К содержанию
РецензированоRU2025

DIABET VA UNING BOSHQARUVI

Otaboyeva Marvarid Sodiqovna · Qo'ziboyevaShahzoda Isomiddin qizi · Xayrullayeva Maftuna Ibodullayevna · DIABET VAUNING BOSHQARUVI

ИКРО журнал · 16 · 2025

Аннотация

В данной статье подробно рассматриваются сахарный диабет, его клинические формы, механизмы развития, причины возникновения, особенности течения и распространённые осложнения. Диабет — это не просто эндокринное расстройство, а мультифакторное метаболическое заболевание, негативно влияющее на сердечно- сосудистую систему, почки, нервную систему и органы зрения. В настоящее время диабет признан одним из самых опасных хронических заболеваний в мире, число заболевших неуклонно растёт. По данным ВОЗ, к 2021 году число людей, живущих с диабетом, превысило 537 миллионов, и ожидается, что к 2030 году эта цифра достигнет 643 миллионов. В статье глубоко анализируются современные подходы к управлению диабетом: медикаментозная терапия (инсулин и антигипергликемические препараты), индивидуальное диетическое питание, физическая активность, психоэмоциональная стабильность и самоконтроль. Также подчёркивается значимость ранней диагностики и профилактики диабета как с медицинской, так и с социальной точек зрения. Особое www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 внимание уделяется не только лечению симптомов, но и формированию здорового образа жизни,устранению фактороврискаи повышениюосведомлённости пациентов. Данная научная работа предоставляет ценные теоретические и практические знания для медицинских работников, студентов и широкой общественности по эффективному управлениюдиабетоми предотвращениюего осложнений. ANNOTATION: This article provides a comprehensive overview of diabetes mellitus, including its clinical forms, pathophysiological mechanisms, risk factors, disease progression, and common complications. Diabetes is not merely an endocrine disorder, but a multifactorial metabolic syndrome that adversely affects the cardiovascular system, kidneys, nervous system, and visual organs. Today, diabetes is recognized as one of the most serious chronic diseases worldwide, with a steadily increasing prevalence. According to WHO data, more than 537 million people were living with diabetes in 2021, and this number is projected to rise to 643 million by 2030. The article thoroughly explores modern diabetes management strategies, including pharmacological treatment (insulin and oral hypoglycemics), individualized dietary planning, physical activity, emotional stability, and self-monitoring practices. It also emphasizes the importance of early diagnosis and prevention from both a medical and social perspective. Rather than focusing solely on symptom control, the article advocates for comprehensive lifestyle changes, risk factor elimination, and increased patient education as the foundation of effective diabetes control. This academic work equips healthcare professionals, medical students, and the general public with in-depth theoretical and practical knowledge necessary for effective diabetes management and complication prevention. KIRISH: Diabet (qandli diabet) — bu organizmda glyukoza (qand) darajasining me'yoridan oshib ketishi bilan kechadigan surunkali kasallikdir. U asosan insulin gormoni yetishmovchiligi yoki uning to‘g‘ri ishlamasligi natijasida yuzaga keladi. Insulin — bu qondagi glyukozani boshqaruvchi gormon bo'lib, uning yetishmovchiligi qand darajasining oshishiga olib keladi. Diabetning ikki asosiy turi mavjud: 1-tur (insulinga bog‘liq) va 2-tur (insulinga bog‘liq bo‘lmagan). Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma'lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘yicha 500 milliondan ortiq odam diabet bilan yashaydi va bu ko‘rsatkich yildan-yilga ortib bormoqda. 2021-yilda bu raqam 537 millionga yetishi kutilmoqda, bu esa diabetning global muammoga aylanishini ko'rsatadi. Shuning uchun ushbu kasallikni o‘z vaqtida aniqlash va samarali boshqarish usullarini bilish muhim hisoblanadi. Ushbu maqolada diabet kasalligi va uning turlari, yuzaga kelish sabablari, asoratlari hamda samarali boshqarish usullari tahlilqilinadi. ASOSIYQISM Diabetturlari 1-tur diabet (insulinga bog‘liq diabet) — bu surunkali kasallik bo‘lib, asosan bolalar va yoshlar orasida uchraydi. Ushbu turda oshqozon osti bezining beta hujayralari insulin ishlab chiqara olmaydi yoki juda kam ishlab chiqaradi. Natijada, qondagi glyukoza darajasi oshadi, bu esa turli asoratlar vasog‘liq muammolariga olibkelishi mumkin. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 16,issue02,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 1-tur diabetning asosiy xususiyatlari: Sabablari: Avtoimmun jarayon: Organizmning immun tizimi beta hujayralarini xato qilib hujum qiladiva ularni yo'q qiladi. Genetik moyillik:Oilada diabet tarixibo'lgan insonlar uchun xavf omili. Atrof-muhit omillari: Virusli infektsiyalar va boshqa tashqi omillar ham kasallikning rivojlanishiga ta'sirko'rsatishi mumkin. Belgilari: Tez-tez siydik qoldirish (pollakiya). Katta miqdordasuvsizlanish (polidipsiya). Tez vazn yo'qotish.

Доказательный фрагмент

«В данной статье подробно рассматриваются сахарный диабет, его клинические формы, механизмы развития, причины возникновения, особенности течения и распространённые осложнения.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье подробно рассматриваются сахарный диабет, его клинические формы, механизмы развития, причины возникновения, особенности течения и распространённые осложнения. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
glyukometr, parhez, mikrovaskulyar asoratlar., giperglikemiya, insulinga rezistentlik, boshqaruv, glukoza, Diabet, insulin
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники