SINGAPUR TA’LIMI ASOSIDA «TABIIY FANLAR (SCIENCE) » FANINI O’QITISH ORQALI ZAMONAVIY METODLARNI O’RGANILISHI

Аннотация

Yangi ta’lim texnologiyalar - ta’limga kiritish uchun ilmiy tayyorgarlik va ko’p vaqt sarflash lozim, ya’ni ta’limda innovatsion jarayonlarning tatbiq qilinishi bilan o’qituvchining o’quv-tarbiya jarayonining yuksak bosqichlarida yana ham ortadi. Bu esa pedagogdan o’z ilmini yangidan va tanqidiy tahlil etishiga xizmat qiladi. Kalit so’zlar: Singapur ta’limi ,“Finlyandiya ta’limi”, “Uchtalik raqam tuzing”, “PISA”,“ TIMSS”, “Gender tengligi”, “O’quv tadqiqot ishlari”, "Reklama" metodi. Hozirgi kunda ta’lim jarayonida interaktiv metodlar, innovatsion texnologiyalar, pedagogik va axborot texnologiyalarini o’quv jarayonida qo’llashga bo’lgan qiziqish, e’tibor kundan-kunga kuchayib bormoqda. Bunday bo’lishining sabablaridan biri shu vaqtgacha an’anaviy ta’limda o’quvchilarni faqat tayyor bilimlarni egallashga o’rgatilganligidir. Zamonaviy texnologiyalar esa ularni egallayotgan bilimlarni o’zlari qidirib topishlariga, mustaqil o’rganib, tahlil qilishlari, hatto xulosalarni ham o’zlari keltirib chiqarishlariga o’rgatadi. Singapurdagi taʼlim muassasalarida koʻpchilik fanlar ingliz tilida[3], ayniqsa, matematika va tabiiy fanlar boʻyicha oʻqitiladi. Singapurning sobiq bosh vaziri Li Kuan Yu ingliz tilidan kundalik muloqot tili sifatida foydalanishni taklif qildi, bu turli etnik va madaniy kelib chiqishi boshqa boʻlgan fuqarolarning muloqotini osonlashtiradi, shuningdek, Singapurning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuv jarayonini soddalashtiradi1 So‘nggi yillarda Finlyandiya ta’limiga bo‘lgan qiziqish ortib bormoqda. Ko‘p mamlakatlar oʻqituvchilari, direktorlari va boshqa taʼlim ekspertlari Finlyandiyaning PISA kabi xalqaro baholash dasturlaridagi yuqori taʼlim natijalari ko‘plab mamlakatlardagi oʻqituvchilar, direktorlari va boshqa taʼlim ekspertlari uchun birdek qiziq. Finlyandiya nafaqat eng yaxshi ta’lim natijalarini ortiqcha yuklamalarsiz va bolalarga yo‘naltirilgan yondashuv bilan birlashtira oldi, balki barcha bolalarga ushbu sifatli ta’limni teng darajada taqdim etdi. Shu sababli ham, Finlyandiya ta’lim tizimining muvaffaqiyati dunyo hamjamiyatida katta qiziqish uyg‘otdi. Finlyandiyada o‘g‘il bolalar ham, qizlar ham ta’lim olishda teng huquqlarga ega ekanligi va ular bir maktabda birga o‘qitilishi hammaga ma’lum. Ko‘p hollarda Finlyandiyada qizlar ta’lim sohasida o‘g‘il bolalarni ortda qoldiradi. IHTT (Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti) a’zolari orasida o‘tkazilgan 2016-yildagi PISA (Xalqaro o‘quvchilarni baholash dasturi) testi natijalari Finlyandiya ilm-fan sohasida yuqori o‘rinlardagi ishtirokchilar orasida qizlar soni o‘g‘il bolalarga qaraganda sezilarli darajada ko‘p bo‘lgan yagona mamlakat ekanligini ko‘rsatdi 2015-yilgi Xalqaro matematika va tabiiy fanlarni oʻrganish tendensiyalari 1 „'Going back to the basics of effective English-language teaching'“. The Straits Times (9-noyabr 2009-yil). 12-noyabr 2009-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-dekabr 2010-yil. 145 (TIMSS) natijalariga koʻra, finlyandiyalik 4-sinf oʻquvchi qizlari ham matematika, ham tabiiy fanlar boʻyicha oʻgʻil bolalarga qaraganda yuqori ballarni to‘pladi.2 Reklama metodini 5- sinf «Tabiiy fanlar » (SCIENCE) darsligida «Suvning tabiatda aylanishi» mavzusida "Reklama " metodidan o’rganamiz "Reklama" metodi. "Reklama (lotincha "reklamo" - qichqirmoq)- tovarlarning sifati, ularni sotib olishdan ko'riladigan naf haqidagi axborot. Reklama marketingning tarkibiy qismi hisoblanib, talab va iste'molchilar didining shakllanishiga ta'sir ko’rsatadi. Bizning "REKLAMA" metodimiz sinfxona, dars imidjini yaratishda xizmat qiladi. Dars jarayonida ishtirok etayotgan o’quvchilar uchun xarajat bu - aqliy dunyosining kengligi hamda kreativligi. Daromadlari: Kreativ reklama ssenariylari va ğoyalari uchun jamoa o’quvchilari rağbat kartochkalari hamda "ENG YAXSHI REKLAMA ĞOYACHILARI" nominatsiyasiga sazovor bo’ladi. " REKLAMA" metodi kubogi bilan taqdirlanadi. Innovatsion ğoyalari orqali boshqa raqobatchilardan ajralib turadi, bu esa iste'molchilarni jalb qiladi.  Dars jarayonida kerakli ashyolar:  rangli qalamlar ( flomaster)  vatman qoğoz ( plakat) Bu "REKLAMA" metodi mustahkamlash dars jarayonida qo’llaniladi. O’qituvchi chorak davomida o’tilgan mavzulardan bir qanchasini tanlab yashirin qoğozlar ortiga yozib qo’yadi. O’qituvchi barcha jamoa sardorlariga jamoalaridagi eng ijodkor, kreativ fikrlaydigan, tasviriy san'at oshnoshi bo’lgan o’rtoqlaridan birini tanlab berishlarini so’raydi. Guruhdan tanlab olingan o’quvchilar uchun alohida joy hozirlanadi. Ular qoğoz ortiga yozilgan mavzu asosida reklama tayyorlaydilar. Tayyorlanayotgan reklama ishlari qaysi jamoa vakillari tomonidan tayyorlanayotganligi aytilmaydi. 15 daqiqa vaqt beriladi. 2 (Finnish Education in a Nutshell 2017 yil, 10-11) 146 O’quvchilar tomonidan tayyor bo’lgan barcha reklama ishlari navbat bilan jamoalarga taqdim etiladi. har bir jamoa a'zolari 4 ta ijodiy reklama ishlarini o’rganadi va baholaydi. Eng ko’p ovoz to’plagan, o’ziga xos ğoyalar ifodalangan reklama mavzus