FARG'ONA VODIYSI AXOLISIDA COVID 19 GA QARSHI EMLASH XUSUSIYATLARI VA STRATEGIYALARI

Аннотация

This article examines the characteristics of COVID-19 vaccination among the population of the Fergana Valley, a region marked by high population density and diverse sociocultural factors. It analyzes vaccination coverage, factors influencing vaccination rates, and educational and awareness-raising efforts among different age and social groups. Special attention is given to government strategies aimed at improving vaccine accessibility and building herd immunity. Based on the findings, recommendations are provided for enhancing vaccination efforts in theregion. Keywords: COVID-19, vaccination, Fergana Valley, strategies, population coverage, awareness campaigns, immunity www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 Kirish: Postkovid holati (yoki sindromi) jahon sog‘liqni saqlash tizimi uchun jiddiy muammo sifatida e’tirof etilgan, chunki u COVID-19 bilan og‘rib chiqqan, jumladan, emlangan kishilarning ham muhim qismini qamrab oladi. Kasallikdan tuzalganidan keyin uzoq vaqt davomida saqlanib qoladigan simptomlar va asoratlar yengildan og‘irgacha bo‘lib, insonning hayot sifatiga vamehnatga layoqatigasalbiy ta’sirko‘rsatadi. Tadqiqotchilarning alohida e’tibori emlangan aholiga qaratilgan, chunki bu guruhda postkovid simptomlari haqida yetarli ma’lumotlar mavjud emas. Shu sababli, postkovid sindromining rivojlanishiga turtki bo‘ladigan xavf omillarini aniqlash va epidemiologik yakuniy ko‘rsatkichlarni o‘rganish muhim hisoblanadi. Jahon amaliyotida ushbu sindromning uzoq muddatli oqibatlarini, hattoki emlanganlar orasida ham, kamaytirishga qaratilgan xavf bahosi va profilaktik strategiyalar ishlabchiqishga kattaurg‘uberilmoqda. Farg‘ona vodiysida postkovid holatini o‘rganish alohida ahamiyatga ega, chunki bu hudud aholi zichligi yuqori va o‘ziga xos mintaqaviy omillar mavjud — xususan, tibbiy xizmatlarga kirish imkoniyati va emlash jarayonining o‘ziga xosligi. Profilaktik strategiyalarni optimallashtirish va mintaqaviy xususiyatlarni hisobga olish postkovid sindromi bilan kasallanishni kamaytirish hamda uning tarqalishini epidemiologik nazorat qilish imkoniniberadi. Adabiyotlar tahlili va metodologiya: • Kliniko-epidemiologik usul: Epidemiologik ma’lumotlarni tahlil qilish orqali emlangan aholida postkovid sindromining tarqalishi va kasallanish tendensiyalari aniqlanadi. Ushbu usul postkovid holatining tarqalganligini va xavf omillarini aniqlash uchun qo‘llaniladi. • Xavf omillarini tahlil qilish: Regression tahlil yordamida emlangan bemorlar orasida postkovid holatining rivojlanishiga olib keladigan asosiy xavf omillari aniqlanadi. Tahlil quyidagi o‘zgaruvchilarni o‘z ichiga oladi: yosh, jins, surunkali kasalliklar mavjudligi, COVID-19 og‘irligi, vaksinaning turi va dozalar soni,hamda emlangandan keyingi vaqt davomiyligi. • So‘rovnoma va intervyu: So‘rovnoma usuli COVID-19 ni boshdan kechirgan ishtirokchilarning subyektiv sezgilari, jismoniy va emotsional holatlari haqida ma’lumot yig‘ish uchun ishlatiladi. So‘rovnoma quyidagi simptomlar haqida savollarni o‘z ichiga oladi: charchoq, nafas qisishi, depressiya, kognitiv buzilishlar, kundalikfaoliyat vamehnatga layoqat. • Biokimyoviy va immunologik tahlillar: Sog‘liq holatini chuqur tahlil qilish uchun laboratoriya tekshiruvlari o‘tkaziladi, ularga qon tahlili, yallig‘lanish ko‘rsatkichlari (masalan, C-reaktiv oqsil), immun javob biomarkerlari va SARS-CoV-2 ga qarshi antitanalar darajasini baholash kiradi. Bu immunologik xususiyatlar va ehtimoliy yallig‘lanish jarayonlarini aniqlashga yordam beradi. • Epidemiologik yakuniy ko‘rsatkichlarni baholash: Tadqiqot doirasida quyidagi yakuniy epidemiologik ko‘rsatkichlar aniqlanadi: postkovid sindromining simptomlari chastotasi va davomiyligi, shuningdek, emlangan bemorlar orasida o‘lim darajasi va kasalxonaga yotqizish holatlari. • Statistik tahlil: Ma’lumotlar statistik usullar yordamida tahlil qilinadi, jumladan bir omilli va ko‘p omilli tahlil. Xavf omillari bilan postkovid holati o‘rtasidagi bog‘liqlikni aniqlash uchun korrelyatsion va regressiya tahlil usullari qo‘llaniladi. p < 0.05 bo‘lgan natijalar statistik jihatdan ahamiyatli deb hisoblanadi. Natijalar: Biz olib borgan tadqiqotda postkovid sindromi (PPS) belgilari intensivligi asosan yoshi, jinsi va qaysi turdagi vaksina qo‘llanilganiga qarab, hamda mavjud somatik kasalliklarga www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 ega bo‘lgan rezidentlar guruhida tahlil qilindi. Oldingi boblarda ta’kidlaganimizdek, ishtirokchilar yosh, kattalar, qarilar va reproduktiv yoshdagi ayollar (RYA) kabi guruhlarga ajratilgan. Har bir guruh ichida yosh va jins omillari bilan birga surunkali somatik patologiyaning remissiya bosqichida mavjudligi ham hisobga olingan. Reproduktiv yoshdagi ayollarda emlanish vaqtida aniqlangan hamroh