Правовое регулирование использования городских земель

Аннотация

In this publication based on the Legislation of the country the features and use of the legal order of the land of towns. However researched foreign experi- ence. At the end of the article advanced the proposals and recommendations of practical value. Key words: land of town, rights of using land, land of settlement, private property right to the land. Ер барча табиий ресурслар ичида ўзига хос алоҳида ҳуқуқий мақомга эга. У қишлоқ хўжалигида ишлаб чиқариш воситаси, аҳолининг муқим яшаш жойи, юридик шахслар учун операцион базис, давлат маъмурий чегаралари доирасидаги ҳудуд бўлганлиги боис мустақил давлат сифатида мавжуд бўлишнинг асосий ва энг муҳим шартларидан биридир. Шу боис ҳам, мамлакатимизда тадбиркорлик фаолиятини ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш орқали аҳоли бандлигини таъминлашда, жамият ҳаётининг барча соҳаларида фуқаролар билан эркин мулоқот ўрнатиш орқали демократик ҳуқуқий давлат қуриш жараёнини янги босқичга кўтаришда, қолаверса, ижтимоий, иқтисодий, маданий жиҳатдан аҳолининг турмуш даражасини ошириш сингари устувор вазифаларни муваффақиятли амалга оширишда ер бойликларидан оқилона фойдаланиш масаласига алоҳида эътибор қаратилади. Таъкидлаш жоизки, юқоридаги вазифаларни амалга оширишда шаҳар ерларидан оқилона ва илмий асосланган тарзда тўғри фойдаланишни ташкил этиш муҳим аҳамият касб этади. Хусусан, шаҳар ерлари тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш учун қулай ҳудуд ҳисобланади, шунингдек мамлакат аҳолисининг катта қисми шаҳарларда истиқомат қилганлиги боис бу ерлардан мақсадли фойдаланишни ташкил этиш аҳоли турмуш фаровонлигини таъминлашга хизмат қилади. Шу билан бирга, шаҳарлар одатда фан ва маданият ўчоғи, маъмурий бошқарув ишлари ташкил этиладиган марказлар саналади. Ўзбекистон Республикаси ер қонунчилигига кўра, мамлакат бутун ер фонди ундан фойдаланиш 29 2017 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА мақсадларидан келиб чиққан ҳолда бир неча пунктлари тан олинади. Шаҳарлар қоида тариқасида тоифаларга бўлинади. Ушбу ер фонди тоифалари туман, вилоятларнинг маъмурий ва маданий ичида аҳоли пункти ерлари ва унинг таркибий қисми марказлари ҳисобланадилар. Шаҳар ерларининг бош ҳисобланган шаҳар ерлари муҳим аҳамият касб этади. вазифаси – шаҳарнинг барқарор ривожланишини, Ҳозирги кунда Ўзбекистонда аҳоли пунктларининг аҳолининг мақбул тарзда жойлашувини, шунингдек ерлари 221 минг гектарни ёки умумий ер фондининг ишлаб чиқариш ва транспорт объектларининг тахминан 0,49 фоизини ташкил этади [1, 5- б]. мувофиқлашган ҳолда жойлашувини таъминлашдан Ўзбекистон Республикаси Ер кодексида иборат. кўрсатилишича, аҳоли пунктларининг ерлари – Ўзбекистон Республикасида маъмурий-ҳудудий шаҳарлар, посёлкалар ва қишлоқ аҳоли пунктларининг тузилиш масалаларини ҳал этиш тартиби тўғрисида”ги ерларига бўлинади. 2016 йилги маълумотларга кўра, Қонунда шаҳарларнинг қуйидагича учта тури кўзда ҳаммаси бўлиб республикамизда 119 та шаҳар тутилган: мавжуд. Ўз навбатида, шаҳарлар маъмурий 1) Республика, вилоят бўйсунувидаги шаҳарлар – бўйсуниши ва аҳоли сонига нисбатан республика, қоида тариқасида, камида ўттиз минг аҳолиси бўлган, вилоят ва туман аҳамиятидаги шаҳарларга муҳим маъмурий аҳамият касб этадиган, истиқболли бўлинадилар. иқтисодий ва маданий марказлар деб ҳисобланган Энг йирик шаҳар ҳозирги кунда Тошкент (2,5 млн.га шаҳарлар. яқин аҳоли), иккинчи ўринда эса, Самарқанд шаҳридир 2) Туман бўйсунувидаги шаҳарлар – камида етти (0,5 млн.га яқин аҳоли). Жами шаҳарлардан 49 тасида минг аҳолиси бўлган, саноат корхоналари ва 20 дан 50 минггача, 21 тасида 50 дан 100 минггача, 11 ривожланган инфраструктураси мавжуд шаҳарчалар, тасида 100 дан 250 минггача, 5 тасида 250 минг дан аҳоли пунктлари. 500 минггача аҳоли истиқомат қилади. Мустақилликка 3) Шаҳарчалар – саноат корхоналари, қурилишлар, қадар Ўзбекистон ҳудудида 8 та шаҳар тугатилган. темир йўл станциялари ва бошқа муҳим объектлар Аҳоли пункти ерлари ва уларнинг алоҳида тури яқинида жойлашган ҳамда қоида тариқасида камида сифатида шаҳар ерларининг ҳозирги пайтдаги ҳуқуқий икки минг аҳолиси бўлган аҳоли пунктлари. мақоми тубдан ўзгариб кетмоқда. Бу ерларга нисбатан Шаҳарсозлик кодексининг 9- моддасига мувофиқ ҳозирги даврда улар атрофида вужудга келаётган эса, аҳоли сонига қараб шаҳар аҳоли пунктлари ҳуқуқий муносабатлар ер, фуқаролик, аграр, қуйидагиларга бўлинади: шаҳарсозлик ва бошқа қонун ҳужжатлари билан ҳам 1) энг йирик аҳоли пункти – аҳолисининг сони бир тартибга солинади. Ушбу ҳолат, ўз навбатида, ҳуқуқий миллиондан ортиқ кишидан иборат; тартибга солиш масалаларида кўплаб янги муаммолар 2) йирик аҳоли пункти – аҳолисининг сони икки юз ва вазифаларни келтириб чиқаради. Ерга нисбатан эллик мингдан бир миллионгача кишидан иборат; фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар асосан шаҳар 3) катта аҳоли пункти – аҳолисининг сони юз минг- ерлари негизида ривожланаётганлигини ҳисобга олиб, дан икки юз эллик минггача кишидан иборат; Ўзбекистонда ерга бо