ZAMONAVIY TARBIYA METODLARI VA INNOVATSION YONDASHUVLAR

Аннотация

the article presents the definitions of innovation and innovation in education given by foreign and Uzbek scientists. As well as the presence of different methods in education, the presence of methodology, an innovative approach, the use of pedagogical methods and innovative methods in the classroom, creative ideas and creativity of young people who are the successors of our future on the path of innovative development feedback on improving the assessment system based on bilateral support, foreign experience, international criteria and requirements. Key words:innovation, innovation to the educational system, innovative processes, knowledge, educational methods, innovative methods, innovative approach, method, active method, passive method,interactivemethod, pedagogical innovation, pedagogical activity. KIRISH. Har bir davlatning ertangi kuni va kelajagi fuqarolarining intellektual salohiyatiga, madaniyati, bunyodkorligiga va ta’limga boʻlgan e’tiboriga tayanadi. Zero, eski ta’lim-tarbiya asosida yangi jamiyat qurib boʻlmagani kabi mamlakatimiz kelajagi, shubhasiz 241 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 12,issue1,June2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X kadrlar tayyorlash masalasiga bevosita bogʻliq hisoblanadi. Sh.Mirziyoev ta’kidlaganidek, “Bugun biz davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarini tubdan yangilashga qaratilgan innovatsion rivojlanish yo‘liga o‘tmoqdamiz. Bu bejiz emas, albatta. Chunki zamon shiddat bilan rivojlanib borayotgan hozirgi davrda kim yutadi? Yangi fikr, yangi g‘oyaga, innovatsiyaga tayangan davlat yutadi. Bugungi kunda ta’lim va tarbiya tizimida yuz berayotgan keskin o‘zgarishlar pedagogik faoliyatga yangicha yondashuvlarni talab etmoqda. An’anaviy tarbiya usullarining samaradorligi pasaygan bir davrda, innovatsion metodlar va texnologiyalar asosida shakllangan zamonaviy tarbiya yondashuvlari yosh avlodning har tomonlama kamolot topishini ta’minlashdamuhimahamiyat kasbetmoqda. Zamonaviy tarbiya metodlari — bu o‘quvchilarning individual qobiliyatlari, psixologik xususiyatlari va ijtimoiy ehtiyojlarini hisobga olgan holda tarbiyaviy ta’sir ko‘rsatishni nazarda tutadigan, interfaol, axborot texnologiyalariga asoslangan, shaxsga yo‘naltirilgan usullardir. Bunday metodlarga rolli o‘yinlar, treninglar, loyihaviy metodlar, “klaster”, “debat”, “aql hujumi”, keys-stadiy kabi yondashuvlar kiradi. Ushbu metodlar orqali o‘quvchilar mustaqil fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal etish, tanqidiy yondashish va ijtimoiy faol bo‘lish ko‘nikmalarini egallaydilar. Innovatsion yondashuvlarning asosida shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim-tarbiya kontsepsiyasi yotadi. Bu esa har bir o‘quvchining o‘ziga xosligini, qiziqishlarini, ehtiyojlarini inobatga olgan holda individual yondashuvni amalga oshirishni nazarda tutadi. Shu bois, zamonaviy tarbiya texnologiyalari o‘quvchilarda faqat axloqiy sifatlarni shakllantirish bilangina cheklanib qolmay, balki ularning ijtimoiy ongini, liderlik salohiyatini, emotsional intellektini ham rivojlantirishga xizmat qiladi. Innovatsiya – bu kelajak degani. Biz buyuk kelajagimizni barpo etishni bugundan boshlaydigan bo‘lsak, uni aynan innovatsion g‘oyalar, innovatsion yondashuv asosida boshlashimiz kerak.” Shundan kelib chiqib aytish joizki, yangicha fikrlaydigan, zamonaviy bilimlarni egalagan barkamol, tashkilotchi va zukko kadrlarga ega boʻlish uchun ta’lim-tarbiya tizimni tubdan oʻzgartirish, hozirgi davr talablari darajasida rivojlantirish muhim ekanligini hayot taqozo etmoqda. Pedagog innovatsion faoliyatining eng muhum va markaziy masalasi o‘quv jarayonini samarali va sifatli tashkil etishdan iborat. Ta’limda innovatsiyani, shu jumladan, o‘qitishning zamonaviy, interaktiv va ijodiy uslublarini keng joriy etilishi bugungi kunda juda tez sur’atlarda rivojlanmoqda. Ta’lim tizimini boshqarish organlari har yili ta’lim muassasalarida yuqori samaradorlikka erishishga va bugungi kun talablariga mos keladigan kadrlarni tayyorlashga alohida e’tibor qaratib kelmoqda. Olib borilayotgan amaliy harakatlar talabalarni yutuqlarga erishishiga hamda olg‘a intilishga bo‘lgan ehtiyojni muayyan darajada yuzaga keltirishi hamda ularning kasbiy qobiliyatlarini bir qadar rivojlantirishga e’tibor qaratilmoqda. Pedagogik nuqtai nazardan esa, zamonaviy ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan innovatsionjarayonlar, avvalo, inson faoliyatiningbarcha sohalarida raqamli texnologiyalaridan faol foydalanish bilan bog‘liq va birinchi navbatda ta’limning sifati va samaradorligini oshirishga qaratilgandir. Shu munosabat bilan talabalarning kasbiy innovatsion faoliyati tubdan boshqacha ma’no kasb etadi. Innovatsion faoliyatning mohiyati va mazmuni shundan iboratki, talabalar