Теории, связанные с определением личного закона юридического лица в международном частном праве

Аннотация

мазкур мақолада муаллиф томонидан Шахсий қонун юридик шахснинг ташкилий-ҳуқуқий халқаро хусусий ҳуқуқда юридик шахсларнинг ҳуқуқий тузилмасини ва унинг “ички муносабатлари” соҳасини табиати, уларнинг миллатини аниқлаш бўйича ҳам тартибга солади. Шахсий қонунга мувофиқ фикрлар баён этилган. Мақола ўз ичига нафақат биринчи навбатда ташкилотга аъзоликни қўлга Ўзбекистон Республикасининг қонунчилиги киритиш ва тугатиш масалалари ҳал қилинади. Сўнгра, нормаларининг таҳлилини, балки ривожланган юридик шахс иштирокчиларининг ҳуқуқлардан хорижий мамлакатларнинг мазкур соҳадаги фойдаланиши ва мажбуриятларни бажариши шахсий қонунчилиги таҳлилини ҳам қамраб олади. қонунга асосланади, яъни ташкилотга аъзоликдан Калит сўзлар: юридик шахс, юридик шахснинг қайси ҳуқуқлар ва бурчлар келиб чиқиши, миллати, юридик шахсга қўлланиши мумкин бўлган иштирокчиларнинг ўзаро муносабатлари хусусияти ва ҳуқуқ. ҳоказолар белгиланади. Ниҳоят, ташкилот фаолияти ва унинг ички тузилиши, хусусан органларни Аннотация: в данной статье автором высказаны шакллантириш ва уларга ваколатлар бериш, мнения касательно определения правовой природы, органларнинг жавобгарлиги, умумий йиғилишларни национальности юридических лиц в международном ўтказиш тартиби ва ҳоказолар ҳам шахсий қонунга частном праве. Статья включает в себя не только ана- бўйсунади. лиз норм законодательства Республики Узбекистан, но Юридик шахсни ташкил этиш, қайта тузиш ва унинг также анализ законодательства развитых зарубежных фаолиятини тугатиш тартиби, уларни амалга ошириш стран в данной области. шартлари ва пайтлари, шунингдек юридик оқибатлар Ключевые слова: юридическое лицо, шахсий статутга асосланади. Юридик шахсни вужудга национальность юридического лица, применимое келган деб топиш учун зарур бўлган талабларни право в отношении юридического лица. бажариш тартиби, шунингдек унинг таъсис этилишини ҳақиқий эмас деб эълон қилиниши оқибатлари (шу Annotation: in this article, the author stated opinions жумладан, битим тузган учинчи шахсларнинг on the definition of the legal nature, the nationality of legal манфаатлари қай даражада ҳимоя қилиниши, уларнинг entity in private international law. The article includes not “ҳақиқий бўлмаган” юридик шахс устидан судга даъво only the analysis of the legislation of the Republic of билан арз қилиш имкониятлари) шахсий қонунга Uzbekistan, more over analysis of the legislation of мувофиқ белгиланади [4, 220-227-бет]. developed foreign countries in this field. Юридик шахснинг фаолиятидаги ўзгаришлар, шу Key words: the legal entity, nationality of the legal жумладан, устав капиталини кўпайтириш ёки entity, applicable law concerning the legal entity. камайтириш, бошқарувни ўзгартириш, акцияларнинг битта қўлда жамланиши оқибатлари ва ҳоказолар ҳам Юридик шахс институтининг пайдо бўлиши шахсий қонунда белгилаб қўйилади. жамиятда иқтисодий муносабатларнинг ривожланиши, Бизнинг фикримизча, юридик шахснинг шахсий ўзгариши ва ушбу муносабатларни такомиллаштириш статути мазмуни юридик шахсга тўлиқ тавсиф учун тартиб-қоидаларни ишлаб чиқиш ва уларни бермайди. У юридик шахснинг моҳиятини, унинг асл ўрнатиш зарурияти билан боғлиқ. Юридик шахс ўз табиатини ёритишга ҳаракат қилмайди. Гап асосан у мулкида, хўжалик юритишида ёки оператив ёки бу ҳуқуқ тизимининг қўлланишига қараб юридик бошқарувида алоҳида мол-мулкка эга бўлган ҳамда ўз шахснинг ҳаёти ва фаолиятида юзага келувчи мажбуриятлари юзасидан ушбу мол-мулк билан жавоб масалаларни муҳокама қилиш жараёнидаги берадиган, ўз номидан мулкий ёки шахсий номулкий зиддиятларни бартараф этиш учун зарур бўлган ҳуқуқларга эга бўла оладиган ва уларни амалга ошира юридик техниканинг шартли усули ҳақида боради. оладиган, мажбуриятларни бажара оладиган ташкилот Бунда мазкур тизимлар умуман олганда бир-бирига юридик шахс ҳисобланади [1, 326-бет]. ўхшаш ва тенг қимматли бўлиши, лекин айрим Халқаро хусусий ҳуқуқда юридик шахснинг шахсий жиҳатларга кўра бир-биридан фарқ қилиши ва шу қонуни (статут) юридик шахсга доир масалаларнинг тариқа устав шакли, жамият органларининг амал барчасида ҳал қилувчи аҳамиятга эгадир. Давлатлар қилиш тартиби, уларнинг битимлар тузиш усули ва қонунчилиги ва амалиётининг таҳлили юридик ҳоказоларга ҳар хил талаблар қўйилишини белгилаши шахслар мақомининг, қоида тариқасида, lex societatis мумкин. Мазкур масала бўйича таклиф қилинган билан белгиланувчи муҳим томонлари ёки турли-туман ечимларни айни шу техник нуқтаи жиҳатларини қайд этиш имкониятини беради. Lex назардан муҳокама қилиш лозим. societatis коллизион боғловчиси юридик шахснинг Юридик шахснинг шахсий қонуни тушунчасига ҳуқуқий лаёқати доирасини, масалан, у қай турдаги барча давлатларнинг қонунчилигида ягона таъриф мол-мулкни эгаллаши, қандай битимлар тузиши берилмаган бўлиб, унинг асосида ҳал қилинадиган мумкинлигини ва аксинча, қандай битимлар юридик масалалар доираси ҳам ёритиб ўтилмаган. Юридик шахс учун ultra vires ( уставга зид) ҳисобланишини шахснинг шахсий қонунига доир қуйидаги атамалар белгилайди. Юридик шахснинг шахсий статут