O’ZBEKISTONNING XIZMATLAR SOHASI

Аннотация

Mazkur maqolada xizmatlar sohasining tarkibi, asosiy yo‘nalishlari va O‘zbekiston iqtisodiyotidagi Ro‘rni yoritilgan. Shuningdek, hukumat tomonidan xizmatlar sohasini qo‘llab-quvvatlash choralari, Rfevral oylarida xizmatlar hajmining oshishi, ayniqsa moliyaviy, transport, yashash va ovqatlanish, aloqa xizmatlarining sezilarli o‘sishi alohida ta’kidlangan. This article highlights the structure of the services sector, its main directions, and its role in Uzbekistan's economy. It also analyzes government measures supporting the sector, the growth rates of market services, and statistical indicators. January–February 2025 showed significant growth in service volumes, particularly in financial, transport, accommodation, food, and communicationservices. В данной статье освещается структура сферы услуг, её основные направления и роль в экономике Узбекистана. Также проанализированы меры государственной поддержки, темпы роста рыночных услуг и статистические показатели. Отмечен значительный рост объёмов услуг в январе–феврале 2025 года, особенно в финансовых, транспортных, гостиничное-ресторанных иинформационно-коммуникационныхуслугах. Kalit so‘zlar (Keywords):xizmatlar sohasi, bozor xizmatlari, transport, moliyaviy xizmatlar, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, kichik tadbirkorlik, statistik tahlil, o‘sish sur’ati, Prezidentqarori,turizm,elektron tijorat. Kirish:Xizmatlar sohasi bu- korxonalar, tashkilotlar, shuningdek jismoniy shaxslar tomonidan ko’rsatiladigan turli xil xizmatlar, ishlab chiqarishni o’z ichiga olgan umumlashtirilgan toifadir. Xizmatlar sohasining kengayishi va rivojlanishi, milliy daromadlarning oshirishini ta’minlovchi hamda aholi uchun munosib turmush darajasini ta’minlashning hal qiluvchi omildir. Xizmatlarning yuqori sifati va xilma-xilligi, xodimlarning mehnat samaradorligini oshiradi, iste’mol xarajatlarini kamaytiradi, vaqtni tejalishiga olib keladi hamda bo’sh vaqt samaradorligini oshiradi. Xizmatlarsohasi quyidagi asosiy yo’nalishlarni o’zichiga oladi: 1. Savdo xizmatlari- chakana va ulgurji savdo,bozorlardafaoliyat yurituvchi tadbirkorlar. 2. Transportvalogistika-yuk tashish, yo’lovchi tashish, omborxonaxizmatlari. 3. Moliyaviyxizmatlar-banklar, sug’urta kompaniyalari, mikromoliya tashkilotlari. 4. Sog’liqni saqlash-davlat vaxususiy klinikalar, dorixonalar. 5. Ta’limxizmatlari- maktablar, oliy o’quvyurtlari, o’quvmarkazlari. 6. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari(AKT)- IT xizmatlari, internet, mobil aloqa, dasturlash. 738 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 11,issue2,May 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X 7. Mehmonxona va restoran biznesi (HoReCa)- turizm, ovqatlanish, dam olish xizmatlari. 8. Uy-joy kommunal xizmatlari-elektr, gaz, suv, tozalash xizmatlari. 9. Shaxsiy xizmatlar- go’zalliksalonlari, kir yuvish, ta’mirlash, tozalash. Jumladan, 2022-yil 27-yanvardagi PQ-104- son “Xizmatlar sohasini qo‘llab-quvvatlashga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” gi Prezident qarori sohada kichik korxonalar va mikrofirmalarni imtiyozli kreditlash, imtiyozli soliq stavkalarini joriy etish, yangicha xizmat turlarini tashkil etish yuzasidan infrastrukturalarni yaxshilash hamda tadbirkorlarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash orqali xizmatlar xajmini yanada kengaytirish uchun rag‘bat bo‘ldi. 2025-yil 27-fevralda ushbu qarorda nazarda tutilgan xizmatlar ko’rsatuvchi tadbirkorlarga 1 foizlik ijtimoiysoliq stavkasining amal qilishmuddati 2028-yil 1-yanvargachauzaytirildi. Dastlabki ma’lumotlarga ko’ra, norasmiy soya iqtisodiyoti baholash bo‘yicha o‘tkazilgan statistik tadqiqotlar natijalari hisobga olingan holda, 2025-yil yanvar–fevral oylarida ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 136 046,1 mlrd so‘mni tashkil etdi. 2024-yilning shu davriga nisbatan o‘sish sur’ati 112,2 %, hajm esa 26 451,9 mlrd so‘mga oshgan (2024-yil yanvar–fevral oylarida xizmatlar hajmi 109 594,2 mlrd so‘mni, o‘sish sur’ati esa 116,7 % ni tashkiletgan). 2024-yilning shu davridagi jon boshiga to‘g‘ri kelgan xizmatlar hajmi 3009,8mingso‘mbo‘lsa, 2025-yil yanvar–fevral oylarida bu ko‘rsatkich 3 660,0 ming so‘mga yetib, 650,2 ming so‘mga yoki 10,0%ga oshgan. 2025-yilning ushbu davrida kichik tadbirkorlik sub’yektlari tomonidan ko‘rsatilgan bozor xizmatlari hajmi 74 876,2 mlrd so‘mni yoki umumiy bozor xizmatlari hajmining 55,0 % ini tashkiletdi. Shundan 34,1%ini kichik korxonalarva mikrofirmalarhissasiga to‘g‘ri keladi. Hudud Hajmi(mlrd so’m) Ulushi(%) O’sish sur’ati (%) Umumiy(O’zbekistonRespublikasi) 136046,1 100,0 112,2 Qoraqalpog’istonRespublikasi 64446,5 3,3 107,4 Andijonviloyati 6684,1 4,9 112,3 Buxoro viloyati 5358,4 3,9 108,5 Jizzaxviloyati 3110,9 2,3 109,2 Qashqadaryo viloyati 6819,7