PSORIAZ-TERI YUZASIDAGI YALLIG’LANISH VA QURISH BILAN KECHUVCHI SURUNKALI KASSALIK

Аннотация

This article provides a scientific and critical analysis of psoriasis, its pathogenesis, clinical manifestations, and treatment methods. Psoriasis can be a common skin disease, but it can pose a significant health risk, especially for elderly individuals. This article focuses on these aspects and analyzes them based on various medical sources. It also highlights modern diagnostic and treatment methods, as well as preventive measures. The Ministry of Health is developing measures toprevent thisand similar diseases and isutilizing modern methods. Keywords: Psoriasis,diagnostics, pathology, traditional medicine methods, diet, causes, types. Asosiy qism worldlyjournals.com ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 6, ISSUE 01, IYUL 2025 WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI Psoriaz (yunoncha: psoriasis — qichima), qipiqli temiratki — yuqmaydigan surunkali teri kasalligi. Moddalar almashinuvi (xususan, yogʻ va uglevod almashinuvi), nerv va endokrin sistema faoliyatining buzilishi, tonzillit, gaymorit, xoletsistit, adnek-sit va boshqa oqibatida kelib chiqishi, "suyak surishi" mumkin. Koʻpincha boshning sochli qismi, tizza, tirsak va qoʻl-oyoq yuzasida paydo boʻladi. Dastlab terida mayda, pushti yoki qizgʻish tugunchalar hosil boʻlib, ularning usti qipiqlanuvchi oqish, kumush rang poʻstloqb bilan qoplanadi. Tugunchalar asta-sekin kattalashib, bir-biriga qoʻshilib ketadi. Kasallik zoʻrayganda psoriyaz toshmalari badanni butunlay egallab oladi (psoriatik eritrodermiya); bunda bemor oʻzini yomon his qiladi, isitmalaydi, limfa tugunlari kattalashadi. Pisoriyazning baʼzi turida tirnoq, boʻgʻimlar ham zararlanib, shakli oʻzgaradi, harakat qilganda qattiq ogʻriydi, tirnoq yuzasi qalinlashib, xira tortadi (qushlar tirnogʻiga oʻxshab qoladi). Kasallik, odatda, kuz va qish oylarida qoʻzgʻab, yozda bir oz yengillashadi (remissiya). Asabiy ruhiy shikastlar, spirtli ichimliklar ichish, quvvatsizlanish, parhez buzilishi natijasida pisoriyaz toshmalari qaytadan paydo boʻladi. Teri kasalligiga xos belgilar koʻzga tashlanganda, albatta, vrachga uchrashish va uning koʻrsatmasi boʻyicha davolanish lozim. Maxsus davo tadbirlaridan tashqari, sut-oʻsimlik mahsulotlaridan tayyorlangan parhez taomlar, xususan, toʻla bemorlarga tvorog, oʻsimlik moyi, vitaminga (A, V, S) boy ovqatlar tavsiya etiladi. psoriyasning xili va kechish davrlariga qarab vrach buyurganda iqlimbilan davolanish yaxshi naf beradi.[1] psoriaz hayot sifatiga va o‘ziga bo‘lgan ishonchga sezilarlita’sirko‘rsatishi mumkin Psoriaz yuqumlimi? Mutlaqo yo‘q. Psoriaz autoimmun kasallik bo‘lib, odamdan odamga yuqishi mumkin emas. Bir qator ichki sabablarga ko‘ra sog‘lom teri hujayralari g‘ayritabiiy tezlikda yangilanadi, bu ularning epidermisning tashqi qatlamida to‘planishi va eksfoliatsiyasiga olib keladi. Bu jarayon organizmning deyarli har qanday qismida paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan toshma yoki yaralar shaklida o‘zini namoyon qiladi. Eng keng tarqalgan turi blyashkali psoriaz kasalligidir, ammo kamdan-kam uchraydigan bir nechta turlari ham mavjud. Shifokorlar odatda, terining ko‘rinishi qarab psoriaznijuda oson tashxislaydi. Psoriaz kengtarqalganmi? Psoriaz kamida 6 million odamga ta’sir qiladi, bu faqat rivojlangan mamlakatlarda yashovchi va tashxis qo‘yilishi mumkin bo‘lganlarni hisobga olgan holda. Kasallikning kechishiqanday? Psoriaz surunkali kasallikdir. Uni doimiy ravishda davolash mumkin emas, ammo alomatlar bilan kurashishning samarali usullari bor. Oddiy usullar (masalan, terining himoya to‘sig‘ini namlash va tiklash) va murakkabroq (tibbiy yordam kabi) mavjud. Zamonaviy ilm-fan psoriaz kasalligiga qarshi kurashish uchun yangi vositalarni ishlab chiqmoqda va ehtimol bir necha o‘n yilliklarda bu kasallik gen terapiyasi yordamida abadiy davolanadi. Psoriazning qaysishakllari keng tarqalgan? Blyashkaliyoki oddiy psoriaz Bu blyashka bilan qoplangan terining davriy kasallanishi bilan tavsiflanadi. Ko‘pincha harakatlanuvchi yuzalardagi teriga (masalan, tirsakning orqaqismiga) ta’sirqiladi. Tirnoqpsoriazi Bu kasallik qo‘l va oyoqlardagi tirnoqlarga ta’sir qiladi. Psoriaz kasalligi bilan og‘rigan odamlarning taxminan 80-90 foizi tirnoqlarga ta’sir qiladi. Simptomlar tirnoqning qaysi qismi worldlyjournals.com ILMIY TADQIQOTLAR VA ULARNING YECHIMLARI JURNALI JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCH AND THEIR SOLUTIONS VOLUME 6, ISSUE 01, IYUL 2025 WORLDLY KNOWLEDGE NASHRIYOTI ta’sirlanganiga qarab kuzatiladi. Shakli, rangi va hatto o‘sish tezligi odamlarda turlicha ko‘rinishi mumkin. Teskari psoriaz Teskari psoriaz teri burmalarida, masalan, qo‘ltiq va ko‘krak sohasi ostida paydo bo‘ladi. Toshmalar odatda qizil vasilliq ko‘rinishda bo‘ladi. Tomchi ko‘rinishidagipsoriaz Odatda bu tur virusli yoki bakterial infeksiyadan kelib chiqadi. Kasallik tomchi shaklida pushti bo‘rtiqlar bilan tavsiflanadi. Ko‘proqbolalar va30yoshgacha bo‘lgan odamlarda uchraydi. Pustulyozpsoriaz Odatda limfa va oq qon hujayralaridan tashkil topgan shaffof y