ИНВЕСТИЦИОН ФАОЛИЯТНИ МОЛИЯЛАШТИРИШ ЙЎНАЛИШЛАРИ

Аннотация

Миллий иқтисодиётимизда инвестиция фаолиятини молиялаштириш манбалари ва усулларини ривожлантиришнинг йўлларини ўзига хос хусусиятлари бўйича ўрганишлар бўйича муаммолар ҳамда муҳокама ва хулосалар ишлаб чиқиш кўзда тутилган. Калит сўзлар: инвестиция, инвестор, инвестиция фаолияти, молиялаштириш, инвестиция лойиҳалари, молиялаштириш манбалари, фонд бозорлари, реал инвестициялар,молиявийинвестициялар. НАПРАВЛЕНИЯФИНАНСИРОВАНИЯИНВЕСТИЦИОННОЙДЕЯТЕЛЬНОСТИ Аннотация: в нашей национальной экономике предполагается разработка проблем, дискуссий и выводов по результатам исследований, посвященных особенностям путей развитияисточникови методовфинансированияинвестиционнойдеятельности. Ключевые слова: инвестиции,инвестор,инвестиционная деятельность,финансирование, инвестиционные проекты, источники финансирования, фондовые рынки, реальные инвестиции,финансовые вложения. Инвестицион фаолиятни молиялаштиришни такомиллаштиришда эътиборга олиниши лозим бўлган ва принципиал аҳамиятга молик бўлган масалалардан яна бири, бизнингча, инвестицион сиёсат ҳисобланади. Инвестицион сиёсат давлат ижтимоий-иқтисодий сиёсатининг кўринишлари (таркибий қисмлари)дан бири бўлиб, у ўзида давлатнинг инвестицион фаолиятга нисбатан муносабатини мужассам этади. Унда инвестицион фаолиятга нисбатан давлат сиёсатининг мақсади, йўналиши ва инвестицион фаолиятни давлат томонидан бошқаришнинг шакллари ўз аксини топади. Ҳозирги пайтда қуйидагиларнидавлат инвестициясиёсатининг мақсадлари сифатидакўрсатиш мумкин: - инвестицион фаолиятни амалга ошириш учун молиявий ресурсларни мобилизация (жалб) қилиш; -инвестиционфаолият пасайиб (сусайиб)кетишининг олдиниолиш; -қурилишборасида давлатнинг мақсадлимахсус дастурларини амалга ошириш; - инвестицияларнинг таркибий ўзгаришларини таъминлаш ва самарадор-лигини ошириш ваб. 5 INTERNATIONAL CONFERENCE PEDAGOGICAL REFORMS AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 11, ISSUE 01, 2025 Инвестицион сиёсат давлат, хўжалик юритувчи субъектлар, жумладан, хусусий инвесторларнингинвестициялариниқамраб олади. Бозор муносабатлари ўзига хос тарзда ривожланаётган Ўзбекистонда инвестицион сиёсатнингзамонавиййўналишлари таркибигақуйидагилар киради: - инвестицион фаолиятдаги устуворликларни аниқлаш. Ҳозирги шароитда давлатнинг мақсадли дастурлари, ижтимоий объектлар ва амал (ҳаракат)даги ишлаб чиқаришлардаги асосий фондларни кенгайтириш ва модернизация қилишга йўналтирилган инвестицияларга кўпроқ ва аксинча, янгидан бошланадиган қурилиш объектларига камроқустуворлик бериш алоҳидааҳамият касб этади; - иқтисодиётдаги ҳақиқий (реал) аҳволни ҳисобга олган ҳолда давлат дастурларига инвестиция харажатларини оптималлаштириш. Бунда миллий иқтисодиётнинг ҳаётий зарур тармоқларигабюджетдан субсидия ажратиш муҳимаҳамияткасб этади; - фойда ва амортизация ажратмалари ҳисобидан маблағларни инвести-циялаштиришда инвестор-корхоналарнингҳуқуқлариникенгайтириш; - инвестицияларни бюджетдан молиялаштиришни қисқартириш ва шунга мос равишда, нодавлат инвестициялаштириш соҳасини кенгайтириш. Бунда инвестицион дастурларни молиялаштиришда давлат ва нодавлат секторлари иштирокининг схемасини (масалан, 1 сўмга : 4 сўм ёки бошқа нисбатларда) аниқлаш, давлат буюртмасидан фойдаланиш муҳимаҳамиятгаэга; - инвестицияларнинг самарадорлигини ошириш ва инвестицион харажат-ларнинг қопланиш муддатлариниқисқартириш, биринчи навбатда, юқори самара берадиган ва тез қопланадиган объектларга инвестицияларни жойлаштириш. Бу ерда вазифа инвестицион мақсадлар учун сарфланаётган ҳар бир сўмлик маблағга маҳсулот ва миллий даромаднингэнгюқорисуратларда ўсишигаэришиш тарзидақўйилишикерак. Истиқболдаги инвестицион сиёсат давлат томонидан инвестицион фаолиятни тартибга солишнитакомиллаштиришни кўздатутади. Юқоридагиларнинг барчаси инвестицион фаолиятни молиялаштириш тартиби, манбалари, уларнинг таркиби, таркибий тузилмаси, миқдори ёки ҳажми (кўлами) билан боғлиқ бўлган масалаларга ўзининг таъсирини кўрсатадики, уларнинг барчасини инвестицион фаолиятни молиялаштиришни такомиллаштириш масалалари муҳокама қилинаётган ва бу борада тегишли илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқилаётган пайтдаҳисобгаолинишикерак. Шундай қилиб, инвестицион фаолиятни молиялаштиришни такомиллаш-тиришда ҳисобга олиниши керак бўлган учинчи масала, яъни инвестицион сиёсатга нисбатан ҳам ўз қарашимизга эга бўлдик. Энди навбатдаги таянч нуқтага нисбатан ўз позициямизга эга бўлишимизкерак.Шу мақсаддаизланишларимизни янадавом эттирамиз. 6 INTERNATIONAL CONFERENCE PEDAGOGICAL REFORMS AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 11, ISSUE 01, 2025 Инвестицион фаолиятни молиялаштиришни такомиллаштиришдаги фундаменталь масалалардан бири, бу аввало, “инвестицион фаолиятни молиялаштириш”нинг ўзига нисбатан аниқбирёндашувни шакллантиришҳисобланади. “Инвестицион фаолиятни молиялаштириш”нинг ўзидан кўриниб турибдики, унинг маъно-мазмунини ёки моҳиятини, энг аввало, “инвестиция”, “инвестицион фаолият” ва “молиялаштириш”лар белгилаб беради. Биз бу ўринда фақат “молиялаштириш”га нисбатан ўзпозициямизнишакллантириш билан чекланамиз,холос. Дастлаб шуни афсус б