ШЎРЛАНГАН ТУПРОҚЛАР МЕЛИОРАТИВ ҲОЛАТИНИ МАҚБУЛЛАШТИРИШНИНГ РЕСУРСТЕЖАМКОР ТЕХНОЛОГИЯСИ ВА ТЕХНИКАЛАРИНИ ЯРАТИШ

Аннотация

Жаҳонда шўрланган тупроқлар мелиоратив ҳолатини яхшилашнинг ресурстежамкор технологияси ва техника воситаларини ишлаб чиқариш етакчи ўринни эгалламоқда. «Дунѐ миқѐсида қишлоқ хўжалиги экинлари экиладиган майдонларнинг 44-46 фоизи турли даражада шўрланганлигини ҳисобга олсак»1, шўрланган ва сизот сувлари яқин жойлашган ерларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилашда қўлланиладиган, берч ва гипсли қатламли ерларни юмшатадиган чизелсимон юмшаткич ҳамда шўрланган ерларда туйнукли дренаж ҳосил қиладиган техник воситаларни ишлаб чиқиш муҳим вазифалардан ҳисобланмоқда. Шу жиҳатдан, берч ва гипсли қатламли ерларни юмшатиш, шўрланган ерларда эса туйнукли дренаж ҳосил қиладиган машина ва агрегатларни ишлаб чиқишга катта эътибор қаратилмоқда. Жаҳонда ерларнинг берч ва гипсли қатламини юмшатиш, шўрланган ерлар ҳайдалма қатлами остида туйнукли дренаж ҳосил қилишнинг ресурстежамкор технологиялари ва уларни амалга оширадиган техника воситаларининг янги илмий-техникавий асосларини ишлаб чиқишга йўналтирилган илмий-тадқиқот ишлари олиб борилмоқда. Ушбу йўналишда, жумладан, берч ва гипсли қатламли ерларни юмшатадиган чизелсимон юмшаткич ва шўрланган тупроқлар ҳайдалма қатлами остида туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилмаларнинг конструктив схемасини ишлаб чиқиш ва технологик жараѐнларини асослаш, гипсли ва берч қатламли ерларни юмшатадиган ва шўрланган тупроқлар ҳайдалма қатлами остида туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилмаларнинг ишчи қисмлари иш жараѐнида ресурстежамкорликни таъминлаши муҳим аҳамият касб этмоқда. Шу билан бирга мелиоратив ҳолати ѐмон ерларнинг берч ва гипсли қатламини юмшатадиган ресурстежамкор чизелсимон юмшаткич ҳамда шўрланган ерларнинг сизот сувларини қочириш учун туйнукли дренаж ҳосил қиладиган қурилмаларни ишлаб чиқиш зарур ҳисобланмоқда.