MOLEKULYAR FIZIKA

Аннотация

В данном пособии представлены образцы решений задач по кинематике средней и высокой сложности. Каждая задача решается поэтапно, с применением необходимых формул, схем и физических пояснений. Пособие предназначено для абитуриентов, преподавателей и тех, кто хочет углублённо изучать физику. Сборник способствует развитию физического мышления учащихся и подготовке к самостоятельному решению практических задач. Ключевые слова: кинематика, задачи, решения, скорость, движение, формулы, физическое мышление, схема, самостоятельное решение. Abstrakt : This guide presents sample solutions to medium and advanced-level problems in kinematics. Each problem is solved step-by-step, with necessary formulas, diagrams, and physical explanations included. The guide is intended for applicants, teachers, and anyone aiming to study physics in depth. This collection enhances students' physical reasoning and helps prepare them for solving applied problems independently. Keywords: Kinematics, problems, solutions, velocity, motion, formulas, physical reasoning, diagram, independent solving. 1-masala: Bir jism 𝑣 = 5𝑚/𝑠 boshlang‘ich tezlik bilan to‘g‘ri chiziqli harakatni boshladi 0 va 𝑎 = 3𝑚/𝑠 tezlanish bilan harakat qilib, 𝑡 = 4 𝑠 davomida harakatlandi.jism bu vaqt ichida qancha yo’l bosgan? www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 42 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 5𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 1 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 𝑆 = 5 ∗ 4 + ∗ 3 ∗ 42 𝑎 = 3𝑚/𝑠2 0 2 2 = 44𝑚 𝑡 = 4 𝑠 𝑆 =? 2-masala: Jism boshlang’ich tezliksiz harakatlana boshladi va 5 sekund davomida tekis o’zgaruvchan harakat qildi. Uning tezlanishi 𝑎 = 2𝑚/𝑠2bo’ldi. 5 sekunddan so’ng jismning tezligi qanday bo’ladi. Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 0𝑚/𝑠 𝑣 = 𝑣 + 𝑎𝑡 𝑣 = 2 ∗ 5 = 10𝑚/𝑠 0 0 𝑎 = 2𝑚/𝑠2 𝑡 = 5 𝑠 𝑣 =? 3-masala: Jism 𝑣 = 8𝑚/𝑠 tezlik bilan harakatlana boshladiva 6 sekundda Uning 𝑎 = 0 1.5 𝑚/𝑠2 tezlanish bilan harakat qildi.Jism bu vaqt ichida qancha yo’l bosgan? Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 8𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 1 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 𝑆 = 8 ∗ 6 + ∗ 1.5 ∗ 62 𝑎 = 1.5𝑚/𝑠2 0 2 2 = 75𝑚 𝑡 = 6 𝑠 𝑆 =? 4-masala: Jism 90 metr yo‘lni 5 sekundda bosib o‘tdi. Harakati tekis o‘zgaruvchan bo‘lgan, boshlang‘ich tezligi 𝑣 = 6𝑚/𝑠 edi. Jismning tezlanishini toping? 0 Berilgan Formula Yechish 𝑆 = 90𝑚 𝑎𝑡2 𝑎 = 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 0 𝑡 = 6 𝑠 2 2(90−6∗6) =4.8 𝑚/𝑠2 dan 62 𝑣 = 6𝑚/𝑠 0 2(𝑆 − 𝑣 𝑡) 0 𝑎 =? 