К содержанию
РецензированоRU2026

O‘SMIRLARNING IJTIMOIYLASHUVIDA SHAXSIY XUSUSIYATLAR VA PSIXOLOGIK OMILLAR

O‘SMIRLARNING IJTIMOIYLASHUVIDA SHAXSIY · Ahmadjonova Nargizaxon Adiljanovna · Turg’unova Sarvinoz Fazliddin qizi

Современные тенденции и факторы развития внедрения цифровых технологий в образование · 2026

Аннотация

В данной статье анализируются личностные особенности и психологические факторы социализации подростков. Широко освещаются межличностные отношения, социализация, а также внутренние и внешние факторы, влияющие на этот процесс. В статье также опираются на теории таких известных психологов, как Эрик Эриксон, Лев Выготский и Жан Пиаже. Рассматриваются отношения подростков с друзьями, чувство принадлежности к группе и конфликты с родителями. В статье подчёркивается, что семейная среда, образовательные учреждения, личностные особенности, психологические факторы и средства массовой информации играют важную роль в социализации подростков. Ключевые слова: Подростковый возраст, социализация, семейное воспитание, педагогический подход, межличностные отношения, мотивация, давление со стороны сверстников, эмоциональная устойчивость, социальные сети, темперамент, общение, самостоятельность. Annotation: This article analyzes the personality characteristics and psychological factors in the socialization of adolescents. The interpersonal relationships, socialization, and internal and external factors affecting this process are www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 103 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari widely covered. It also relies on the theories of such famous psychologists as Erik Erikson, Lev Vygotsky, and Jean Piaget. Adolescents' relationships with friends, sense of belonging to a group, and conflicts with their parents are considered. The article emphasizes that the family environment, educational institutions, personal characteristics, psychological factors, and media play an important role in the socialization of adolescents. Keywords: Adolescence, socialization, family upbringing, pedagogical approach, interpersonal relationships, motivation, peer pressure, emotional stability, social networks, temperament, communication, independence. O‘smirlik davri - inson hayotining juda muhim bosqichlaridan biri bo‘lib, bu davrda shaxsiylik, mustaqillik, va o‘zini anglash kuchayadi. O‘smirlarning shaxslararo munosabatlarida quyidagi o‘ziga xos jihatlar kuzatiladi. Do‘stlik va tengdoshlar bilan munosabatlar ustuvorligi o‘smirlar uchun tengdoshlar (yoshdoshlar) bilan aloqa qilish nihoyatda muhim bo‘ladi va do‘stlar fikri ota-onanikidan ko‘ra ko‘proq ahamiyat kasb etishi mumkin, guruhga mansublik hissi kuchayadi - bu o‘zini jamiyatda topish va ijtimoiy rol o‘rnatish istagidan kelib chiqadi. O‘smirlarning ijtimoiylashuviga ta’sir etuvchi omillarni o‘rgangan ko‘plab psixolog, sotsiolog va pedagog olimlar mavjud. Quyida shu sohada muhim nazariyalar yaratgan va tadqiqotlar olib borgan ayrim mashhur olimlar keltirib o’tamiz. Erik Erikson psixoijtimoiy rivojlanish nazariyasida o‘smirlikni "identifikatsiya inqirozi" bosqichi deb atagan. Bu davrda inson o‘zini kim deb bilishini aniqlaydi. Uning fikricha, o‘smirning ijtimoiylashuvi uchun shaxsiy identitet shakllanishi juda muhim. Shuningdek, Lev Vygotsky madaniy-tarixiy rivojlanish nazariyasi bola rivojida ijtimoiy muhit va muloqot asosiy omil deb hisoblangan. “Yaqin rivojlanish zonasi” tushunchasi orqali pedagogik yondashuvni asoslab bergan. Shu bilan birga, Jean Piage kognitiv rivojlanish nazariyasi o‘smirlikni formal operatsion bosqich deb atagan, bu davrda inson abstrakt fikrlashni o‘rganadi. Piage fikricha, o‘smirlar do‘stlari va muhit orqali ijtimoiy me’yorlarni o‘zlashtiradilar. Shaxsiy identifikatsiya va mustaqillik istagi o‘smir o‘zini alohida shaxs sifatida ko‘rsatishga intiladi. Ota-ona yoki kattalar nazorati bilan ziddiyatlar kuchayishi mumkin. Mustaqil fikrlash va o‘z qarorlarini qabul qilishga intilish munosabatlarga ta’sir qiladi. Hissiy o‘zgaruvchanlik va sezuvchanlik gormonlar ta’sirida kayfiyat tez- tez o‘zgaradi, bu esa munosabatlarda to‘sqinliklar yoki tushunmovchiliklarga olib kelishi mumkin. O‘smirlar ko‘pincha o‘zini tushunmayapti deb his qilishadi, bu esa yakkalanishga sabab bo‘lishi mumkin. Shuningdek, romantik munosabatlarning paydo bo‘lishi, qarama-qarshi jins vakillariga qiziqish kuchayadi. O‘smirlar ilk marta romantik munosabatlarga kirishadi, bu esa yangi hissiy tajriba bo‘ladi va bu davrda sevgi va muhabbatga bo‘lgan tushunchalar shakllana boshlaydi. Ijtimoiy tarmoq va www.pedagoglar.org 45-to’plam_2-qism_Iyul-2025 104 Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari texnologiyalarning ta’siri bu o‘smirlar orasida shaxslararo munosabatlar ko‘pincha ijtimoiy tarmoqlar orqali yuritiladi va real (yuzma-yuz) muloqot ko‘nikmalarining sustlashishiga olib kelishi mumkin. Raqobat va o‘zini tasdiqlash ehtiyoji o‘smirlar o‘zini boshqalardan ustun qo‘yishga harakat qilishi mumkin. Bu esa, raqobat kayfiyatida bo‘lish, tanqidga sezgirlik, yoki o‘z-o‘zini tanqid qilish shaklida namoyon bo‘ladi. O‘smirlarning ijtimoiylashuviga (ijtimoiy muhitga moslashuvi va jamiyat bilan o‘zaro aloqalarni shakllantirishi) turli ichki va tashqi omillar ta’sir qiladi

Доказательный фрагмент

«В данной статье анализируются личностные особенности и психологические факторы социализации подростков.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье анализируются личностные особенности и психологические факторы социализации подростков. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Adolescence, socialization, family upbringing, pedagogical, tengdoshlar bosimi, emotsional barqarorlik, Kalit so’zlar: O'smirlik davri, pedagogik yondashuv, oilaviy tarbiya, shaxslararo munosabatlar, ijtimoiylashuv, muloqot, temperament, motivatsiya, mustaqil., ijtimoiy tarmoqlar
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники