Вопросы правового регулирования международных отношений по перевозке пассажиров и багажа на железнодорожном транспорте

Аннотация

в данной статье проанализированы вопросы правового регулирования международной перевозки пассажиров и багажа в железнодорожном транспорте, нормы международных документов и национального законодательства по перевозке пассажира и грузов, а также роль общих и специальных норм по регулированию отношений по перевозке. Ключевые слова: понятие международной перевозки пассажира и грузов, международно- правовое регулирование отношений по перевозке грузов, регулирвоание отношений по перевозке грузов нормами специального законодательства, СМГС, КОТИФ, Бернская Конвенция, ОСЖД, МСЖД. Annotation: in this article questions of legal regulation of the international transportation of passengers and baggage in railway transport, standards of the international documents and the national legislation on transportation of the passenger and freights, and also a role of the general and special norms on regulation of the relations on transportation are analysed. Key words: concept of the international transportation of the passenger and freights, international legal regulation of the relations on transportation of goods, a regulirvoaniye of the relations on transportation of goods by standards of the special legislation, SMGS, KOTIF, the Bern Convention, OSJD, MSJD. Ўзбекистон Республикаси транспорт коммуникациялари ривожланган давлатлар жумласига киради. Айни вақтда, шу соҳани янада ривожлантириш ва самарадорлик даражасини янги босқичларга кўтариш мамлакатимизнинг чет давлатлар билан иқтисодий, илмий-техникавий, маданий ҳамкорлиги, жаҳон иқтисодий тизимига интеграциялашуви кучайишини, юк ва йўловчиларни манзилларига етказишда натижалар янада салмоқли бўлишини таъминлайди. Халқаро қатновларда темир йўл транспортида йўловчи ва багаж ташиш халқаро транспорт тизимининг таркибий қисми ҳисобланади. Бошқа транспорт турлари билан солиштирилганда темир йўл транспортининг бир қатор афзалликлари кўзга ташланади. Масалан, йўловчи ва багажни кенг кўламда ташиш имконияти; бошқа транспорт 66 2016 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА турларига нисбатан тез ва узоқ масофага ташиш киритилишига сабаб бўлган. Агарда конвенция қабул имконияти; ташишларнинг бошқа транспорт турларига қилинган пайтда унинг аъзолари фақатгина Европа нисбатан қиёсий олганда арзонлиги. Лекин юқорида давлатлари бўлган бўлса, даврлар ўтиши натижасида кўрсатиб ўтилган афзалликларга қарамай, темир йўл унинг сафи бир қатор Осиё (Эрон), ҳатто Шимолий транспорти йўловчи ва багаж ташишнинг ҳажми Африка давлатлари (Жазоир, Марокаш) ҳисобига бўйича автомобиль ва ҳаво транспортларидан ортда кенгайди. Бунинг натижасида Берн конвенцияси қолмоқда. Хусусан, ушбу ҳолат темир йўл ҳудудий конвенциядан универсал конвенцияга транспортида ташишлар фақатгина 500 км.дан узоқ айланди. 1980 йил Берн конвенцияларини қайта кўриб масофага амалга оширилгандагина самара бериши чиқиш конференциясида ушбу конвенцияларни билан ифодаланади [1, 54-бет]. Бироқ ҳозирги амалиёт КОТИФнинг янги таҳририга бирлаштириш зарурати шуни кўрсатмоқдаки, автомобиль транспортида тўғрисида қарор қабул қилинди. КОТИФ битими кучга ташишларнинг қимматлиги ва экологик жиҳатдан киргандан бошлаб уни қўллашнинг амалий тажрибаси муаммолиги сабабли автомобилда ташишдан темир ва шартномада иштирок этувчи давлатларнинг йўл транспортида ташишларга ўтиш тенденцияси кўпайганлиги инобатга олинган ҳолда икки марта қайта кузатилмоқда. кўриб чиқилган. КОТИФга Илова сифатида Халқаро Халқаро темир йўл қатновларини йўловчи конвенцияси (Илова А – МПКнинг ягона ташкиллаштиришнинг ўзига хос хусусиятлари қуйидаги қоидалари) ва Халқаро юк конвенцияси (Илова Б – жиҳатларда ифодаланади. Биринчидан, халқаро темир МГКнинг ягона қоидалари) ишлаб чиқилади. КОТИФ йўл ташишларида бир неча давлатлар темир доирасида ўзининг вазифалари ва ваколатли йўлларидан фойдаланилади. Ушбу ҳолат халқаро органларига, шунингдек фаолиятини олиб бориш темир йўлда ташишларда иштирок этаётган тартибига эга бўлган Халқаро темир йўл транспорти давлатларнинг ҳаракатларини мувофиқлаштиришни, ташкилоти (Берн ташкилоти) ташкил қилинади. Ғарбий Европа темир йўллари изининг Шарқий Европа Юқоридаги ҳолатлардан келиб чиқиб айтиш мумкинки, ва айрим Осиё давлатларининг темир йўл излари КОТИФнинг асосий мақсади – бу халқаро тўғридан- билан мос келмаслигини ҳисобга олишни, турли хил тўғри темир йўл қатновларида юк, йўловчи ва багаж давлатларнинг темир йўл соҳасига оид ўзаро ташишларида қўлланиладиган ягона ҳуқуқий тизимни муносабатларини ҳуқуқий тартибга солувчи норматив яратишдан иборат ҳисобланади. Ушбу ҳуқуқий тизим базани ишлаб чиқишни талаб қилади. Иккинчидан, нормалари темир йўл, дарё ва денгиз транспорти бундай ташишларда чегарани босиб ўтиш турларидан фойдаланган ҳолда амалга ошириладиган йўловчиларни бошқа мамлакат темир йўлларига аралаш ташиш муносабатларини тартибга солишда топшириш билан ифодаланади. Учинчидан, халқаро ҳам қўлланилади. йўло