Некоторые теоретические вопросы этапов развития процессуальной системы земельного права

Аннотация

in reason the comparatively-theoretical analysis of earth-legal, earth-judicial norms is conducted with other industries right, the basic problems of the material and judicial landed right are including expounded. Keywords: earth process, general legal process, earth trial, administrative process, judicial forms, legal institutes, industry is a right, landed spores, material norms, judicial norms. Ҳуқуқни қўллаш уни амалга оширишнинг бошқа шаклларидан шуниси билан фарқ қиладики, бунда нормаларга риоя этишдагидек ҳаракатсизликка (пассив хатти-ҳаракатга) ўрин бўлмайди. Ҳуқуқни қўллаш фаолияти ҳуқуқи уни амалга ошириш мажбурияти билан қўшилиб кетади. Ҳуқуқни қўллаш ҳосила хусусиятига эга. Чунки у ҳуқуқнинг учинчи шахслар томонидан амалга оширилишини таъминлайди. Бир хил нормаларни қўллаш бир вақтнинг ўзида бошқа нормаларга риоя этиш, уларни бажариш ҳамда улардан фойдаланишни талаб қилади. Шунинг учун ҳам ҳуқуқни қўллаш – ҳуқуқни комплекс татбиқ этиш фаолияти ҳисобланади [1, 791-б]. Ҳуқуқ назариясига оид илмий адабиётларда ҳуқуқ тизимида икки хил – моддий ва процессуал ҳуқуқий меъёрлар ўзаро узвийликда амал қилиши кўрсатилган. Моддий ҳуқуқ нормалари ер ҳуқуқи таркибини аниқлаб берса, процессуал нормалар эса моддий нормалар талабларининг бажарилишини таъминлашга хизмат қилади. Адабиётларда, ҳуқуқнинг моддий нормаларини қўллаш ҳамда ҳаётга татбиқ қилиш масалаларига эътибор қаратилсада, ҳуқуқий норма, ҳуқуқ институти, ҳуқуқий муносабатлар, ҳуқуқий муносабатлар субъекти 36 2017 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ва объекти, жавобгарлик, мажбурлов, рағбатлантириш уларнинг жамоалари ўртасида, давлат, унинг каби фундаментал ҳуқуқий тушунчаларни таҳлил органлари ўртасида, ва ниҳоят ушбу органлар ва қилишда уларнинг процессуал ҳуқуқий жиҳатларига ва жамоат ташкилотлари ўртасидаги низолар келиб процессуал нормаларини илмий ўрганиш чиққанда қўллаш мақсадга мувофиқ ва зарур, деб масалаларига етарлича эътибор берилмайди. ҳисоблайди [6, 104–105]. Шу ўринда таъкидлаш лозимки, моддий ва Маъмурий процессни илмий тадқиқ қилган процессуал ҳуқуқ ўртасидаги боғлиқликка тааллуқли Н.Салишева, маъмурий процесс ижро ва бўлган ҳамда уларнинг амалда бўлишига хизмат бошқарувчилик фаолиятининг алоҳида тури деган қиладиган ҳуқуқий назариянинг ягона методологик хулосага келади ва ушбу процесс ўзида маъмурий базаси яратилиши лозим. ҳуқуқий муносабатлар иштирокчиларининг (моддий Ҳуқуқий процесс ва процессуал шакл каби ҳуқуқий маъмурий ҳуқуқ иштирокчилари) ҳуқуқ ва тушунчалар умумназарий жиҳатдан етарли даражада мажбуриятларини белгилаб берувчи, тегишли илмий ишланмаганлиги, ҳуқуқнинг «нопроцессуал» меъёрий-ҳуқуқий актларни мажбурий тартибда амалга тармоқларида процессуал воситалар тўғрисида турли ошириш имконияти билан бевосита боғлик, деган хил фикрларнинг юзага келишига олиб келган [2, 18-с]. хулосага келади. Унинг фикрича, агар маъмурий Ушбу кўрсатилган масала бўйича мавжуд нуқтаи ҳуқуқий муносабатлар иштирокчилари ўртасида низо назарларни таҳлил қилиш иккита йўналишни ажратиб бўлмаса ва мажбурий қўллаш масаласи кўрилмаётган олиш имконини беради: бўлса, демак маъмурий процесс ҳам бўлмайди. биринчи йўналиш, ҳуқуқий процессга «тор» В.Субботенко ва В.Шегловлар ҳам ушбу фикрни концепция асосида таъриф бериш тарафдорлари маъқуллайдилар [7, 12-с] ҳуқуқий процессни у ёки бу кўринишида юрисдикцион Н.Чечина ва Д.Чечот процессуал шаклни одил фаолият (жазо бериш, чора қўллаш ва ҳ.к.) билан судловни амалга ошириш ҳамда процесснинг ҳар бир чеклайдилар; иштирокчиси фаолияти тартиб-қоидаларининг иккинчи йўналиш, яъни «кенг» концепция яхлитлиги деб тушунадилар. Бунда, улар ушбу тартиб- тарафдолари эса, мажбурловни процесснинг зарурий қоидалар: процесс иштирокчиларининг доираси ва унсури деб ҳисобламайдилар. фаолияти тартибини; хатти-ҳаракатлар тартиби ва «Тор» концепциянинг бир қатор намоёндалари уларнинг таркибини; жавобгарлигини; уларни ҳуқуқий ҳуқуқий процессни жиноий ва фуқаролик судларининг расмийлаштириш йўлларини белгилаб беришини фаолияти сифатида тушунишни маъқуллайдилар (суд таъкидлайдилар [8, 173–174-с]. ҳуқуқи назарияси). Уларнинг таъкидлашича, Модомики, фуқаролик процессуал ҳуқуқ «процессуал ҳуқуқ – бу суд ҳуқуқи, ҳуқуқий процесс – меъёрлари, суд ва процесснинг бошқа иштирокчилари бу суд процесси, суд ҳаракати», процессуал шакл эса, фаолиятининг ўрнатилган тартиби ҳисобланар экан, ҳуқуқий феномен сифатида қонун томонидан ҳуқуқни кўрсатиб ўтилган аниқликлардан кўриниб турибдики, қўллаш амалиётининг барча кўринишлари учун эмас, юқорида кўрсатилган мутахассислар процессуал балки фақат ҳимояга олинган ҳуқуқ ва шаклни, у билан яхлитликда фуқаролик процессуал манфаатларнинг суд органларининг (махсус орган ҳуқуқни шакллантирувчи ҳуқуқ нормаси билан сифатида) иштироки орқали қўшимча кафолатлар ва тенглаштирмоқдалар. Ўз навбатида, бундай талқинда, ҳимоя воситаларини талаб қилувчи, жазо қўллаш, процессуал шакл в