XX ASR AMERIKA MODERNIZM JANRIDAGI ROMANLARIDA QAHRAMON RUHIYATI TASVIRI.

Аннотация

В данной статье подробно рассматривается проблема изображения психики героя в романах американского модернизма XX века. Литературное направление модернизма, используя такие приемы, как внутренний монолог, поток сознания, психологическая глубина и относительность времени, создало уникальные подходы к раскрытию внутреннего мира персонажей. В статье анализируется мастерство таких авторов, как Ф. Скотт Фицджеральд, Уильям Фолкнер, Эрнест Хемингуэй в художественном воплощении психологических переживаний. Исследование также выявляет влияние социальных и культурных факторов эпохи модернизма на изображение психики героев. Ключевые слова: модернизм, поток сознания, внутренний монолог, психологический реализм, субъективное время Annotation This article provides an in-depth examination of the depiction of the hero’s psyche in the novels of the 20th century American modernist genre. Modernism as a literary movement, through techniques such as interior monologue, stream of consciousness, psychological depth, and the relativity of time, developed distinctive approaches to representing the inner world of characters. The analysis focuses on the artistic mastery of F. Scott Fitzgerald, William Faulkner, Ernest Hemingway in portraying psychological experiences. The research also highlights the influence of the social and cultural context of the modernist era on the representation of the character’s psyche. 78 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Key words: modernism, stream of consciousness, interior monologue, psychological realism, subjective time XX asr boshlarida jahon adabiyotida yuz bergan modernizm harakati inson ongining ichki jarayonlarini badiiy tasvirlashning tamoman yangi usullarini shakllantirdi. Sanoat inqilobi, Birinchi jahon urushi, shahar madaniyatining keskin rivojlanishi va ilm-fan sohasidagi inqilobiy kashfiyotlar inson dunyoqarashi, vaqt va makonga munosabatini tubdan o‘zgartirdi. Shu o‘zgarishlar fonida an’anaviy realizm o‘rnini ichki psixologizmga, sub’ektiv idrokga va murakkab kompozitsion tajribalarga asoslangan yangi badiiy qarashlar egalladi. Modernizm adabiyotining eng muhim xususiyatlaridan biri shundaki, u inson ruhiyati, hissiyotlari va fikrlash jarayonlarini aniq voqealar ortida yashirin, ammo murakkab tuyg‘ular tizimi sifatida ko‘rsatishga intildi. Modernist yozuvchilar uchun qahramonning ichki kechinmalari, ong oqimining uzluksizligi, xotira va tasavvurlar o‘rtasidagi murakkab aloqalar voqealar rivojidan ko‘ra muhimroq bo‘ldi. Bu davr adabiyoti tilning nafaqat hikoya vositasi, balki inson ongining tabiiy ritmi va assotsiativ tuzilishini aks ettiruvchi estetik hodisa sifatida qayta talqin qilinishini ta’minladi. James Joyce, Virginia Woolf, William Faulkner kabi yozuvchilar roman janrini tubdan yangilab, vaqt va makonni sub’ektiv idrok asosida qurish, ichki monologni badiiy strukturaning markaziga qo‘yish va til imkoniyatlarini kengaytirish orqali psixologik realizmning yangi bosqichini yaratdilar. Ayniqsa, ong oqimi texnikasining keng qo‘llanilishi qahramon ruhiyati tasvirini tabiiy va filtrlarsiz taqdim etish imkonini berdi. Ushbu texnika yordamida inson tafakkurining izchil emasligi, tasodifiy assotsiatsiyalar, his- tuyg‘ularning keskin o‘zgarishi va xotira qatlamlarining bir-biriga singib ketishi badiiy shaklda ifodalanadi. Shunday qilib, modernistik romanlar o‘quvchini tashqi voqealar emas, balki inson ongining ichki manzaralariga chuqur sho‘ng‘ishga undaydi. Mazkur maqolada XX asr Amerika modernizmi doirasidagi psixologik tasvir usullari, ularning badiiy va falsafiy mohiyati, shuningdek, Joyce, Woolf va Faulkner ijodidagi o‘ziga xos namoyon bo‘lish shakllari tahlil qilinadi. Asosiy qism XX asr boshida yuzaga kelgan modernizm oqimi adabiyot tarixidagi eng yirik estetik inqiloblardan biri sifatida baholanadi. Ushbu adabiy oqimning shakllanishiga XIX asrning so‘nggi o‘n yilliklaridan boshlab jamiyat hayotida yuz bergan tub ijtimoiy, siyosiy va ilmiy o‘zgarishlar, shuningdek, g‘arb falsafasi va psixologiyasidagi yangi yo‘nalishlar kuchli ta’sir ko‘rsatdi. Birinchi jahon urushi (1914–1918) keltirib chiqargan vayronagarchilik, insoniyatning ma’naviy 79 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference qadriyatlariga bo‘lgan ishonchning izdan chiqishi, urbanizatsiya va industrializatsiyaning tezkor sur’atlari yozuvchilarni insonning ichki olamini chuqurroq o‘rganishga undadi. Shu tariqa modernizm an’anaviy realizm va naturalizm oqimlaridan keskin farqlanib, tashqi voqelikni oddiy tasvirlash o‘rniga inson ongining murakkab, ko‘p qavatli, ko‘pincha mantiqan izchil bo‘lmagan ruhiy jarayonlarini badiiy tahlil qilishga e’tibor qaratdi. Modernizm nazariy asosida Sigmund Freudning psixoanalitik qarashlari, inson ongini ongli, ongsiz va ongsizlik qatlamlariga ajratish haqidagi g‘oyalari muhim o‘rin tutadi. Freud nazariyasiga ko‘ra, inson xatti-harakatlari va qarorlarining katta qismi ong ostidagi his-tuyg‘ular va istaklar ta’siri o