PR KOMMUNIKATSIYA: NAZARIY-AMALIY KO‘RINISHLARI HAMDA HUQUQIY-AXLOQIY ASOSLARI

Аннотация

В данной статье анализируются теоретические и практические аспекты PR-коммуникации, а также ее правовые и этические основы. В рамках теории PR внимание уделяется моделям распространения информации, процессам формирования общественного мнения и подходам к кризисным коммуникациям. В качестве практических аспектов освещены процессы работы со средствами массовой информации, PR в социальных сетях, внешняя и внутренняя коммуникация, а также управление кризисными ситуациями. Ключевые слова: Public Relations, PR-коммуникация, информационная политика, кризисная коммуникация, средства массовой информации, этические нормы, правовые основы, имидж, общественное доверие, свобода информации. XX asrning yakunlanishi yangi kommunikatsiya muhitining rivojlanishi va sifat jihatidan mutlaqo boshqacha aloqa almashinuvi shakllarining shakllanishi bilan tavsiflanadi. Mamlakatimizda ko‘plab boshqa mamlakatlardagi kabi, faol ommaviy kommunikatsiyalar tizimi shakllanib bordi, uning ishtirokchilari davlat va jamoat institutlari hamda fuqarolar edi. Madaniyatli ommaviy kommunikatsiyalarga ega jamiyat o‘ziga xos ijtimoiy faoliyat turini jamoatchilik bilan aloqalar (PR)ni yuzaga keltiradi. Boshqa ko‘plab mamlakatlarda bo‘lgani kabi, ishtirokchilari davlat va jamoat institutlari, fuqarolar bo‘lgan faol ommaviy kommunikatsiyalar tizimining shakllanishi sodir bo‘ldi. 5 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference Jamoatchilik bilan aloqalarning hozirgi holati PR amaliyoti yutuqlarining sintezi va uni ilmiy, nazariy jihatdan tushunish, professional tarzda shug‘ullanadigan ixtisoslashgan tuzilmalarning paydo bo‘lishi bilan tavsiflanadi. PR-faoliyati, ilmiy maktablar, ushbu kasb bo‘yicha tayyorgarlik ko‘radigan ta’lim muassasalarining butun bir tarmog‘i, bularning barchasi jamoatchilik tomonidan maxsus ijtimoiy institut sifatida ko‘rib chiqiladi. Xalqaro kommunikatsiyalarda PR orqali mamlakatning iqtisodiy-siyosiy jihatlari, uning imkoniyatlari va salohiyatini ko‘rsatish birlamchi taassurotlar uyg‘otadi. Bu munosabatlarda asosan milliy mentalitetdan kelib chiqib, reklama qilish maqsadga muvofiq. Deyarli barcha davlatlarning o‘z PR uslublari bo‘lib, piarmenlar shu uslublar orqali tashqi siyosatdagi imijni mustahkamlab, nufuzini oshirib boradi. Masalan, Xitoy haqida gap ketganda qadimiy binolar, Xitoy yozuvlari, Buyuk Xitoy devori ko‘z oldimizga keladi. Umrida Xitoyda bo‘lmagan inson ham bu axborot orqali birlamchi tasavvurga ega bo‘ladi. Bu esa o‘z navbatida ushbu davlatning xorijliklar orasida imijini ko‘rsatib beradi. Shuningdek, siyosiy imij iborasi ham mavjud bo‘lib, siyosiy imij yaratish davlat rahbarlari, hukumatlar o‘rtasidagi mintaqaviy, geosiyosiy, iqtisodiy masalalar yuzasidan jamoatchilik fikri shakllantiriladi. Jamoatchilik fikrini shakllantirishning mamlakat siyosiy imijini yaratish jarayonida ma’lum qonun- qoidalari mavjud bo‘lib, davlat imijini PR qilish davomida xalqaro, davlatlar va elatlararo qarama-qarshiliklarni keltirib chiqaruvchi usullardan foydalanmaslik, tashqi iqtisodiy aloqalarni chegaralashga, dunyo aholisida mamlakat haqida noto‘g‘ri tasavvur tug‘dirishga intilish, millatlar o‘rtasida o‘zaro ishonchsizlik keltirib chiqarish, elatlar munosabatlarini keskinlashtirish kabi holatlarni oldini olish maqsadga muvofiq. Mamlakatning siyosiy nufuzini oshirishda PR, xususan OAVlar asosiy o‘rinda turadi. Ularda e’lon qilingan reklama, ko‘rsatuv va maqolalar yurtimiz imijini vujudga keltirish va rivojlanishda muhim ahamiyat kasb etadi. Shuningdek, mamlakat ichidagi muammolarning bartaraf etilishi ichki imijni mustahkamlasa, tashqarida kuzatilayotgan muammolar yuzasidan olib boriladigan ishlar tashqi imij masalasini hal etadi. Ularning har ikkalasi birlashib, mamlakatning yaxlit muvaffaqiyatli imijini ta’minlaydi. Mazkur yaxlitlik bir qaraganda bir-biriga ta’sir etmaydigandek ko‘rinadi, ammo ular bir- biriga aloqador. “Jahon tajribasi shundan darak beradiki, muayyan bir davlatning tashqi siyosati uchun milliy davlatchilik borasidagi ustuvor manfaatlariga tayanadi”. 6 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference PR (Jamoatchilik bilan aloqalar) — Tashkilot yoki shaxs va ularning auditoriyasi yoki jamoatchilik fikrini yaxshiroq tushunish va ijobiy jamoatchilik fikrini yaratish maqsadida kanallar va axborot oqimini boshqarish sanʼati va fani. Jamoatchilik bilan aloqalar boʻyicha mutaxassis ixtisoslashtirilgan aloqa rejasini tuzadi va ijobiy brend imidjini va maqsadli auditoriya bilan mustahkam aloqani yaratish va qoʻllab-quvvatlash uchun ommaviy axborot vositalari va boshqa toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita vositalardan foydalanadi. Oddiy qilib aytganda, jamoatchilik bilan aloqalar — bu tashkilot va uning brendlari obroʻsini saqlab qolish uchun tashkilotga tegishli maʼlumotlarni ommaga chiqarish va tarqatishni boshqarishning strategik jarayoni. Ushbu jarayon quyidagilarga qaratilgan boʻladi: Qanday axborotlar eʼlon qilinishi kerakligi, Axborotlarni qanday tuzish kera