TA’LIMDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI TATBIQ ETISH MUOMMOLARI VA YECHIMLARI

Аннотация

Maqolada raqamli texnologiya, ta’limda raqamli texnologiyadan foy-dalanish, raqamli texnologiyani ta’lim tizimi vostilari, raqamli texnologiyasini ustunliklari, narsalar interneti (Internet of Things, IoT), kengaytirilgan haqiqat (AR),virtual haqiqat (Virtual haqiqat,VR)haqida tushuncha berilgan.Maqolada za-monaviy pedagogik va raqamli texnologiyalarni ta’lim sohasidagi foydali tomon-lari va bazi kamchiliklari va yechimlari haqida, ta’lim resurslarning hayotimizda turgan o’rni qanchalik muhimligi to’g’risidaso’z yuritiladi. Kalit so‘zlar. raqamli texnologiya, ta’limda raqamli texnologiya, axborot kommu-nikatsiyasi, ta’lim resurslari, o’quv materiallari, o’quv jarayonini tashkil etish, pedagoglarning tayyorgarligi, o’quvchilarning tengsizligi, infrastrukturani rivoj-lantirish. Kirish. Bugungi kunda raqamli texnologiyalar shiddat bilan rivojlanib boryapti va har bir sohada zamon bilan hamqadam odimlashni taqozo etmoqda. Axborot olish va foydalanish tezligi juda yiriklashgan hozirgi davrda ta’lim tizimida raqamli texno-logiyalardan foydalanish ta’lim sifatini oshirish va ijtimoiy faol yoshlarni tarbiya-lashda katta ahamiyatga ega. Biz ilgari ta’lim dasturlarini an’anaviy usuli ya’ni ma’ruzani yirik xajmli kitoblar va qo`llanmalar orqali amalga oshirilgan shaklida olib borganmiz.Bu esa o`z navbatida ta’lim sifatining u qadar yuqori bo`lishini ta’minlamagan. Hozirdata’lim sifatini ko’tarishdata’limniraqamlashtirish jara-yoni boshlangan. Metod va metodologiyalar. Ta’lim tizimining hozirgi holati noan’anaviy ta’lim texnologiyalarining roli ortib borayotgani bilan tavsiflanadi. Ta’lim oluvchi tomonidan ularning yordami bilan bilimlarni o’zlashtirish an’anaviy texnologiyalarga qaraganda ancha tezdir. Ushbu texnologiyalar bilimlarni rivojlantirish, egallash va tarqatish xarakterini o’zgartiradi, o’rganilayotgan fanlarning mazmunini chuqurlashtirish va kengay-tirish, uni tezda yangilash, samaraliroq o’qitish usullarini qo’llash, shuningdek, har bir kishi uchun ta’lim olish imkoniyatini sezilarli darajada kengaytirish imkonini beradi. Raqamli texnologiyani o’zi nima degan savolga quyidagicha javob beramiz: bu – xo’jalik yuritishning bir zamonaviy shakli bo’lib, unda ishlab chiqarish va boshqarishning asosiy faktori sifatida raqamli ko’rinishdagi katta ma’lumotlar majmui va ularni qayta ishlash jarayoni xizmat qiladi. Olingan natija-larni amaliyotda ishlatish esa an’anaviy ho’jalik yuritish shakllariga nisbatan ancha katta samaradorlikka erishishga imkon beradi. Misol sifatida turli xildagi avto-matik ishlab chiqarish jarayonlarini, 3D-texnologiyasini, masofaviy meditsina xizmatlari ko’rsatishni, aqlli texnologiyalar yordamida mahsulot yetish-tirish va uni yetkazib berishni, turli xildagi tovarlarm saqlash va ularni sotish jara-yonlarini keltirish mumkin. Bizbumaqolada ta’limtizimidaraqamlashtirish o’rni-ga to’xtalib o’tamiz. Hozirgi kunda ta’lim sohasini yanada rivojlantirish va bugungidan ham keng-roq bilimlarni egallash uchun bizga raqamli texnologiyalar ko’mak beradi. Bundan tashqari butun dunyo uchun ilm o’chog’i desak mubolag’a bo’lmaydi. Ta'lim tizi-mini isloh qilishning muhim yo'nalishlaridan biri axborot kommunikatsiya va raqamli texnologiyalar bilan ta'lim jarayonini tizimli integrasiyalash va uni bosh-qarish hisoblanadi. Islohotlar jarayonida bosh vazifa qilib o'quv jarayonini tashkil etish, uning mazmunini tubdan yangilash, raqamli texnologiyalarni qo'llash, kom- pyuterlashgan muhitda o'qituvchining pedagogik faoliyati va o'quvchilarning bilim olish jarayonini tashkil etish belgilanadi. 508 RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI Ta'lim jarayonlariga axborot kommunikatsiya va raqamli texnologiyalarni qo'llashda avvalo ta'lim muassasalarida axborotlashtirishni tashkil etish, ya'ni bar-cha o'quv, ma'muriy va xo'jalik xizmatlarini, kutubxona va boshqaruv bo'limlarini yagona tarmoqqa birlashtirish, ularning Internet tizimiga chiqish imkoniyatlarini yaratish kerak, shu borada o’qituvchi internet tarmog’ida o’ziga kerakli bilimlarni egallaydi lekin “tangani ikki tomoni bo’lganidek’’ o’qituvchini chalg’ituvchi infor-matsiyalar ham bor bunga yechim qilib o’quvchilarning telefoniga yopiq dastur o’tnatib turli xildagi g’oyalardan saqlash mumkin, ta'lim muassasasida o'quv jara-yonini nazorat qilish, hujjatlar elektron almashuvini hamda axborot texnologiyalari negizida maxsus o'quv-metodik materiallarni yaratish orqali o'quvchilarning mustaqil ta'lim faoliyatini tashkil etish kabi vazifalarni amalga oshirish zarur bo'ladi. O’quvchilar mustaqil o’rganish jarayonida ko’plab yangi bilimlarni egal-laydi. Chunkio’quvchilar izlanish jarayonida barcha manbalarni o’qib tahlil qiladi. Tahlil va natijalar. Raqamli texnologiyalar orqali ta’lim berilsa ta’lim oluvchilarga ta’lim olish usullari osonlashmoqda. Bunda esa ta’lim tizimi vostilari rolini multimediyalar, kodoskop, kompyuter, noutbuk, internetga ulangan televizorlar, telefon liniyalar,