TEXNIK MEXANIKA FANINI O‘QITISHNING METODIK TIZIMINI QURISH METODIKASI

Аннотация

В данной статье рассматриваются научно-методологические основы применения интегративных подходов при построении методической системы обучения технической механике. Раскрывается содержание принципов интеграции и анализируются возможности использования инновационных педагогических технологий для повышения эффективности учебного процесса. Особое внимание уделяется дидактическим основам методической системы и взаимосвязи между компонентами процесса преподавания технических дисциплин. Обоснована значимость интегративных подходов в формировании профессиональной подготовки будущих инженеров. Ключевые слова: техническая механика, методическая система, интегративный подход, инновационные педагогические технологии, дидактические принципы, учебный процесс, профессиональная подготовка, технические дисциплины. METHODOLOGY FOR DEVELOPING THE METHODOLOGICAL SYSTEM OF TEACHING THE SUBJECT TECHNICAL MECHANICS Khujamov Abbos Bazarovich Independent Researcher at Bukhara State University. Annotation. This article analyzes the scientific and methodological foundations of applying integrative approaches in constructing a methodological system for teaching technical mechanics. The essence of integration principles is revealed, and the possibilities of employing innovative pedagogical technologies to enhance the efficiency of the educational process are examined. Special attention is given to the didactic foundations of the methodological system and the interconnection of components within the teaching process of technical disciplines. The 102 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si significance of integrative approaches in shaping the professional training of future engineers is substantiated. Keywords: technical mechanics, methodological system, integrative approach, innovative pedagogical technologies, didactic principles, educational process, professional training, technical disciplines. Kirish. Zamonaviy muhandislik ta’limida texnik mexanika fanini o‘qitishning samaradorligini oshirish masalasi dolzarb ilmiy-metodik muammolardan biri hisoblanadi. Muhandis kadrlar tayyorlash jarayonida talabalarning nazariy bilimlari va amaliy kompetensiyalarini shakllantirish, innovatsion pedagogik texnologiyalarni qo‘llash hamda o‘quv jarayonini samarali tashkil etish metodik tizimning muhim tarkibiy qismlaridan biridir. Integrativ yondashuv texnik mexanika fanini o‘qitishda o‘quv materiallarini uzviy bog‘lash, turli fanlar o‘rtasidagi mantiqiy aloqalarni mustahkamlash va talabalarning muhandislik tafakkurini rivojlantirishga xizmat qiladi[1]. Texnik mexanika fanidan ta’limida metodik tizimning amalga oshishi ham tashqi muhit bo‘lishini nazarda tutadi: metodik ta’lim tizimiga texnik mexanika fanidanviy ta’limni mazmuniy, texnik mexanika fanidan fan dasturi tuzilishining psixologik tamoyillarini hisobga olish, bo‘lajak muhandisni o‘qish orqali bilish va kasbiy faoliyatga tayyorligi va boshqa omillar ta’siri orqali belgilanadi[4,5]. -Tadqiqot metodologiyasi (research methodology). Ushbu tadqiqot texnik mexanika fanini o‘qitishning metodik tizimini qurishda integrativ yondashuvlarning samaradorligini baholashga qaratilgan. Tadqiqotda nazariy tahlil, eksperimental tadqiqot, so‘rovnomalar va statistik tahlil usullari qo‘llanildi. Tadqiqot uch bosqichda amalga oshirildi: Nazariy bosqich – texnik mexanika fanini o‘qitish bo‘yicha mavjud metodlar tahlil qilindi. Eksperimental bosqich – texnik oliy ta’lim muassasalarida integrativ yondashuv asosida darslar o‘tkazildi va natijalar kuzatildi. Natijalarni tahlil qilish bosqichi – olingan ma’lumotlar statistik usullar yordamida qayta ishlanib, samaradorligi baholandi. Tadqiqotda texnik oliy ta’lim muassasalari talabalarining bilim, amaliy kompetensiya va mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishga qaratilgan metodik tizim baholandi. Olingan natijalar integrativ yondashuvlarning texnik mexanika fanini o‘qitishda samarali ekanligini ko‘rsatdi[6]. -Tahlil va natijalar (analysis and results). Tadqiqot natijalari texnik mexanika fanini o‘qitishda integrativ yondashuvlarning samaradorligini baholash va metodik tizimni shakllantirish bo‘yicha muhim xulosalarni taqdim etadi. Tadqiqot eksperimental bosqichda amalga oshirilgan tahlillar va statistik ma’lumotlarga asoslangan holda olib borildi. Shunday qilib, tizimli, metodologik va kompetensiyaviy yondashuv g‘oyalari va ilmiy va o‘quv bilish metodlari asosida texnika oliy ta’lim muassasalarida texnik mexanika fanidan fanini fundamental texnik mexanika fanidanviy nazariya sifatida o‘qitish bo‘yicha metodik tizimning tashkiliy-tarkibiy-funksional modelini qurish mumkin (1–rasm). Bunda u yuqorida sanab o‘tilgan talablarga to‘liq mos keladi, uning komponentlari va ilmiy va o‘quv bilish metodlari, o‘qish orqali bilish faoliyati turlari, bo‘lajak muhandisning kasbiy kompetensiyalarini shakllanganligi natijalari o‘rtasidagi mantiqiy aloqalarni yaqqol refreksiyalaydi[9,10]. 103 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI