Некоторые вопросы правового регулирования механизма экологической сертификации

Аннотация

the article analyzes the issues of legal regu- давлатида жорий қилинганлигини эътироф этадилар. lation of the mechanism of environmental certification, with Шу маънода сертификатлаштириш гувоҳлик бериш, particular attention paid to such an important issue of envi- қайд ёки шаҳодат этиш, ишонч билдириш ronmental certification. This issue is considered in the маъноларини англатиб, ишончлилик билан theoretical and scientific aspect, and author's proposals маҳсулотнинг бирон-бир талабга, муайян стандартга are grounded. ёки тегишли техникавий ҳужжатга мувофиқлигини Key words :ecological certificate, environmental certifi- учинчи шахс – холис ёки тан олинган томон тарафидан cation, environmental standard, environmentally friendly тасдиқлайдиган фаолиятни билдиради. product. Сертификатлаштиришда маҳсулотнинг сифати ҳақида истеъмолчини ишонтирадиган тегишли ҳужжат бу – Мамлакат тараққиётининг асосий негизини сертификат ҳисобланади. истеъмол бозори учун ҳар томонлама сифатли, Шу билан бир қаторда, сертификатлаштириш рақобатбардош ва экологик жиҳатдан тоза бўлган бошқа бир турдаги меъёрлаштиришдан фарқли маҳсулотларни ишлаб чиқаришни кенг йўлга равишда қуйидаги хусусиятлар асносида қўйилганлиги ҳамда замон талабларига жавоб тавсифланади. Биринчидан, сертификатлаштириш берадиган кам чиқитли ёки чиқиндисиз учинчи шахс томондан – давлат тан олган технологияларни самарали жорий этилиши муҳимдир. (аккредитациядан ўтган) орган ёки субъект томонидан Давлат томонидан ушбу соҳада бозор талаблари ўтказилади. Ушбу орган ёки субъектлар маҳсулот асосида эътироф этиладиган рағбатлантирувчи ишлаб чиқарувчилар ва истеъмолчилар орасида туриб омилларни ишлаб чиқарувчиларга нисбатан ижобий маҳсулотнинг сифат ва бошқа кўрсаткичлари қўлланилиши оқибатда маҳсулотларнинг экологик тўғрисида холис кафолат берадилар. Иккинчидан, аниқ жиҳатдан сифатини ижобий томонга ўзгаришига замин бир ишлаб чиқарилган маҳсулот ёки товар яратилади. Ҳал қилиниши лозим бўлган муҳим бўлган сертификатлаштирилади ҳамда уни масала эса истеъмол бозорида экологик омилни янада қалбакилаштиришнинг олди олинади. Учинчидан эса, кучайтиришга қаратилган вазифаларни амалга сертификатлаштириш маҳсулотнинг ўрнатилган оширишдан иборатдир. Бу эса, ўз навбатида, стандарт ва бошқа тегишли меъёрлардаги инсонларнинг қулай атроф-муҳитга эга бўлиш ҳуқуқини белгиланган талабларга мослигини билдиради. таъминлашдек конституциявий ҳуқуқларини Юқоридагиларга асосан, сертификат ўзи нима? таъминлашга қаратилган иқтисодий механизмни деган табиий савол туғилади, албатта бунга жавобан, ишлаб чиқиш каби асосий мақсадга эришишга замин сертификат сўзи лотин тилидан таржима қилинганда яратади. Албатта, ушбу масалалар экологик «тўғри қилинди» деган маънони англатади. Аввало, сертифкатлаштириш тизимини қанчалик сертификатлаштиришдан олдин маҳсулотлар такомиллаштирилганлиги билан чамбарчас боғлиқ. ўрнатилган қайси талабларга жавоб беришини Чунончи, Ўзбекистон Республикаси Президенти аниқлашимиз лозим. Маҳсулотлар бўйича талаблар Шавкат Мирзиёевнинг мамлакатимизни 2016 йилда стандартлар ҳамда бошқа тегишли меъёрларда ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришнинг асосий белгиланади. Шунинг учун ҳам, улар мувофиқлик якунлари ва 2017 йилга мўлжалланган иқтисодий сертификати (Assurance of confornity) деб номланади. дастурнинг энг муҳим устувор йўналишларига Сертификатлаштиришнинг яна бир тури бу экологик бағишланган Вазирлар Маҳкамасининг кенгайтирилган сертификатлаштириш бўлиб, унинг мазмун – 33 2017 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА моҳиятига эътибор қаратадиган бўлсак, ушбу тушунча — хўжалик ва ўзга фаолиятни бошқаришни кўпгина адабиётларда турлича талқин қилинганлигига такомиллаштирилишига; гувоҳ бўлишимиз мумкин. — мамлакатга четдан олиб келинадиган экологик Чунончи, Ўзбекистон Республикаси Табиатни хавфли маҳсулотлар, технологиялар, чиқиндилар муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан нашр ҳамда хизматларни татбиқ этилишини олдини олишга; этилган “Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли — мамлакат иқтисодиётини жаҳон бозорига луғат”га асосан экологик сертификатлаштириш – интеграциялаштириш ҳамда халқаро мажбуриятларни ишлаб чиқарилган маҳсулот тавсифлари атроф-муҳит бажарилишига ёрдам беради. муҳофазаси соҳасидаги стандартларга мослигини Бошқа тегишли адабиётларда қайд этилганидан, тасдиқлаш жараёни. Сертификатлаштириш маҳсулотнинг экологик кўрсаткичлари ушбу лаборатория ва техник синовлар натижалари асосида маҳсулотни экспулатация ёхуд истеъмол қилиниши давлат ташкилотлари ва муассасалари томонидан жараёнида унинг атроф-муҳитга зарарли таъсири амалга оширилади [2, 237-б]. Шу билан бирга, бошқа даражасини аниқланиши билан тавсифланади. юридик адабиётларда эса экологик Чунончи, маҳсулотнинг ушбу экологик кўрсаткичлари сертификатлаштириш деганда атроф табиий муҳитни қуйидагилардан таркиб топгандир, яъни: муҳофаза қилиш, табиий ресурслардан фойдаланиш — маҳсулотни сақла