TARIMSAL AMAÇLI ARAZİLERDE PERİYODİK (YÜRÜRLÜKTE OLAN) MONİTORİNGİN UYGULAMA USULÜ

Аннотация

This article presents the objectives and tasks of land monitoring in our republic and theprocedurefor conducting it. Key words: Land monitoring, control system, surveillance, republic monitoring, regional monitoring, local monitoring, smallsystems ofland monitoring Tarımsal amaçlı arazilerin kullanım durumuna yönelik periyodik izleme (bundan sonra “periyodik izleme” olarak anılacaktır)aşağıdaki amaçlardoğrultusundagerçekleştirilir:  Kullanımda bulunan tarımsal arazilerden, amacına uygun, verimli ve rasyonel şekilde yararlanılmasını temin etmek;  Sulama ve meliorasyon altyapılarının bozulması sonucu durumu kötüleşen sulanabilir tarım arazilerinin iyileştirilmesineyönelik önlemler geliştirmek;  Kullanımdan çıkan tarımsal arazilerin yeniden tarım döngüsüne kazandırılmasına dair tedbirleri belirlemek;  Fermer (çiftçi) işletmeleri ve diğer tarımsal kuruluşlara tahsis edilmemiş, boş durumda bulunan tarım arazilerinin açık elektronik ihale usulüyle tahsisi için teklifler hazırlayarak, ilgili yerel idare organlarına sunmak. Periyodik izleme kapsamında gerçekleştirilen arazi gözlem çalışmaları sırasında, arazi sahiplerinin, kullanıcılarının ve kiracılarının parsellerindeki sınır değişiklikleri kartografik materyallerdekayıt altınaalınır. 62 İzleme sonuçlarına göre, arazi sahipleri, kullanıcılar ve kiracılara ait mevcut arazi türlerindeki değişiklikler veri tabanında güncellenir. Bununla birga, ilgili ölçekte yeni kartografik materyaller hazırlanır. Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 9,issue1,Avgust 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. Periyodik izleme temelinde yürütülen çalışmalarla ilgili bilgiler, ilgili görev talimatlarına dayanarak “O‘zdaverloyiha” Enstitüsü ve onun bölgesel şubeleri tarafından yeniden gözden geçirilebilir. Periyodik izleme temelida, arazi sahipleri, kullanıcıları ve kiracıları ölçeğinde; arazi türleri ve yüzölçümleri, uygun ölçekli kartografik materyaller, ayrıca tarım ürünlerinin kontur bazında ekim durumu bo‘yicha o‘tkazilgan izleme natijalari tuman (ilçe) hokimiyatına (idaresine) taqdim etiladi. İzleme sürecinde, araziyle ilgili yasal düzenlemelerin ihlali holatlari aniqlangan taqdirda, bu bilgiler “O‘zdaverloyiha” Enstitüsü va uning hududiy bo‘linmalari tomonidan bir iş günü içerisinde, tarımsal arazilerin korunmasına ilişkin devlet denetimini yürüten devlet müfettişlerine sunulur. Tarımsal amaçlı araziler ve ekim alanlarına ilişkin izleme tamamlangach, arazi sahipleri, kullanıcıları ve kiracılara ait arazi türü, konturu ve sınırları haqidagi barcha ma’lumotlar on iş günü ichida “O‘zdaverloyiha” Enstitüsünün Arazi Bilgi Sistemi portalıda shakllantiriladi. Bu ma’lumotlar bilgi ve iletişim texnologiyaları orqali Özbekistan Cumhuriyeti Devlet Vergi Komitesinebağlı Kadastro Ajansınınçevrim içi coğrafi portalınaaktarılır. Tarımsal ürünlerin ekimi ve bu ürünlerle ilgili toprak işleme faaliyetlerinin yürütülmesi bağlamında yapılan hızlı izleme (bundan sonra — hızlı izleme olarak anılacaktır), aşağıdaki amaçlarlagerçekleştirilir:  Arazi sahipleri, kullanıcıları ve kiracıların, tarımsal amaçlı arazilere ilişkin ürün yerleştirme göstergelerine uygun şekilde, kontur bazında tam ve kaliteli ekim yapmalarını sağlamak;  Ekim alanlarında toprak işleme ile ilgili agroteknik faaliyetlerin zamanında ve usulüne uygun olarak gerçekleştirilmesinitemin etmek. Hızlı izleme, ilçe tarım dairesi tarafından yerinde günlük gözlem usulü bilan ekilen tarım ürünlerine yönelik olarak yürütülür. Hızlıizleme sürecinde aşağıdaki bilgiler oluşturulur:  Arazi sahipleri, kullanıcıları va kiracıların foydalanishidagi tarımsal arazilarda cari yıl içinürünyerleştirme göstergelerine ilişkinkonturbazlıbilgiler;  Devlet Kadastro Dairesi’nin ilçe (şehir) şubelerinden alınan kontur bazındaki arazi ölçüm belgeleri ile birlikte, henüz tahsis edilmemiş, boş durumda bulunan ve tarımsal amaçlı kullanımga mo‘ljallangan arazilere dairveriler. Tarımsal ürünlerin ekim sezonu tam yakunlangandan sonra, ilçe tarım dairesi tomonidan, hızlı izleme sonuçlarına dayalı olarak, arazi sahipleri, kullanıcıları va kiracılar (veya onların yetkilendirilmiş temsilchilari)ishtirokidaizleme tutanağı tuzilir. 63 Günlük hızlı izleme sonuçlarına ilişkin veriler, Bakanlığa, Karakalpakistan Cumhuriyeti Tarım Bakanlığına, vilayet (il) tarım müdürlüklerine ve “O‘zdaverloyiha” Enstitüsü’nün bölgesel şubelerine sunulur. Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 9,issue1,Avgust 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. Hızlı izleme, ilçe tarım bölümleri tarafından, Tarımı Geliştirme ve Gıda Güvenliği Fonu’nun kaynakları, ilgili kuruluşlar ve tarımsal örgütlerin mali kaynakları hamda mevzuatla yasaklanmamış diğerkaynaklar hesabına gerçek