BIZNES JARAYONLARNI BOSHQARISHDA ZAMONAVIY AXBOROT KOMMUNIKATSIYALARIDAN FOYDALANIB MARKETING SAMARADORLIGINI OSHIRISH

Аннотация

Maqolada marketing kommunikatsiyalarining mazmuni va ularning kompaniya raqobatbardoshligini oshirishdagi roli tahlil qilingan. Integratsiyalangan marketing kommunikatsiyalari (IMK) konsepsiyasi orqali reklama, PR, shaxsiy sotuv va raqamli texnologiyalar yagona tizimda uyg‘unlashtirilishi zarurligi ko‘rsatib o‘tilgan. Zamonaviy AKT vositalari — CRM, Big Data va sun’iy intellekt marketing samaradorligini oshirishi ta’kidlangan. Tahlil natijasida, kompaniya muvaffaqiyati uchun kompleks kommunikatsiya yondashuvi va raqamli transformatsiya sharoitida doimiyrivojlanish zarurligi asoslab berilgan. Kalit so‘zlar: marketing kommunikatsiyasi, integratsiyalangan marketing kommunikatsiyalari (IMK), reklama, PR, raqamli marketing, CRM, Big Data, sun’iy intellekt, raqobatbardoshlik, raqamlitransformatsiya. Kirish. Marketingda kommunikatsiya deb turli xil auditoriyalar adresiga, shu jumladan, mijozlar, sotuvchilar, ta’minotchilar, aksionerlar, boshqaruv organlariga firmadan yuboriladigan signallar majmuini tushunishimiz mumkin. Marketing kommunikatsiyalari deganda bozorda xo‘jalik yurituvchi subyekt oldiga qo‘yilgan vazifalarni bajarish maqsadida belgilangan bozor segmentlari bilan, shuningdek, muloqot doiralari bilan kommunikatsiyalarni ta’minlashga imkoniyat beradigan texnologiya (fan, vositalar) tushuniladi. Aynan har xil marketing kommunikatsiyalarining integratsion jarayonlari kommunikativ jarayonlarni boshqarishning turli vositalari va tamoyillarini sintez qiladigan ochiq joriy (shuningdek, istiqboldagi) resurslardan maksimal iqtisodiy va ijtimoiy foyda olishga yo’naltirilgan xo‘jalik yurituvchi subyekt faoliyati to‘laqonli tizimi sifatida integratsiyalashgan marketing kommunikatsiyalarini shakllantiradi. Kommunikatsiya faoliyatining eng muhim vazifalari marketing strategiyasini amalga oshirish maqsadida tashkilotning barcha bo‘g‘inlari samaraliroq ishlashi va texnik iqtisodiy ko‘rsatkichlarini o’sishi hisoblanadi. SHu sababli qo‘yilgan vazifani bajarish uchun tashkilotninghar xil bo‘linmalari uzviyo‘zaro aloqaqilishi zarur, bu esa, eng avvalo, tashkilot ichida yo‘lga qo‘yilgan kommunikatsiyalarni hamda tashqi muhit bilan kommunikatsiyalarni yo’lga quyish va qo‘llab-quvvatlash uchun ulkan hajmdagi turli xil vositalaryig‘indisinitaqozo etadi. Aynan marketing makoniga kiritilganlik, yoki marketing kommunikatsiyalari kompleksi tashkilotning investitsion jalb etuvchanligi va rivojlanish dinamikasini ta’minlaydigan asl qiymatini shakllantiradi. Kommunikatsiya siyosati bu tovarni bozorga targ’ibot usullari yig‘indisidir. Kommunikatsiyaning asosiy vositalari bo‘lib quyidagilar hisoblanadi: jamoat bilan aloqa; reklama; sotishnirag‘batlantirish; maxsusko‘rgazmalar; shaxsiy sotuvhisoblanadi Muammoning o‘rganilganlik darajasi. Chaffey 2022-yilgi asarida raqamli texnologiyalar orqali biznes jarayonlarini avtomatlashtirish va mijozlarga moslashtirilgan marketingni olib borish marketing samaradorligini keskin oshirayotganini ta’kidlaydi1. U CRM, big data analytics, sun’iy intellekt (AI) va avtomatlashtirilgan marketing kampaniyalarining kompaniya raqobatbardoshligini oshirishdagi rolini zamonaviymisollarbilan asoslab bergan. Kotler, Kartajaya va Setiawan (2021). "Marketing 5.0: Technology for Humanity". Bu asarda marketingning so‘nggi evolyutsiyasi — Marketing 5.0 konsepsiyasi bayon etiladi. Mualliflar zamonaviy texnologiyalar (AI, machine learning, IoT) orqali fizik va raqamli tajriba integratsiyasini 1 Chaffey, D. (2022). "Digital Marketing: Strategy, Implementation, and Practice". 139 RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA SUN’IY INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISH VA ZAMONAVIY MATEMATIKANI O‘QITISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI yaratish marketingda maksimal natija berishini ta’kidlashgan. Marketing 5.0 tushunchasi aynan biznes jarayonlardaAKT-dan foydalanish orqali samaradorlikni oshirishga qaratilgan. Metodlar va metodologiya. Marketing va biznes jarayonlarining o‘zaro bog‘liqligini har tomonlama tahlil qilish. AKT vositalari ta’sirini marketingning turli bosqichlarida (mijoz jalb qilish, sotish, xizmat ko‘rsatish) baholash. Innovatsion yondashuv – raqamli texnologiyalardan foydalanishning marketing samaradorligiga zamonaviy ta’sirini o‘rganish. Natijalar. Kommunikatsiya raqobat kurashida muvaffaqiyat omili deb ta’kidlanadi. Tashkilot o‘z firmasining yaxshi imijini yaratish uchun ko‘plab kommunikativ jarayonlar bilan o‘zaro murojaat qilishga majburdir. Tashkilot tovar bilan raqobatlashib kommunikativ raqobatga chuqurroq, ya’ni bozorning muhimroq maqsadli segmenti va mijozlari e’tiboriga erishishga kurashib jalb etiladi. Keyingi kommunikativ siyosatda strategik va taktik choralarni ichiga oluvchi faqat kompleks yondashish imkoniyati oldinga qo‘yiladi. Buning uchun tashkilotdan tadbirkorlikning integratsiyalangan kommunikativ konsepsiyasini yaratish varivojlantirish talab etiladi. Integratsiyalangan kommunikativ jarayonning xususiyati bo‘lib, kommunikatsiya vosita va jarayoni, tashuvchilari, shakllarining turli-tumanligideb hisoblanadi. Kommun