Некоторые вопросы совершенствования механизма исполнения судебных решений о взыскании алиментов

Аннотация

мазкур мақолада алимент ундириш иш ҳақидан (пенсия, стипендия, нафақаси ва шу тўғрисидаги суд қарорларини ижро этиш тартиби, ўзига кабилардан) ҳар ойда ушлаб қолишга ва ижро хос процессуал хусусиятлари, суд амалиёти ва варақасида кўрсатилган шахсга, иш ҳақи берилган қонунчиликдаги муаммолар ва уларни бартараф этиш кундан эътиборан уч кунлик муддатдан бўйича таклиф ва тавсиялар илгари сурилган. кечиктирилмасдан, қарздор ишдан бўшагани ҳолда эса Калит сўзлар: алимент, алимент ундириш, алимент шу муддат давомида, алимент ундирувчига суд қарори мажбуриятлари, ижро, дарҳол ижро, суд буйруғи, суд ижро этиладиган жойдаги суд ижрочисига, алимент ҳал қилув қарори. тўловчи шахснинг ишдан бўшаб кетганлиги ва агар маълум бўлса, унинг янги иш жойи ёки турар жойи Аннотация: в данной статье проанализирован тўғрисида маълумот беришга мажбур (Оила порядок исполнения судебных решений о взыскании кодексининг 137-138-моддалари). алиментов, процессуальные особенности, судебная Мазкур тоифадаги ишлар бўйича суд томонидан практика и проблемы законодательства, а также суд буйруғи ҳам чиқарилиши ушбу ишларнинг ўзига рекомендации и предложения по их устранению. хос процессуал хусусиятларидан биридир. Суд Ключевые слова: алимент, взыскание алиментов, буйруғининг ўзи ижро ҳужжатига тенглаштирилганлиги алиментные обязательства, исполнение, немедленное боис, ушбу ҳужжатнинг ўзи ижрога юборилади. исполнение, судебный приказ, судебное решение. Алимент ундириш тўғрисидаги ишларни суд буйруғи тартибида кўрилиши мазкур ишларни судда кўришни Annotation: in this article the author analyzes the order осонлаштиришга, алимент ундиришни тез, қисқа of execution of court decisions on the recovery of alimen- муддатларда амалга оширишга хизмат қилмоқда. Суд tary, procedural features, judicial practice and problems of амалиётидан мисол келтирсак. legislation, as well as recommendations and proposals for Фуқаролар С.А ва А.Т. 2000 йил 15 майда қонуний their elimination. никоҳдан ўтишган ва ўртада учта фарзандлари Key words: alimony, recovery of alimony, alimentary бўлган. 2011 йилда С.А. ва А.Т. никоҳдан ажрашишган obligations, execution, immediate execution, court order, ва учта фарзанд С.А. нинг тарбиясида қолган. judicial decision. Фуқаро А.Т. бир йил давомида фарзандларига моддий ёрдам кўрсатиб, ундан сўнг ёрдамни тўхтатган. Фуқаролик процессида алимент ундиришга оид С.А. ҳеч қаерда ишламасдан, болалар тарбияси билан ишлар бўйича суд қарорларини ижро этиш ўзига хос машғул бўлган. Шунинг учун у 2013 йил 1 августдан хусусиятлари билан бошқа фуқаролик ишларидан бошлаб фарзандларнинг таъминотига улар вояга ажралиб туради. Шу боисдан алимент ундиришга оид етгунига қадар қонунда белгиланган алиментни ишлар бўйича суд қарорларини ижро этишнинг ўзига ундириш бўйича суд буйруғини чиқариш тўғрисидаги хос процессуал хусусиятлари ҳамда бу борада суд ариза билан судга мурожаат қилган. Суд Ўзбекистон амалиётидаги айрим муаммолар ва уларни бартараф Республикаси Оила кодексининг этиш бўйича айрим фикр-мулоҳазаларга тўхталиб 96-моддасига биноан С.А.нинг талабини ўтамиз. қаноатлантириб, унинг фойдасига 2013 йил 1 Айтиб ўтиш керакки, алимент ва алимент августдан то фарзандлари вояга етгунларига қадар мажбуриятлари бўйича қарзларни ундириш тартиби қарздор А.Т.нинг ҳар ойлик иш ҳақи ва жами Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси билан даромадининг ½ қисми миқдорида алимент ундириш белгиланади. Шунингдек, ушбу ишлар бўйича суд тўғрисида суд буйруғи чиқарган [2]. қарорларини ижро этиш тартиби Ўзбекистон Шу ўринда савол туғилади: суд буйруғида ҳам ҳал Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва бошқа қилув қарорлари сингари алимент ундириш масаласи органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги дарҳол ижро этилиши тўғрисида бирон бир қоида Қонунга асосан амалга оширилади. ёзиладими? Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Алимент ундириш тўғрисидаги суд ҳужжатларини процессуал кодексининг 238 8-моддасида суд ижро этишнинг процессуал ҳусусиятлари қуйидагилар: буйруғининг мазмунида ушбу масала бўйича ҳеч суд ҳал қилув қарори дарҳол ижро этилиши қандай қоида кўрсатилмаган. Бироқ Ўзбекистон шартлиги; Республикаси Фуқаролик процессуал кодексининг 219- қайтарма ижрога йўл қўйилмаслиги; моддаси дарҳол ижро этилиши лозим бўлган ҳал қилув алимент ундириш даврий тусга эгалиги; қарорлари белгиланган. Ушбу модданинг 1- бандига алиментлар ундириш тўғрисидаги ижро ҳужжати асосан, алимент ундириш тўғрисидаги ишлар бўйича қарздорнинг турган жойи ҳақида маълумотлар юзасидан чиқарилган суднинг ҳал қилув қарорлари бўлмаганда, суд ижрочиси ўз ташаббуси билан ёки қонунга кўра дарҳол ижро этилади. Лекин биз ундирувчининг аризасига кўра қарздорни қидириш биламизки, алимент ишлари даъво тартибида ёки тўғрисида қарор чиқариши; буйруқ тартибида ҳам кўрилиши мумкин. Бунинг алиментлар ундириш тўғрисидаги тўғрисидаги оқибатида агар иш судда буйруқ тартибида кўрилса, ишлар бўйича ундирув фақат суднинг қарорига биноан ишнинг якуни бўйича судья алимент ундириш бўйича вақтинча меҳнат қобилиятини йўқотганда тўланадиган