TAZYIQQA UCHRAGAN XOTIN QIZLARGA HIMOYA ORDERINING TA’SIR ETUVCHI PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Аннотация

В статье анализируются психологические условия и социально- психологические особенности защитных предписаний, выдаваемых государством женщинам, подвергшимся преследованиям. Освещены влияние положительного защитного предписания на психическое здоровье женщин, значение социальной поддержки в его формировании и преодолении негативной ситуации. Также рассматриваются психологическая устойчивость, социальные связи и эмоциональная поддержка как основные факторы эффективного защитного предписания. На основании исследований зарубежных и отечественных ученых в некоторых тяжелых случаях www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 защитное предписание рекомендуется для психологической поддержки женщин, подвергшихся преследованиям,исходя изпожеланийженщины. Ключевые слова: эффективные психологические услуги, преследования, женщины, психологическое воздействие защитных предписаний, социальная поддержка, устойчивость,эмоциональная устойчивость,стресс,отношения. Kirish. Bugungi kunda zamonaviy jamiyatda ayollar turli ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy omillar ta’sirida turli bosim va tazyiqlarga duch kelishi mumkin. Ushbu tazyiqlar ko‘pincha ularning ruhiy holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ba’zi og’ir holatlarda himoya orderi berilishi kerakligi ish jarayonda ko‘zga tashlanmoqda . Himoya orderi esa inson salomatligi, psixologik farovonligi va ijtimoiy faoliyatida muhim o‘rin egallab,muammoni o‘z vaqtida bartaraf etish shaxsiy va jamiyat taraqqiyoti uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, tazyiqqa uchragan xotin-qizlarda stress holatiga tushmaslik uchun tazyiqchidan himoyalanish jarayoni ularning psixologik holati, ijtimoiy munosabatlari va shaxsiy rivojlanishidaasosiy omillardan biri hisoblanadi. Himoya orderini og‘ir hollarda olmaslik salbiy oqibatlari faqat shaxsiy darajada emas, balki oilaviy va ijtimoiy munosabatlarda ham o‘z aksini topadi. Shunday ekan, tazyiqqa uchragan xotin-qizlarni himoya orderi bilan himoyalangandan keyin ijobiyta’sirlarini o‘rganish jarayonini va bu jarayonning ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini tahlil qilish nafaqat ilmiy, balki amaliy jihatdan ham dolzarbdir. Qo‘rquv va stress holatini yengib o‘tish xotin-qizlarga o‘zining ichki resurslarini to‘liq ochish, ijtimoiy faoliyatda ishtirok etish va sog‘lom munosabatlarni shakllantirish imkoniniberadi. Tazyiqning turli shakllari — jinsiy,jismoniy, psixologik, iqtisodiy bo‘lib — himoya orderi barcha holatlarda berilishi mumkin bo‘ladi.Xotin qizlarda murakkab va chuqur shakllarini yuzaga keltiradi. Ushbu holatda ayolning muloqotga kirishish qobiliyati ko‘plab omillarga bog‘liq bo‘ladi. Birinchidan, bu shaxsning individual psixologik xususiyatlari, jumladan, salbiy muloqotga chidamlilik darajasi, emotsional barqarorlik va o‘z-o‘zini baholash darajasi. Ikkinchidan, ijtimoiy omillar, ya’ni oilaviy qo‘llab-quvvatlash, do‘stlar va jamiyat tomonidan ko‘rsatiladigan yordam ijobiy muloqot jarayonida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Shu bilan birga, ayolning madaniy va diniy qadriyatlari, hayotiy tajribasi va shaxsiy motivatsiyasi ham salbiy muloqotniyengib o‘tishdamuhimhisoblanadi. Tazyiqqa uchragan xotin-qizlarda ijobiy himoya orderi bilan ta’minlanishi ularni psixik holatida kuzatish jarayoni bosqichma-bosqich amalga oshadi. Bu jarayon, bir tomondan, ichki psixologik jarayonlarni boshqarish (emotsional o‘zini tahlil qilish, salbiy fikrlarni yengish, muloqotni ijobiy energiyaga aylantirish), ikkinchi tomondan esa, tashqi ijtimoiy yordamni jalb qilish (psixologik maslahatlar, guruhiy terapiyalar va jamiyat tomonidan yaratilgan qo‘llab-quvvatlash tizimlari) orqali amalga oshiriladi. Ushbu jarayonda samarali psixologik strategiyalarni ishlab chiqish, tazyiq natijasida yuzaga kelgan salbiy oqibatlarni minimallashtirish va ayolning ijtimoiy hayotga qaytishini ta’minlash muhimdir. Shuningdek, himoya orderi bir oy muddatda berilgan bo‘lib,undan foiydalanishda psixologik yordamning to‘g‘ri tashkil etilishi katta ahamiyatga ega. Psixologik yordam, birinchidan, ayolning o‘ziga bo‘lgan ishonchini tiklashga, ikkinchidan, uning ijobiy muloqot manbaini aniqlash va unga to‘g‘ri munosabatda bo‘lishini shakllantirishga qaratilgan bo‘lishi lozim. Shu bilan birga, jamiyatdagi gender tengligi, ayollar huquqlarini himoya qilish va ayollarga nisbatan salbiy stereotiplarni yo‘qotish orqali ham tazyiqqa uchragan xotin-qizlarga ko‘mak berish mumkin. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 Tazyiqqa uchragan xotin-qizlarni himoya orderi olgandan keyin kirishishdagi ijtimoiy-psixologik xususiyatlarini o‘rganish va amaliyotga tadbiq etish ayollar salomatligi va farovonligini ta’minlashda, ularning jamiyatda o‘z o‘rnini topishida va shaxsiy hayotida barqarorlikka erishishda muhim poydevor bo‘lib xizmat qiladi. Agar holat yanada og ‘irlashd