Основания для отказа прокурору в возбуждении уголовного дела

Аннотация

мақолада прокурорни жиноят сабаблари ва унинг содир этилишига имкон берган процессининг ҳар бир босқичидаги процессуал шарт-шароитлар ҳақида ҳамда уларни бартараф мақомидан келиб чиққан ҳолда жиноят ишини этишга қаратилган чоралар хусусида ўз фикрини юритишда иштирок этишига монелик қиладиган беришдан иборатдир (Ўзбекистон Республикаси ҳолатлар миллий қонунчилик асосида таҳлил ЖПКнинг 409-моддаси). Шундай қилиб, прокурорнинг қилинади. суд муҳокамасидаги ваколатлари ҳар бир жиноят иши Калит сўзлар: оммавий манфаат, хусусий бўйича қонуний, асосли ва адолатли ҳукм манфаат, прокурорнинг процессуал мақоми, чиқарилишига эришишга қаратилган. прокурорни жиноят ишини юритишда иштирок этишига Прокурор ушбу вазифаларни ўзининг беғаразлиги монелик қиладиган ҳолатлар. ва холислигини сақлаб қола олгандагина муваффақиятли бажариши мумкин. Амалиётда Аннотация: в статье на основе национального за- прокурорни рад қилиш билан боғлиқ ҳолатлар жуда конодательства анализируются обстоятельства, ис- кам учрайди. Жумладан, биз томонидан ўрганилган ключающие участие прокурора в производстве по ишларнинг бор-йўғи 0,2%дагина прокурорни рад қилиш уголовному делу, исходя из его процессуального ста- ҳақида илтимослар билдирилган бўлиб, шулардан туса на каждой стадии уголовного процесса. фақат 0,01%гина қаноатлантирилган. Прокурорни рад Ключевые слова: общественный интерес, част- қилишга сабаб бўлган ва суд томонидан илтимослар ный интерес, процессуальный статус прокурора, об- қаноатлантирилган ҳолатлар қаторига: а) жиноят стоятельства, участие прокурора, производство по ишига жалб қилинган шахслар билан қариндошлик уголовному делу. муносабатига эгалиги; б) унинг холислиги ва беғаразлигига шубҳа туғдирувчи муайян ҳолатларнинг Annotation: in this article on the national legislation мавжудлиги (яъни, жабрланувчи билан яқин base had analyzed the questions of circumstances, oppo- муносабатга эгалиги) каби ҳолатларни киритиш site to participate of prosecutor in the criminal proceeding мумкин. cause its process statuses upon the all stages of criminal Прокурорни рад қилишга оид амалиётдаги вазиятга proceeding. қарамай, бу масала билан боғлиқ бир қанча Key words: public interest, private interest, process муаммоларни аниқлаш мумкин. Чунончи, прокурорни statuses of prosecutor, circumstances, opposite to partici- рад қилиш сабаблари тўғрисида сўз юритадиган pate of prosecutor in the criminal proceeding. бўлсак, бу сабаблар рад қилишнинг умумий ҳолатларига мос келади. Амалиётга ҳамда қонун Прокурор жиноят процессининг барча нормаларидаги қоидаларга таяниб, прокурорни рад босқичларида иштирок этувчи мансабдор шахс қилиш масаласининг қуйидаги уч турини қайд этиш ҳисобланади. Прокурор амалга оширадиган мумкин: а) у иш бўйича аввал бошқа процессуал ваколатлар жиноят процессининг қайси босқичида фаолиятни амалга оширган бўлса; б) у ишни иштирок этишига қараб ўша босқичнинг мақсад ва юритилишида иштирок этаётган иштирокчилардан вазифаларига мос равишда белгиланган. Аммо унинг бирининг қариндоши бўлса; в) унинг холислигига процессуал мақоми ЎзР.ЖПКнинг 33-моддасида қайд шубҳа туғдирадиган бошқа ҳолатлар мавжуд бўлса, этилган. Унга биноан прокурор: а) суриштирув ва жиноят ишининг суриштирувида, дастлабки терговни дастлабки тергов босқичларида Ўзбекистон юритишда ҳамда суд муҳокамасида, шунингдек ишни Республикаси қонунларининг аниқ ва бир хилда ижро апелляция, кассация ва назорат тартибида этилиши устидан назоратни амалга оширади; б) юритилишида иштирок этиши мумкин эмас. Бироқ, суриштирув ва дастлабки тергов босқичларида жиноят иши бўйича суриштирувни, дастлабки қонуннинг бузилишини, ким томонидан содир терговни, суд муҳокамасини ёки ишнинг суд назорати этилганлигидан қатъи назар, бартараф этиш учун босқичларида юритишда иштирок этишига монелик қонунда назарда тутилган чора-тадбирларни ўз қиладиган қонунда қайд этилмаган бошқа ҳолатлар вақтида кўради; в) ўз ваколатларини ҳар қандай орган ҳам учраши мумкин. ва мансабдор шахсдан мустақил равишда, фақат Прокурорни рад қилишнинг асосий сабабларидан қонунга бўйсуниб ва Бош прокурор кўрсатмаларига бири – бу унинг иш бўйича шахсий манфаатга эгалиги таянган ҳолда амалга оширади. билан боғлиқ. Мазкур асосда прокурорни суд Мана шу ваколатларни амалга ошириш прокурорга муҳокамасида рад қилишга оид масалани ҳал қилишда – судга қадар иш юритиш босқичида жиноят ишларини унинг суд муҳокамасидаги процессуал мақомини тергов қилиш чоғида жиноятга оид барча ҳолатларни эътиборга олиш жойиз. Шунга кўра, прокурор суд холис ва ҳар томонлама аниқланишини, муҳокамасида фақат тараф сифатида иштирок этиб, айбланувчининг айбини оғирлаштирувчи ва фаолиятининг асосий йўналишини – айблов енгиллаштирувчи ҳолатларни тўлиқ ўрнатишни хулосасида илгари сурилган айбланувчининг жиноятни таъминлаш вазифасини юклайди. содир этилишида айбли эканлигини асослаб бериш Суд муҳокамасида прокурорнинг вазифалари – ташкил қилади. Бу дегани, ишнинг тақдирини ҳал давлат айбловини қувватлаш, далилларни қилиш прокурорнинг эмас, балки суднинг текширишда ишти