BOLALARDA DUDUQLANISHNING KELIB CHIQISH SABABLARI

Аннотация

Duduqlanish muammosini nutq buzilishlari haqidagi ta’limotning rivojlanishi eng qadimiylaridan biri deb hisoblash mumkin. Uning mohiyatini turlicha talqin qilish fanining rivojlanishi va mualliflarning bunday nutq buzilishlariga qanday nuqtai nazardan yondashganliklari va yondoshayotganligi darajasi bilan bog‘liqdir. XVII-XVIII asrlar arafasida duduqlanishni tashqi nutq apparatining yetilmaganligi oqibati sifatida talqin etishga urinishgandi. Masalan, Santorimining ta’kidlashicha, duduqlanish qattiq tanglayning yorilgan paytida vujudga keladi va go‘yo shu yoriq orqali tilga suyuqlik tushadi hamda nutqni qiyinlashtiradi. Vutser esa buni pastki jag‘ning noto‘g‘ri chuqurlashuvi va unda kichik tilcha borligi bilan; Ervede-Sheguan – til uzunligi va og‘iz bo‘shlig‘ining hajmi orasidagi o‘zaro munosabat yoki uning kalta yuganchaga nihoyatda zich yopishib turishi bilan bog‘liq holda tushuntirdi. Nutqiy qiyinchiliklar nutqiy rivojlanishdan to‘xtab qolish, boshqa tilga o‘tish, shaxsning erkin hissiy-irodaviy sifatlarning noto‘kis yetilishiga bog‘liq ravishdagi patologik rivojlanish hodisalari, murakkab fikrni izhor etish va shu kabilar oqibatida yuzaga kelishi mumkin 1 .