Анализ национального законодательства о приостановлении и восстановлении статуса адвоката

Аннотация

Калит сўзлар: Мазкур мақолада Ўзбекистон Республикасида адвокат Адвокатлар палатаси мақомини тўхтатиб туриш ва қайта тиклашга оид бўлган ҳузуридаги Олий малака норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар чуқур ўрганилган ва таҳлил комиссияси, этилган. Шу билан бирга, адвокат мақомини тўхтатиб ҳудудий бошқармалар ҳузуридаги малака туриш ва қайта тиклаш субъекти ва унинг ваколатлари, комиссияси, адвокат мақомини тўхтатиб туриш ва қайта тиклаш ҳуқуқий мақом, асослари ва муддатлари амалиёт материаллари билан адвокат мақомини биргаликда таҳлил этилиб, мавжуд камчиликларни тўхтатиб туриш асослари 1 Doctor of philosophy (PhD) in legal sciences, Acting Associate Professor, Department of Judicial, law enforcement agencies and advocacy, Tashkent State University of Law. E-mail: alibekmatmurotov@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 4 (2025) / ISSN 2181-1415 ва муддатлари, бартараф этиш бўйича таклиф ва хулосалар ишлаб адвокат мақомини чиқилган. тиклаш. Бундан ташқари, муаллифлар томонидан миллий қонунчиликни таҳлили асосида нафақат қонунчиликни такомиллаштириш, балки адвокатура институти назариясини янада ривожлантириш борасида хулосалар тайёрланган. Анализ национального законодательства о приостановлении и восстановлении статуса адвоката АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В данной статье всесторонне изучены и Высшая проанализированы нормативно-правовые акты, квалификационная регулирующие вопросы приостановления и восстановления комиссия при Палате статуса адвоката в Республике Узбекистан. Наряду с этим, адвокатов, квалификационные рассмотрены субъекты, уполномоченные на комиссии при приостановление и восстановление статуса адвоката, их территориальных полномочия, а также основания и сроки приостановления и управлениях, восстановления адвокатского статуса с учетом материалов правовой статус, практики. По результатам анализа разработаны основания и сроки приостановления статуса предложения и выводы, направленные на устранение адвоката, существующих недостатков. восстановление статуса Кроме того, на основе анализа национального адвоката. законодательства авторами подготовлены выводы, касающиеся не только совершенствования законодательства, но и дальнейшего развития теории института адвокатуры. КИРИШ Ҳозирги кунда Ўзбекистон Республикасида амалга оширилаётган суд-ҳуқуқ ислоҳотлари жараёнида фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини таъминлашда, уларга суд ва тергов жараёнларининг барча босқичларида малакали юридик ёрдам кўрсатишда адвокатура институтининг ўрни ва аҳамияти ортиб бормоқда. Бугунги кунда адвокат мақомини тўхтатиб туриш ва уни қайта тиклаш масалалари ҳуқуқий давлат ва фуқаролик жамияти ривожланишида долзарб аҳамият касб этмоқда. Ушбу масалалар нафақат адвокат шахсига дахлдор, балки жисмоний ва юридик шахсларнинг малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқининг таъминланиши билан бевосита боғлиқдир. Зеро, адвокатнинг фаолияти тўхтатилган ёки бекор қилинган тақдирда, у билан тузилган ишончнома асосида ҳуқуқий ёрдам олаётган шахсларнинг манфаатлари ва ҳуқуқлари ҳимоясиз қолиши мумкин. Бу эса Конституция ва амалдаги қонунчиликда кафолатланган малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқининг реал амалга оширилишига салбий таъсир кўрсатиши эҳтимоли бор. Шу боисдан, адвокат мақомини тўхтатиб туриш ва уни тиклашга оид амалдаги қонунчилик базасини чуқур ўрганиш ва ҳуқуқий-ташкилий механизмларни таҳлил этиш зарур ҳисобланади. Бундай таҳлил орқали мавжуд 27 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 6 № 4 (2025) / ISSN 2181-1415 ҳуқуқий камчиликлар, амалий муаммолар ҳамда тартиб-таомиллардаги номутаносибликларни аниқлаш имкони вужудга келади. Шундан келиб чиқиб, ушбу институтни янада такомиллаштириш, адвокатура фаолиятининг барқарорлигини таъминлаш ва малакали юридик ёрдамнинг узлуксизлигини кафолатлаш мақсадида таҳлил натижалари асосида аниқ мақсадга йўналтирилган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш муҳим аҳамият касб этади. МАТЕРИАЛ ВА ТАДҚИҚОТ УСУЛЛАРИ Ишда мантиқий, қиёсий-ҳуқуқий, илмий манбаларни аниқ тадқиқ этиш статистик маълумотлар таҳлили, қонун ҳужжатларини шарҳлаш, қонунни қўллаш амалиётини ўрганиш каби усуллардан фойдаларилган. НАТИЖАЛАР ВА УЛАРНИНГ МУҲОКАМАСИ Биринчи навбатда, адвокат мақомини тўхтатиб туриш ва уни қайта тиклашга оид ҳуқуқий ҳужжатларни таҳлил этиш мақсадга мувофиқ деб ҳисоблаймиз. Адвокатура институтининг бугунги кундаги ижтимоий-ҳуқуқий аҳамияти Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида ҳам ўз ифодасини топган. Жумладан, 2023 йил 30 апрель куни ўтказилган референдум натижалари асосида қабул қилинган Янги таҳрирдаги Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 24-боби 141 ва 142-моддалари бевосита адвокатурага бағишланган бўлиб, унда мазкур институтнинг ҳуқуқий мақоми, фаолият тамойиллари ва фуқароларнинг малакали юридик ёрдам олиш ҳуқуқи кафолатланган[1]. Адвокатура фаолиятининг қонунийлик, мустақиллик ва ўзини ўзи бошқариш каби муҳим принципларга асосланиши конституция даражасида мустаҳкамлангани мазкур институтнинг ҳуқуқий давлатда тутган ўрни ва аҳамият