance of birds and their role in both the natural and economic environments. The article provides information on the origin of birds and their economic significance. Key words: Archaeopteryx, the connection between theropod dinosaurs and birds, the evolution of wings, the Jurassic period, the Cretaceous period, egg and meat production, protection of field crops, ecotourism, pollination, pest control, food and products. Qushlar yer yuzidagi eng xilma-xil va ko‘p turdagi hayvonlardir. Ularning taxminan 10 000dan ortiq turi mavjud. Qushlar, asosan, havoda uchish uchun moslashgan bo‘lib, o‘ziga xos tuzilishga ega. Qushlarning tanasi zich va asossan yumaloq shaklda bo’ladi. Boshi unchalik katta emas, bo’yni uzun va harakatchan. Oldingi oyoqlari, ya’ni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig’ilgan bo’ladi. Qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. Qushlar anatomic tuzilishi jihatidan o’zlarining ajdodlariga, ya’ni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. Qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari bo’lmaydi. Qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. Ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi singari shoxsimon moddadan tuzilgan. Qushlarning asosiy progressive belgilariga ularning ko’ruv va eshituv organlarining yaxshi taraqqiy etganligi, bosh miyasining murakkab rivojlanganligi, gavda haroratining doimiy yuqori bo’lib turishi(gomoyotermik) organizmning butun hayot faoliyatini kuchaytiradi va qushlarni muhitga, atrofdagi haroratga kamroq bog’liq qilib qo’yadi. Qushlarning terisi yupqa va quruq bo’lib, unda hech qanday suyak tuzilmalari yo’qligi, patlardan tashkil topgan shox qoplag’ichining borligi va bezlarning bo’lmasligi bilan xarakterlanadi. Qush skeletining mahkam va yengil bo’lishiga sabab uning pnevmatikligi, ya’ni ichi havo bilan to’lgan bo’shliqlarning bo’lishidir. Bugungi kunda qushlar turli xil iqlim va muhitlarda yashaydi, va ular insoniyatning turli sohalarida, jumladan qishloq xo'jaligi va ovchilikda muhim rol o'ynaydi. 50 MODELS AND METHODS IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Asosiy qism. Qushlar evolyutsiyasining asosiy jihatlaridan biri ularning dinozavrlar bilan bog‘lanishi. Ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, qushlar teropod dinozavrlaridan, ayniqsa, maniraptorlar oilasidan kelib chiqqan. Qushlarning eng qadimgi avlodi, Arxeopteriks deb ataladi. U faqat havoda uchish qobiliyatiga ega bo‘lmagan, balki o‘zining qanotlari orqali daraxtlarga chiqish va qisqa masofalarga uchish kabi xususiyatlarga ham ega bo‘lgan. Qushlarning evolyutsiyasi Qushlar dinozavrlar, ayniqsa, teropod guruhidan kelib chiqqan deb hisoblanadi. Teropodlar - bu ikki oyoqda yuradigan, yirtqich hayvonlar bo‘lib, ular o‘rta va katta o‘lchamdagi dinozavrlardir. Bu guruhning eng mashhur vakillari orasida Tyrannosaurus rex va Velociraptor kabi dinozavrlar bor. 1. Teropod dinozavrlar va qushlar o‘rtasidagi aloqalar: Qushlarning kelib chiqishi haqida ilmiy tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, qushlar teropod dinozavrlarining bir necha million yillik evolyutsion jarayonlari natijasida paydo bo‘lgan. Teropod dinozavrlarining ba'zi xususiyatlari, masalan, ikki oyoqda yurish, tana tuzilishi, skeletdagi bo‘sh suyaklar, havoda uchishga