Журнал Основы социальных и гуманитарных исследованийNilufar Djuraeva, Alok Kumar2024
Компьютерный вирус: к вопросу об определении гражданско-правового режима
К Мехмонов (Ташкентский государственный юридический университет)
Обзор законодательства Узбекистана · 11 · 2026
Аннотация
мақола компьютер вируси фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилишга алоҳида эътибор ҳуқуқий режимини белгилаш масаласига бағишланган. қаратилмоқда. Бу борада муайян қонунчилик базаси Унда компьютер вирусининг фуқаролик ҳуқуқи бошқа ҳам шакллантирилди. Мамлакатимизнинг ушбу объектларидан фарқли хусусиятлари ўрганилади соҳадаги кадрларнинг салоҳияти, потенциали ушбу ҳамда қуйидаги: 1) фуқаролик муомаласидан соҳани янада ривожлантириш учун кенг чиқарилган номоддий объект; 2) қонун ҳужжатларининг имкониятларни рўёбга чиқармоқда. Зеро, Ўзбекистон талабларига мувофиқ келмайдиган мазмундаги, Республикаси Президенти Ислом Каримов шунингдек, ҳуқуқ-тартибот ёки ахлоқ асосларига таъкидлаганидек, “.... мустақил ва янгича атайин қарши мақсадда тузилган битим; 3) ошиқча фикрлайдиган, замон талабига жавоб берадиган хавф манбаи; 4) енгиб бўлмас куч; 5) деликт авлодни шакллантиришга эришдик, Ватанимизнинг мажбуриятини вужудга келтирувчи асос; 6) компьютер эртанги кунини, тақдирини ўз қўлига олишга қодир вируси ҳамда компьютер дастурининг ҳуқуқий режими бўлган фарзандларимиз бугун минбарга чиқмоқда” [1]. нисбати атрофлича таҳлил қилинади. Амалга оширилаётган изчил ислоҳотлар Калит сўзлар: компьютер дастури, компьютер натижасида юртимиз фуқароларининг яшаш тарзи вируси, дастурий маҳсулот, ҳуқуқий режим, номоддий ўзгариб, турмуш фаровонлиги ортиб бормоқда. Бу эса, объект, битим, ошиқча хавф манбаи, енгиб бўлмас куч, ҳар бир фуқарога кундалик ҳаётда фойдаланиладиган деликт. маиший жиҳозлар, илм-фан, техника янгиликларидан нафақат баҳраманд бўлиш, балки улардан турли Аннотация: статья посвящена вопросам опреде- мақсадларда фойдаланиш, илмий тадқиқотлар олиб ления гражданско-правового режима компьютерных бориш, ўзаро ахборот алмашиш, уларни сақлаш, қайта вирусов. В статье изучена особенность компьютерного ишлаш, тарқатишга имкон беради. Мазкур жараён ҳар вируса от других объектов гражданского права и по- қандай компьютер воситаси, мобиль қурилмада дробно анализированы его такие свойства, как: 1) не- сифатли ҳамда муайян мақсадга эришиш имконини материальный объект изъятый из гражданского оборо- берувчи дастурий маҳсулот мавжуд бўлишини тақозо та; 2) сделка, содержание которой не соответствует этади. требованиям законодательства, а также совершенная Таъкидлаш лозимки, ҳар йили минглаб дастурий с целью, заведомо противоречащей основам правопо- маҳсулотлар яратилиши ва муомалага киритилмоқда. рядка или нравственности; 3) источник повышенной Бироқ, шундай ҳолатлар ҳам рўй берадики, бунда опасности; 4) непреодолимая сила; 5) основа возник- ижодий жараён бошқаларнинг қонун билан новения деликтных обязательств; 6) соотношение қўриқланадиган ҳуқуқ ва манфаатларига путур правового режима компьютерного вируса и етишига, уларнинг мулкий ва шахсий номулкий компьютерных программ. ҳуқуқларини бузилишига олиб келади. Компьютер Ключевые слова: компьютерная программа, вирусларининг яратилиши бунга мисол бўлади. Шу компьютерный вирус, программный продукт, правовой боисдан компьютер вируси тушунчаси, унинг режим, нематериальный объект, сделка, источник фуқаролик-ҳуқуқий режимини белгилаш ва воқелиги повышенной опасности, непреодолимая сила, деликт. борасида тўхталиб ўтиш мақсадга мувофиқ. Бу ўринда компьютер вируси ўзи нима, унга Annotation: article is devoted to the definition of civil нисбатан қандай ҳуқуқий режим қўлланилади, деган legal regime of computer viruses. The article studied the ўринли савол туғилади. Компьютер вируси бу – зарар characteristics of a computer virus from other objects of етказувчи дастурий таъминот тури бўлиб, ўзидан нусха civil rights and a detailed analysis of the following aspects: кўчириши ва бошқа дастурлар кодига, хотиранинг 1) an intangible object of civil turnover; 2) the transaction, тизимли соҳасига, юкловчи секторларга кириб бора the content of which does not comply with the legislation, оладиган, шунингдек, ўзининг нусхасини турли алоқа as well as perfect for a purpose known to the opposing каналлари орқали тарқатиш имкониятига эга. Қоида principles of public order or morality; 3) the source of in- тариқасида вируснинг мақсади дастурий аппарат creased danger; 4) force majeure; 5) occurrence basis of мажмуалари фаолиятини бузиш, файлларни ўчириш, tort liability; 6) the ratio of the legal regime of computer маълумотлар жойлашган тузилмаларни яроқсиз viruses and computer programs. ҳолатга келтириш, фойдаланувчи ва унинг шахсий Key words: computer programs, computer virus, pro- маълумотлари, кодлари ҳақида маълумотларни олиш, gram product, legal regime, intangible object, deal, source фойдаланувчи фаолиятига таьқиқ қўйиш ёки of increased danger, force majeure, delict. компьютер воситаси мажмуасини яроқсиз ҳолга келтириш ҳисобланади. Илм-фан ва техниканинг жадал ривожланиши Компьютер вирусига доир алоҳида тадқиқот олиб кундалик ҳаётимизда турли мақсадларда борган муаллиф Mathias Klang компьютер вирусларини фойдаланиладиган янгидан-янги фуқаролик ҳуқуқи муқобил, санъат, маслаҳат берувчи, эркин ифодалаш, объектларини муомал
Доказательный фрагмент
«мақола компьютер вируси фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилишга алоҳида эътибор ҳуқуқий режимини белгилаш масаласига бағишланган.»
Образец извлечения
Демо-превьюмақола компьютер вируси фуқаролик ҳуқуқларини ҳимоя қилишга алоҳида эътибор ҳуқуқий режимини белгилаш масаласига бағишланган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- computer programs, computer virus, pro- маълумотлари, кодлари ҳақида маълумотларни олиш, force majeure, source of increased danger, компьютер дастури, ошиқча хавф манбаи, компьютерная программа, ҳуқуқий режим, сделка, компьютер вируси, intangible object, правовой режим, program product, енгиб бўлмас куч, источник повышенной опасности, legal regime, номоддий объект, дастурий маҳсулот, нематериальный объект, deal, компьютерный вирус, битим, delict, деликт, непреодолимая сила, программный продукт
Смежные источники
Обзор законодательства УзбекистанаИ Эргашев2019
The American Journal of Social Science and Education InnovationsB.M. Botirov, Jour nal Website:2021
Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021