𝑎 = 𝑡2 5-masala: Jism 4 sekundda tezligini 5𝑚/𝑠 dan 21𝑚/𝑠 gacha oshirdi. Harakati tekis o‘zgaruvchan bo‘lgan. Tezlanishini toping? www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 43 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari Berilgan Formula Yechish 𝑣 0 = 5𝑚/𝑠 (𝑣 − 𝑣 0 ) 𝑎 = (21−5) =4 𝑚/𝑠2 𝑎 = 4 𝑣 = 21𝑚/𝑠 𝑡 𝑡 = 4 𝑠 𝑎 =? 6-masala: Jism 𝑣 = 12𝑚/𝑠 bilan harakatni boshladi va 3 sekund ichida 𝑎 = 2 𝑚/𝑠2 0 tezlanish bilan harakat qildi. Bu vaqt ichida bosib o‘tgan yo‘lni toping? Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 12𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 2 ∗ 32 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 𝑆 = 12 ∗ 3 + 𝑡 = 3 𝑠 0 2 2 𝑎 = 2 𝑚/𝑠2 = 45𝑚 𝑆 =? 7-masala: Jism 6 sekund davomida 𝑣 = 0𝑚/𝑠 bilan harakatlanib, 𝑎 = 3 𝑚/𝑠2 tezlanish 0 bilan harakat qildi. Oxirgi tezligi qanday bo‘ladi? Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 0𝑚/𝑠 𝑣 = 𝑣 + 𝑎𝑡 𝑣 = 6 ∗ 3 = 18𝑚/𝑠 0 0 𝑎 = 3𝑚/𝑠2 𝑡 = 6 𝑠 𝑣 =? 8-masala: Jism 4 sekundda 64 metr yo‘l bosdi. Harakati tekis o‘zgaruvchan va boshlang‘ich tezligi 𝑣 = 4𝑚/𝑠 bo‘lgan. Jismning tezlanishini toping? 0 Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 4𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 0 𝑡 = 4 𝑠 2 2(64 − 4 ∗ 4) dan 𝑎 = 𝑆 = 64𝑚 42 2(𝑆 − 𝑣 𝑡) 𝑎 =? 𝑎 = 0 = 6𝑚/𝑠2 𝑡2 9-masala: Jism 𝑎 = 2.5 𝑚/𝑠2 tezlanish bilan harakat qilib, 5 soniyadan keyin 100 metr yo‘l bosdi. Boshlang‘ich tezlikni toping. Berilgan Formula Yechish www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 44 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari 𝑎 = 2.5𝑚/𝑠2 𝑆 𝑎𝑡 100 2.5 ∗ 5 𝑣 = − 𝑣 = − 0 𝑡 = 5 𝑠 𝑡 2 5 2 = 13.75𝑚/𝑠 𝑆 = 100 𝑚 𝑣 =? 10-masala: Jism 𝑣 = 7𝑚/𝑠 , 𝑎 = 2𝑚/𝑠2 bo‘lib harakatlandi. Jismning oxirgi tezligi 𝑣 = 0 15𝑚/𝑠 ga yetdi. Bu holatga kelishi uchun qancha vaqt o‘tgan? Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 4𝑚/𝑠 (𝑣 − 𝑣 ) (15 −7) 0 0 𝑡 = 𝑡 = = 4𝑠 𝑎 = 2𝑚/𝑠2 𝑎 2 𝑣 = 21 𝑚/𝑠 𝑡 =? 11-masala: Jism 𝑣 = 4𝑚/𝑠 bilan harakatni boshladi, tezlanishi 𝑎 = 1.2𝑚/𝑠2 va u 10 0 sekund harakatlandi. Jismning bosib o‘tgan yo‘li qancha? Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 4𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 1.2 ∗ 102 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 𝑆 = 4 ∗ 10 + 𝑡 = 10 𝑠 0 2 2 𝑎 = 1.2 𝑚/𝑠2 = 60𝑚 𝑆 =? 12-masala: Jism 8 sekundda 96 metr yo‘l bosdi. Harakati tekis o‘zgaruvchan va boshlang‘ich tezligi 𝑣 = 6𝑚/𝑠 edi. Tezlanishini toping. 0 Berilgan Formula Yechish 𝑣 = 6𝑚/𝑠 𝑎𝑡2 0 𝑆 = 𝑣 𝑡 + 0 𝑡 = 8 𝑠 2 2(96 − 6 ∗ 8) dan 𝑎 = 𝑆 = 96𝑚 82 2(𝑆 − 𝑣 𝑡) 𝑎 =? 𝑎 = 0 = 1.5𝑚/𝑠2 𝑡2 13-masala: Jism 7 sekundda tezligini 𝑣 = 4𝑚/𝑠 dan 𝑣 = 18 𝑚/𝑠 gacha oshirdi.Jismning 0 tezlanishini toping. Berilgan Formula Yechish www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 45 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari 𝑣 0 = 4𝑠 (𝑣 − 𝑣 0 ) 𝑎 = (18−4) = 2𝑚/