Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
IXTISOSLASHTIRILGAN SAVDO MAJMUALARINING RAQOBATBARDOSHLIGINI OSHIRISHDA ZAMONAVIY BOSHQARUV YONDASHUVLARINING ROLI
IYUL ANDIJON · IXTISOSLASHTIRILGANSAVDO MAJMUALARINING · YONDASHUVLARINING ROLI · Xatamov AbrorAbdigapparovich
Научный информационный бюллетень · 2025
Аннотация
Mazkur tezisda ixtisoslashtirilgan savdo majmualarining raqobatbardoshligini oshirishdazamonaviy boshqaruv yondashuvlarining tutgan o‘rni, ularning amaliy samaradorligi vaxalqaro tajribalar asosidailg‘or modellarnijoriy etishimkoniyatlari tahlil qilinadi. Kalit so‘zlar: savdo, raqobat, global iqtisodiyoy, infratuzilma, majmua, strategiya, bozor, foyda. В статье анализируется роль современных подходов к управлению в повышении конкурентоспособности специализированных торговых центров, их практическая эффективность и возможности внедрения передовых моделей на основе международного опыта. Ключевые слова: торговля, конкуренция, мировая экономика, инфраструктура, торговыйцентр,стратегия,рынок,прибыль. This article analyzes the role of modern management approaches in increasing the competitiveness of specialized shopping malls, their practical effectiveness, and the possibilitiesof introducing advanced models based oninternational experience. Keywords:trade, competition, global economy, infrastructure, mall, strategy, market, profit. Hozirgi global iqtisodiyot sharoitida savdo-sotiq sohasi jadal rivojlanayotgan tarmoqlardan biri sifatida iqtisodiy o‘sishning muhim omiliga aylanmoqda. Ayniqsa, ixtisoslashtirilgan savdo majmualari (ISM) zamonaviy savdo infratuzilmasining ajralmas bo‘lagi bo‘lib, iste’molchilarga sifatli xizmat ko‘rsatish, ishlab chiqaruvchilar uchun samarali realizatsiya kanallarini yaratish va hududiy iqtisodiy faollikni oshirishda muhim rol o‘ynamoqda. Shunga qaramay, bozorda kuchayib borayotgan raqobat, mijozlar ehtiyojlarining o‘zgaruvchanligi hamda raqamli transformatsiya sharoitida ushbu majmualarning raqobatbardoshligini ta’minlash dolzarb masalaga aylanmoqda. Ayniqsa, raqobatning yangi bosqichga ko‘tarilgan bugungi davrida ISMlar an’anaviy boshqaruv uslublaridan voz kechib, ilg‘or menejment yondashuvlariga asoslangan, moslashuvchan va innovatsion boshqaruv tizimlarini joriy etishga majbur bo‘lmoqda. Strategik rejalashtirish, mijozga yo‘naltirilgan menejment, marketing menejmenti, raqamli texnologiyalar asosida boshqaruv, logistika va xizmatlar sifatini kompleks boshqarish kabi zamonaviy yondashuvlar ushbu majmualarning bozordagi barqaror mavqeyini ta’minlashdamuhimvositabo‘libxizmat qilmoqda. Ixtisoslashtirilgan savdo majmualari — bu muayyan mahsulotlar yoki xizmatlar turlariga ixtisoslashgan, infratuzilmaviy va boshqaruv jihatdan kompleks tarzda tashkil etilgan savdo maydonlari bo‘lib, ular iste’molchilar uchun qulay muhit yaratish, ishlab chiqaruvchilar va distribyutorlar o‘rtasida samarali bozor munosabatlarini ta’minlashga xizmat qiladi. Mazkur majmualar ko‘pincha tumanlararo yoki mintaqaviy ahamiyat kasb etib, zamonaviy chakana savdo tizimining muhimbo‘g‘inlaridan biri hisoblanadi. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda 2023-yil holatiga ko‘ra 350 dan ortiq turli ixtisoslikdagi savdo majmualari faoliyat yuritmoqda, shundan 30 foizi yengil sanoat mahsulotlariga, 25 foizi oziq-ovqat tovarlariga, qolgan qismi esa qurilish, elektronika va xizmat ko‘rsatish sohalariga ixtisoslashgan.1 1https://stat.uz/uz 302 IYUL ANDIJON,2025 Raqobatbardoshlik – bu xo‘jalik yurituvchi subyektning bozor talablariga moslashish, qiymat yaIraLtisMh vaFbaArqaNror fYoyAdaNolisGh oIrLqaIliKboLzorAninRg mIaK’lumOuNlusFhinEi eRgalElasNh qSobIilYiyaAtidSir.IM. Porter ta’rifiga ko‘ra, raqobat ustunligini ta’minlashning asosiy strategik yondashuvlari quyidagilardan iborat: 1-rasm Raqobatustunliginita’minlashning asosiystrategik yondashuvlari2 Ixtisoslashtirilgan savdo majmualarida esa bu strategiyalar quyidagi jihatlar orqali namoyon bo‘ladi: tovarlar vaxizmatlarassortimenti kengligi; joylashuvning qulayligi; xizmat ko‘rsatish sifati; mijozlargamos narx siyosati; raqamli xizmatlar joriy etilishi So‘nggi yillarda boshqaruv fanida bir qator zamonaviy konsepsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular savdo majmualarida ham samarali qo‘llanilmoqda. Quyidagilar ularning asosiy turlari hisoblanadi: Mijozga yo‘naltirilgan menejment (Customer-Centric Management): bu yondashuvda mijoz ehtiyojlari asosiy strategik o‘ringa ega bo‘lib, barcha qarorlar iste’molchi qiymatini oshirishga yo‘naltiriladi. Innovatsion menejment: mahsulot va xizmatlarni yangilash, marketing strategiyalarini doimiytakomillashtirishorqali raqobat ustunligi yaratiladi. Loyihaviy boshqaruv (Project Management): savdo majmualarini bosqichma-bosqich rivojlantirishda resurslarni samarali taqsimlash, risklarni boshqarish va maqsadli natijaga erishish imkoniniberadi. Raqamli transformatsiya: savdo jarayonlarini avtomatlashtirish, mijozlar xatti- harakatlarini tahlil qilish (CRM tizimlari), sun’iy intellekt asosidagi narxlar boshqaruvi va omborhisobotitizimlari orqali majmualarning samaradorligi oshiriladi. Masalan, Turkiya, Polsha va Malayziya kabi davlatlarda ixtisoslashtirilgan savdo markazlarida smart retail management, big data analytics, loyalty program platforms singari texnologiyalar orqali raqobatbardoshlik darajasi 20–25% ga oshgan.3 O‘zb
Доказательный фрагмент
«Mazkur tezisda ixtisoslashtirilgan savdo majmualarining raqobatbardoshligini oshirishdazamonaviy boshqaruv yondashuvlarining tutgan o‘rni, ularning amaliy samaradorligi vaxalqaro tajribalar asosidailg‘or modellarnijor…»
Образец извлечения
Демо-превьюMazkur tezisda ixtisoslashtirilgan savdo majmualarining raqobatbardoshligini oshirishdazamonaviy boshqaruv yondashuvlarining tutgan o‘rni, ularning amaliy samaradorligi vaxalqaro tajribalar asosidailg‘or modellarnijor… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- trade, competition, global economy, infrastructure, mall, strategy, market, profit, strategiya, bozor, raqobat, foyda., infratuzilma, global iqtisodiyoy, majmua, savdo
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025