Административная ответственность за нарушение налогового законодательства и основания ее применения

Аннотация

In this article authors made research on theoretical practical aspects of administrative responsibility for breach of tax legislation and basis for its application. Authors provided their recommendations on further im- provement of administrative responsibility for breach of tax legislation and basis for its application. Key words: Administrative responsibility, tax system, tax legislation, taxes and other mandatory payments. Маълумки, мамлакатимизни модернизация ва ислоҳ этиш шароитида юридик жавобгарликни назарий ва амалий жиҳатдан тадқиқ этиш долзарб вазифалардан биридир. Сўнгги йилларда мамлакатимизда бозор иқтисодиёти муносабатларининг шаклланиши ва ривожланиши шароитида солиқ қонунчилигини бузганлик учун асосий юридик жавобгарликнинг турларидан бири бўлган маъмурий жавобгарликнинг қўлланилиши алоҳида муҳим аҳамият касб этади. Умуман, хуқуқ назариясида маъмурий жавобгарлик масаласи бир қатор ҳуқуқшунос олимлар томонидан ўрганилган бўлиб, уларнинг кўпчилиги бу масалага бир хил ёндашган, яъни улар маъмурий жавобгарликни – юридик жавобгарликнинг алоҳида тури сифатида эътироф этишган. Биз ҳам мазкур ёндашувни қўллаб- қувватлаймиз. Маълумки, маъмурий жавобгарлик – бу маъмурий ҳуқуқ меъёрлари билан тартибга солинган, маъмурий ҳуқуқбузарликни содир этган шахсга нисбатан ваколатли давлат органлари ҳамда мансабдор шахслари томонидан процессуал тартибда маъмурий жазонинг қўлланилишидир [1, 14-15 бетлар]. Бугунги кунда Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 1- моддасида маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги қонун ҳужжатлари кўрсатилган бўлиб, улар умумий маъмурий муносабатлар соҳасини қамраб олади. Мазкур кодекснинг 2- моддасида эса, маъмурий 16 2017 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА жавобгарлик тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг Солиқ солиш соҳасидаги маъмурий вазифалари берилган бўлиб, улар инсон ва жамият ҳуқуқбузарликларнинг объекти Солиқ кодекси ва фаровонлиги йўлида фуқароларнинг ҳуқуқ ва Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси билан эркинликларини, мулкни, давлат ва жамоат тартибини, қўриқланадиган ижтимоий муносабатлардир [5, 25 табиий муҳитни муҳофаза қилишни, ижтимоий адолат бет]. ва қонунийликни таъминлашни, маъмурий Солиқ солиш соҳасидаги маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларнинг ўз вақтида ҳуқуқбузарликларнинг объектив томони дейилганда, ва объектив кўриб чиқилишини, шунингдек бундай солиқ солиш соҳасидаги ижтимоий муносабатлар ҳуқуқбузарликларнинг олдини олишни, фуқароларни жараёнида содир этилган ғайриқонуний ҳаракат ёки Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва ҳаракатсизлик тушунилади [5, 25 бет]. қонунларига риоя этиш руҳида тарбиялашни ўз олдига Мазкур ҳуқуқбузарликларнинг субъектлари эса, вазифа қилиб қўяди [2]. ҳуқуқбузарликни содир этган ва жавобгарликка Шунга кўра, маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги тортилувчи муомала лаёқатига эга бўлган шахс қонун ҳужжатларининг солиқ соҳасидаги вазифалари – ҳисобланади. Ўзбекистон Республикасининг Солиқ солиқ соҳасида ўрнатилган ижтимоий муносабатларни, кодекси ва Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги инсон ва жамият фаровонлиги йўлида фуқароларнинг кодекси нормаларига мувофиқ ушбу ҳуқуқбузарликни ҳуқуқ ва эркинликларини, мулкни давлат ва жамоат содир этган шахс ҳуқуқбузарликни содир этиш вақтида тартибини, солиқ соҳасидаги ижтимоий адолат ва ўн олти ёшга тўлган бўлиши лозим. қонунийликни таъминлаш, солиқ соҳасидаги маъмурий Солиқ солиш соҳасидаги маъмурий ҳуқуқбузарликларни ўз вақтида кўриб чиқиш, ҳуқуқбузарликларнинг субъектив томони эса, шунингдек уларни олдини олиш, фуқароларни ҳуқуқбузарликни содир этган шахснинг қасд ёки Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва эҳтиётсизлик шаклидаги айблилик даражасидир. қонунларига риоя этиш руҳида тарбиялашдир. Шундай қилиб, мазкур юридик таркиблар солиқ Мамлакатимизда солиқ қонунчилигини бузганлик қонунчилигини бузганлик учун маъмурий учун маъмурий жавобгарлик масаласи ҳуқуқшунос ҳуқуқбузарликнинг содир этилган ёки содир олимлар А.А.Ли, Л.Б.Хван, Э.Т.Хожиев ҳамда хорижий этилмаганлигини белгилашда ва унга нисбатан ҳуқуқшунос олимлардан А.Н.Козырин, Ю.А.Крохина, жавобгарлик чораларини белгилашда асосий ўрин Ю.Н.Старилов, Л.Л.Попов, Ю.И.Мигачев ва бошқалар тутади. ўз ишларида тадқиқ қилишган. Аввало, шуни қайд этиш лозимки, Ўзбекистон Ҳуқуқшунос олим Л.Б.Хваннинг фикрича, мазкур Республикасида солиққа оид маъмурий жавобгарликнинг моҳияти давлат томонидан солиқ ҳуқуқбузарликлар учун жавобгарлик асослари ҳақидаги қонун ҳужжатлари қоидабузарларига бевосита Ўзбекистон Республикасининг Солиқ нисбатан солиқ ҳақидаги ҳуқуқий муносабатларда кодекси, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси қўлланиладиган таъсир этишнинг ҳуқуқий чоралари ҳамда бошқа қонун ҳужжатлари билан тартибга комплекслигидан иборат [3, 116 бет]. солинади. Умуман, ҳар қандай жавобгарликнинг фактик асоси Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий қилмиш (ҳаракат ёки ҳаракатсизлик) бўлганиде